Fetva Meclisi

İçine haram karıştırmadığınız sürece caizdir.

Biz Müslüman’ız. Elhamdülillah. Kur’an ve Hadisle bakarız hayata. Kur’an ve Hadis’in serbest bıraktığı alanlarda ise, uygunu ve yararlıyı tercih ederiz. Ölçümüz, usulümüz budur. Bu soruda geçen gün anlayışı, adına gün tahsis edilen nesneyi ileri çıkarmayı, ona hayatın yoğunluğu içerisinde yer ayırmayı amaçlamaktadır. Bu açıdan bakıldığında iyi diyebileceğimiz bir uygulamayla karşı karşıyayız. Ancak biz, meseleye akidemiz açısından bakacağımıza göre, genelin dışında farklı bir tutuma sahip olmalıyız. Anne ve babaların günle, haftayla sınırlandırılmış ilgiye daraltılmasını kabullenemeyiz. Annelerimiz ve babalarımızın önünde, hayatımızın tamamını feda etmeye hazır bir mantıkla durmak mecburiyetindeyiz. Bu açıdan ele alındığında, ‘anneler günü’ kavramı, bari yılda bir gün onların olsun gibi bir mantığı yansıtmaktadır. Hâlbuki bizim inancımızda yılda bir gün değil, yılın tamamı onlarındır. Maddeci batı kültüründe annelere tahsis edilebilecek oran ancak bir gün olabilmektedir. Bu noktayı kabullenemeyiz. Benzer şeyleri öğretmenler için de söyleyebiliriz. Ali bin Ebi Talib radıyallahu anha dayandırılan meşhur bir söz, bizim öğretmene bakışımızı yansıtmaktadır: ‘Bana bir harf öğretenin kölesi olurum.’ Çiçek ve buketle, sembollerle geçiştirilen bir saygı oldukça yüzeyseldir. Ruhu ve maddeyi aynı elde tutan mü'min için yüzeysellik, benimsenemez bir tutumdur.

Selamünaleyküm. Yasalar dahilinde oldukça katılmanızda sakınca olmaz.

Ulemanın önemli bir bölümüne göre Müslüman’ın kendi kullanamadığını kâfire hediye etmesi de caiz değildir. Alkol gibi açık haram olan bir nesne için durum böyledir. Şüpheliler için ise biraz daha esnek davranılabilir.

Hediye verilmesi; el ile temas etmemek, ileri derecede muhabbet etmemek ve halvet durumunda olmamak (yani başkasının giremeyeceği bir ortamda baş başa kalmamak) şartlarını sağlanıyorsa caiz olmaktadır.

Selamünaleyküm. Hakkını verdikten sonra alacağınız maaş sizin için helaldir. Hakkını verip vermediğinize bakın.

- Söz konusu hediye kâfirlerin dini günleri için kesilmiş bir hayvan eti ise, - Özü haram bir nesne ise (mesela alkol), - Onların dinini sembolize eden bir nesne ise o hediyenin kabul edilmesi caiz olmaz. Bunun haricindeki hediyeler kabul edilebilir. Kâfirlerle karşılıklı hediyeleşilebilir.

Size tanıtım amaçlı olarak verilen kitaplar size hediye niteliğindedir. Hediye de helaldir. Bu arada yanlış da olsa tanıtıyor olmanız gibi bir durum olursa kanımca onda olur.

Şirketin verdiği hediye kuponu/kartı bir satın alma belgesidir, direkt para yani nakit değildir. Bu kuponu mesela bir telefon gibi eşya kabul edebiliriz. Telefonu satar gibi de fiyatına veya düşük fiyata satmamız mümkündür.

Belirttiğinizin nasıl yapıldığını bilmiyorum. Eğer sonunda mağlup olan tarafın bir şey vermesine dayalı bir iddia ise kumardır, kumar da haramdır.

Çocukların size getirdiklerini rüşvet gibi görmeniz gerekmez. Neticede bir hediyeleşme kabul edebilirsiniz onları. Tekrar onlara dağıtarak ve bir keresinde de mesela çikolata dağıtarak dengelemeye çalışın. Bu konuyu da mesleğinizin prestiji açısından ele alın, rüşvet olarak görmeyin. Sizi Allah’a emanet ederim.

Kurumların bu gibi durumlar için genelde kendi iç kuralları veya teamülleri vardır. Eğer çalıştığınız kurum, otel puanlarının çalışan tarafından şahsen kullanılmasına izin veriyorsa bu durumda puanları kendi adınıza kullanmanızda bir sakınca olmaz. Ancak kurum bu konuda açık bir kural koymamışsa, ihtiyatlı davranarak bu puanları kurum adına kullanmak veya kurumun onayını almak daha uygun olur. Bu puanların şahsi kullanımı, kuruma bir zarar veriyor veya emanete suiistimal anlamına geliyorsa bunları kişisel olarak kullanmak uygun olmaz. Bu durumu bağlı olduğunuz kurumun yetkilisine veya ilgili birime danışarak, otel puanlarını kendi adınıza kullanmanızın uygun olup olmadığını sorun. Özetle, kurumunuz bu puanların size ait olduğunu kabul ediyorsa kullanmanızda bir sakınca yoktur. Ancak herhangi bir izin veya açıklama yoksa otel puanlarını şahsi olarak kullanmaktan kaçınmanız daha ihtiyatlı ve dinen uygun olacaktır. Bu, hem iş etiği açısından hem de ahirette hesap verme bilinciyle hareket etmek açısından en güvenli yoldur.