Fetva Meclisi

Her gün için bir fakire bir fidye verin. Bir fidye Ramazan sonunda verilen fitre miktarıdır. Allah afiyetinizi daim etsin.

FİDYE ramazan ayında hasta olduğu için oruç tutamayanların, tutamadıkları gün sayısında verilen sadakanın adıdır. Oruç tutabilen FİDYE vermez. Oruç tutan ve mali durumu iyi olan mü'min ise FİTRE verir. Allah kabul etsin.

Fidye vermeniz durumunda evinizde maişet sıkıntısı çekecek kadar zorlanacaksanız vermeyebilirsiniz. Onun yerine istiğfar edersiniz, dua edersiniz. Allah Teâlâ afiyet versin.

Uzman bir doktorun, oruç tutmasının sağlık açısından zararlı olacağı teşhisini koyduğu bir hasta, Ramazan’da oruç tutmayabilir. (İbn Âbidîn, Reddü’l-muhtâr, 2/422-423) Şayet hastalığı geçici ise tutmadığı oruçlarını iyileşince kaza eder. Hastalığı kalıcı ise tutamadığı oruçlar için fidye verir. Konuyla ilgili âyet-i kerîmede şöyle buyrulmaktadır: “Oruç, sayılı günlerdedir. Sizden kim hasta ya da yolculukta olursa, tutamadığı günler sayısınca başka günlerde tutar. Oruca gücü yetmeyenler ise bir yoksul doyumu fidye verir. Bununla birlikte, gönülden kim bir iyilik yaparsa (mesela fidyeyi fazla verirse), o kendisi için daha hayırlıdır. Eğer bilirseniz oruç tutmanız sizin için daha hayırlıdır.” (el-Bakara, 2/184) Fidye verecek gücü olmayanlar ise bu imkânı buluncaya kadar dinen sorumlu olmazlar. (İbn Kudâme, el-Muğnî, 3/151)

Allah şifalar versin, sıkıntılarınızı hafifletsin. İslam'da oruç tutmaya güç yetiremeyen kimseler için bazı ruhsatlar vardır. Hastalık nedeniyle oruç tutamayan kişi, hastalığının geçmesini bekler. Eğer iyileşme ihtimali varsa hastalık geçtiğinde tutamadığı günleri kaza eder. Ancak hastalığı kalıcı olup, oruç tutması sağlığını ciddi şekilde tehlikeye atıyorsa fidye vermesi gerekir. Doktorunuz oruç tutmamanız gerektiğini söylediyse ve hastalığınız kalıcı ise siz de Diyanet’in bu yıl açıkladığı fidye bedeli üzerinden verebilirsiniz. Sorunuzda yer aldığı üzere fidyeyi, kronik hastalar (örneğin, KOAH, şeker hastalığı, kalp rahatsızlığı gibi sürekli ilaç kullanmayı gerektiren hastalıklar), yaşlılık nedeniyle oruç tutamayanlar ve oruç tuttuğunda sağlığı tehlikeye girenler verirler. Eğer fidye vermeye gücünüz yetmiyorsa Allah sizi sorumlu tutmaz. Çünkü fidye, verebilecek durumda olanlar içindir. Bunun yerine dua edin ve istiğfar edin. Allah size kolaylık versin, şifanızı artırsın.

Bu derece düşük kan şekeri hayati risk taşıma ihtimalinden dolayı oruç tutmak doğru olmaz. Eğer doktorun da “oruç sağlığını bozar” diyorsa, oruç tutmazsın ve her gün için bir fakir doyumu fidye verirsin. Şayet ileride tedaviyle durum düzelirse, oruçlarını kaza edersin. Ama rahatsızlık kalıcıysa sadece fidye yeterlidir. Allah şifalar versin, niyetini kabul etsin.

Arkadaşınız muhakkak psikiyatriye gitmelidir. Asla ihmal etmesin. Gitmemesi vebal olur.

Eşlerin birbirlerine, evladın ebeveynine veya aksi, kardeşlerin birbirlerine ya da yabancı biri de olsa bir insana hasta iken hizmet etmek kesinlikle sevaptır. Sağlıklı olan birine bile bir bardak su vermek sevap olur da hasta birine destek sevap olmaz mı? Yalnız herkesin takatı kadar mesul olacağını bilmemiz gerekiyor. Bir de hizmetin anne babaya olması gibi bir durumda ortada farz olan bir emir var demektir, bu da unutulmamalıdır. Mü'min yaptığı iyiliğin karşılığını Allah’tan bekleyerek yapar. Hastanın özellikle nankörlük etmesine ya da kıymet bilmemesine önem vermez.

Tedavisi müşkül ağır hastalıklardan ölenlerle ilgili ŞEHİT GİBİ SEVABI olarak öleceği yönünde hadisler vardır. Yalnız bunun gerçekleşmesi için şart olan, gerekli tedaviyi yapmış olmak, hastalığa sabredip Allah’tan ecir bekler olarak ölmektir. Kanser hastalığının da bu daire içinde kaldığını umarız. Allah Teâlâ afiyetimizi daim kılsın.

Allah Teâlâ bedenine sağlık, kalbine huzur, hayatına da bereket versin. Sana en büyük tavsiyem şudur: Asla moralsiz kalma. Son nefesinde bile olsan hayata tutunmaya, umutlu olmaya bak. İman konusu da dâhil her şey için moral bir numaralı ihtiyaçtır. İkinci olarak da adım adım iyileşmek ve adım adım büyümek bir kader olduğu gibi iman ve amel konusunda da adım adım ilerleyeceksin biiznillah. Sen moralli ve heyecanlı olduğun sürece iyisin demektir. Allah yardımcın olsun.

Bu durum için kefaret gerekmez. O günü kaza etsin.

Ateşli ve ağır sancılı bir hastalık oruç bozma nedeni olabilir. İftarı bekleyemeyecek durumdaki bir mü'min orucunu açar, Ramazan’dan sonra da o günü kaza eder sadece. Başka bir ceza gerekmez.