İslami Delil
Aramaya dön
Fetva

Fetva Meclisi

Soru

Bir Müslüman Ramazan’ı nasıl geçirmeli, Ramazan’da özellikle nelere dikkat etmeliyiz?

Cevap

Ramazan’ın bütün gecelerini fırsat bilip bu geceleri en iyi şekilde geçirmeye çalışmalıyız. Otuz gecesi ihya edilmiş, gündüzü de oruç tutulmuş bir Ramazan hakkı verilmiş, elde edilmiş bir Ramazan’dır. Sanki teknolojik bir keşifle bulunmuş gibi Ramazan’ın özü olan Kadir gecesi 27. geceye daraltıldı. Hatta 27. gecenin Kadir gecesi olduğu adeta resmileşti. Bu Ramazan-ı Şerif’in karşısına dikilmiş bir tuzaktır. Oysa Ramazan’ın bütün gecelerini sanki Kadir gecesiymiş gibi geçirmeliyiz.
Orijinal kaynak

Benzer fetvalar

FetvaDiyanet Fetva Kurulu

Ümmeti Muhammed’in bu asırda belki de en çok mağdur olduğu, aslını idrakten mahrum olduğu nimetlerden biri de Kadir Gecesi nimetidir. Onlarca yıl yerine bir geceyi ihya ederek âbad olup, cennete nail olmak gibi büyük bir nimet ve lütuf olan bu gece, kandillerle ve simitlerle geçiştirilecek bir gece değildir. O, bir gezi ve muhabbet gecesi olamaz. Bunun için Kadir Gecesi ile ilgili olarak şu hususlara dikkat edelim: 1-Bu geceyi Allah Teâlâ Ramazan ayı içinde gizlemiştir. 27. gece diye kesin bir gece yoktur. En muhtemel günlerin en ihtimalli gecesi, kesinlik ifade etmemektedir. Her şeyi matematik kurallarına göre ve yükünü azaltarak halletme alışkanlığımızı bu geceye de uygulamaya kalkıştığımız için böyle bir sonuçla karşılaştık. Aslında işin sırrı onu bütün bir ay boyunca arıyor olmaktır. 2-Bilhassa son on gün Kadir Gecesi için yüksek ihtimalli gecelerdir. Dolayısıyla son on gününü, daha yoğun bir Ramazan günü olarak geçirmek gerekirken, Ramazan ayının sonuna doğru bitkinlikler gösterilen bir ortamda bitirilmektedir. 3-Kadir Gecesinde ne yapılabilir? Bu soruyu Aişe radıyallahu anha annemiz Rasulullah sallallahu aleyhi ve selleme sorduğunda şu cevabı almıştır: “O gece şöyle dua et: Allah’ım! Sen çok bağışlayıcısın. Kerimsin. Bağışlamayı seversin. Beni bağışla.” Demek ki o gece Allah’a el açma gecesidir. Maksat günahlardan kurtulmaktır. Günahlardan kurtulacak işleri yapmaktır. Bize Kadir Gecesini tanıtan sevgili Peygamber’imiz sallallahu aleyhi ve sellem, bunun dışında özel bir ibadet tanıtmamıştır. Ashabıkiram ve diğer selef büyükleri mescitlere kapanıp, bu geceyi çevrelerinden uzak, seccadeleri başında tevbe ve istiğfarla, tefekkürle geçirmişlerdir. Onlardan iyisini yapacak durumda değiliz. Kadir Gecesini -camiler bile olsa gezerek geçirmek, özel yemeklerle ihya etmeye kalkışmak ciddi bir zayiattır. Umudumuzun, kaynaklarımızın zayi edilmesidir.

Kadir gecesi nasıl değerlendirilmeli?
FetvaDiyanet Fetva Kurulu

Rabbimizden, Ramazan ayının bereketini sağanak sağanak üzerimize yağdırmasını niyaz ederiz. Evet, aradığımız gece, Ramazan içinde saklı Kadir gecesidir ve bunun için Allah Teâlâ Ramazan gecelerini ihya etmeyi Resûlullah sallallahu aleyhi ve sellem efendimizin örnekliğinde göstermiştir. O gecede affedilmiş olmak bu dünyadaki her şeyden değerlidir. Arzuladığımız da budur. Nitekim Ramazan'ın tam bir imanla hakkıyla geçirilmesi sonucunda geçmişimizin temizleneceğine dair sahih hadisler vardır. Müjde af olma müjdesidir. Yine Kadir gecesini bir kişinin bilmesi durumunda yapması gerekeni soran hanımı Aişe annemize Peygamber efendimiz, Allah'tan affedilmeyi istemesini tavsiye etmiştir. Kıldığımız teravih namazları, tilavet ettiğimiz sure ve ayetler, yaptığımız iyilikler, hep bu af olmaya vesile olması için fırsat amelleridir. Son on gün özelindeki İtikâf ibadeti de buna yöneliktir. Gecenin ihyası ise her şeyden önce farz ibadetlerin yerine getirilmesi ile olur. Yatsı ve sabah namazlarını vaktinde cemaatle kılmış biri genel hatlarıyla gecesini ihya etmiştir. Hanımlar ise kendi başlarına kıldıklarında aynı sevabı yakalamış olurlar. Öte yandan böylesine mübarek geceleri şeytanın çalmak için uğraşacağı da unutulmamalıdır. Farzlar kadar değerli bir başka konu da günaha, özellikle de kul hakkına girmemektir. Mesela; insanın ailesi ile tartışmalı ve kavgalı geçirdiği geceler büyük bir kayıptır. Belki de teravihleri kaptırdığı, gönül kırdığı için kul hakkından dolayı vebal taşıdığı geceler olabilir. Özetle söyleyecek olursak geceleri uykusuz kalıp sabaha kadar namaz kalmak değildir bizden beklenen. Tam bir kul olma bilinciyle hataya düşmeden, önce asıl görevlerimizi ahlakımızla, hakkıyla yerine getirip sonra da üzerine, gücümüz yettiğince affedilmeyi hak edecek işler yapmaktır. Bundan sonrası için Kadir gecesini değerlendirmek isteyenler için şöyle bir yol haritası çizebiliriz: Her geceyi Kadir olma ihtimali ile değerlendirin. Sizi günaha sürükleyecek ortamlardan kaçının. İkinci bir insana karşı yanlış yaparak kul hakkına girmemek için özen gösterin. Tartışmayın, dilinizi tutun, yumuşak olun, affedin, görmezden gelin, dua edin. Özellikle de anne baba, eş, kardeş ve evlada karşı çok daha sabırlı ve merhametli olun. Gecenizi ve gündüzünüzü heba edecek faydasız, lüzumsuz işlerden uzak durun. Sosyal medyanızı geceleri kapatın. Vaktinizi boşa harcamayın. Akşam ve yatsı namazınızı geciktirmeden kılın. Sonrasında kendinizi dinç hissediyorsanız yavaş ve rahatça gücünüz yettiği kadar teravih namazı kılın ve yoğun bir şekilde dua edin. Yorgunsanız dinlenmeye geçin. En az dört saat uyuyun, sonra kalkıp az da olsa gece namazı kılmaya gayret edin. Namaz kılamazsanız bile sadece dua ve istiğfar için kalkın. Okuyabilirseniz Kur'an okuyun. Ezber ya da yüzüne okuyabilirsiniz. Bunu imsak vaktine yakın bir zaman dilimi içinde de yapabilirsiniz. Hastalık ya da ev hali, insan her zaman aynı durumda olamayabilir. Böyle hallerde niyetinizle Allah'ın size sevap yazdığını bilin ve üzülmeyin, strese girmeyin. Gece uykusunu ihmal etmeyin. Üstelik gündüz yoğun meşgaleniz varsa, çocuklarınızla ilgileniyorsanız dinlemeniz ibadet gibidir. Sevap sadece namaz ve tilavetle kazanılmaz. Evlatlarınıza olan görevleriniz, ailenizin geçimini sağlamak için verdiğiniz helal rızık mücadelesi de ibadettir. Gündüz bunları sağlıklı bir şekilde yerine getirmek için gece uykunuz şart olabilir. Farz olan ibadetleri yerine getirip haramlardan kaçtığınız sürece uykuda olmanız size zarar vermez. Kadir gecesine de zarar vermez. Fırsatınız varsa gündüzün öğle vakti öncesi ya da sonrasında da kaylule dediğimiz kısa uykudan faydalanabilirsiniz. Allah'tan hepimiz için afiyet ve aile huzuru niyaz ederiz. Ümmetimiz için ıslah, kendimiz için de arınma vesilesi olsun Ramazanımız.

Hocam Ramazan'da uyku ihtiyacını nasıl, hangi vakitlerde ve ne kadar gidermem ge
FetvaDiyanet Fetva Kurulu

Ramazan ayında oruç tutmak farzdır. Müslüman olanın bu farzı yerine getirmesi gerekir. Bir Müslüman özrü olmadığı hâlde, Ramazan ayında oruca niyet etmeyerek yiyip içerse tutmadığı günlerin orucunu gününe gün kaza etmesi gerekir, kefaret lazım gelmez. Çünkü kefaret, oruç tutmamanın değil, başlanan orucu bozmanın cezasıdır. Hiç niyet etmediği için, kefaret gibi bir ceza ile karşılaşmıyorsa da samimi bir tevbe etmedikçe kendisini Allah’ın azabına müstahak hâle getirecek bir suç işlemiş olmaktadır. Hem tevbe etmeli hem de acilen tutmadığı günler kadar kaza orucu tutmalıdır.

Ramazanda oruç tutmayanların durumu nedir?
FetvaDiyanet Fetva Kurulu

Kadir Gecesi Kur’ân’da belirtildiğine göre, içerisinde bu gecenin bulunmadığı bin aydan daha hayırlıdır. Kur’ân, Ramazan ayında (el-Bakara, 2/185) ve bu gecede indirilmiştir. (el-Kadr, 97/1) Kadir gecesinin Ramazan ayında olduğu kesindir. Ancak hangi güne tekabül ettiği konusunda farklı rivâyetler vardır. Zirr b. Hubeyş anlatıyor: “Ubey b. Ka’b’a (r.a.); İbn Mes’ud’un (r.a.), ‘Senenin bütün gecelerini ihya eden kimse Kadir Gecesine tesadüf edebilir’ sözünü hatırlattığımda, bana şu cevabı verdi: ‘Kendisinden başka ilah olmayan Yüce Allah’a yemin olsun ki, Kadir Gecesi Ramazan ayındadır. Kadir Gecesi; Resûlullah’ın (s.a.s.) bize namaz kılmamızı emir buyurduğu gecedir. O da Ramazan’ın 27. gününün gecesidir. O gecenin alameti, o gecenin sabahında güneşin beyaz ve ışınlan gözü almayacak şekilde doğmasıdır.’” (Müslim, Salâtü’l-müsâfirîn, 179 [762]) Abdullah b. Ömer’den gelen bir rivâyette Hz. Peygamber (s.a.s.), “Kadir gecesini aramak isteyen 27. gecede arasın.” (Ahmed b. Hanbel, el-Müsned, 2/27 [4808]) buyurmuş, böylece 27. geceyi ibadet ve zikirle uyanık olarak geçirmemizi tavsiye etmiştir. Kadir gecesinin Ramazan ayının 27. gecesinde olduğu (Müslim, Salâtü’l-müsâfirîn, 179-180 [762]) genel kabul görmüş olmakla birlikte, Ramazan’ın son on gününün tek gecelerinde (Buhârî, Fazlu leyleti’l-kadr, 3 [2017] Müslim, Sıyâm, 207 [1165]) veya son yedi gecesinde aranması ile ilgili farklı rivâyetler de vardır. (Buhârî, Fazlu leyleti’l-kadr, 2 [2015-2016]; Müslim, Sıyâm, 205-206 [1165]) Dolayısıyla Ramazan’ın son gecelerini Kadir gecesiymiş gibi değerlendirmek tavsiye edilir.

Kadir Gecesinin tayini hakkındaki rivayetler nasıl anlaşılmalıdır?
FetvaDiyanet Fetva Kurulu

Siz kadir gecesini Ramazan ayının yirmi yedinci gecesi olarak belirlediğiniz için bu tereddüde düşüyorsunuz. Kadir Gecesi Ramazan ayında bir gecedir ama yirmi yedi diye bir kesinlik yoktur. Bir geceye sıkıştırılmış bir umut olarak görmenin sonucudur bu durum. Aksine Ramazan ayını bütünü ile ihya edebilenler için böyle bir ıskalama tereddüdü oluşmaz. Asıl olan da budur. Siz Ramazan ayını bütünü ile alın. Kadir Geceniz kesin olsun.

Sayın hocam Kadir Gecesi, bin aydan hayırlı olan bir gece ve Kur'an Hz. Peygambe
FetvaDiyanet Fetva Kurulu

Kadir gecesi, Allah Teâlâ’nın Ramazan ayındaki sırrıdır. Son on günde olacağına dair işaretler vardır ama net bilgi yoktur. Sadece bir geceyi Kadir Gecesi diye bilip diğer geceleri ekran başında geçirdikten sonra Kadir Gecesi de karanlıklarda kaybolup gitti demektir. Maazallah.

Sayın Hocam, Kadir Gecesi'nin belli bir günü var mıdır?

ibadet konusundaki diğer fetvalar

FetvaDiyanet Fetva Kurulu

Farz ibadetleri hakkıyla yerine getirin. Namaz ve oruç ibadetini aksatmayın. Teravih ve diğer nafilelerden yapabildiğiniz kadarını yapın. Okuyabildiğiniz kadar Kur'an okuyun. Diğer zamanlardan daha fazla dua edin. Bid’atleri ve ibadetleri modernleştirmeyi benimsemeyin, benimseyenlerden uzak durun. Gıybet, dedikodu, yalan çıkmasın ağzınızdan. Kul hakkınız varsa üzerinizde onların helalliğini alın. Ramazan budur. Umutla rahmetinin sizi kuşatmasını bekleyin. Allah yardımcımız olsun.

Hocam, size Ramazan ayı ile ilgili bir sorum olacaktı. Ramazanı elimden kaçıraca
FetvaDiyanet Fetva Kurulu

Herkesin iniş çıkışları olur. İman ve ibadet sıfırlanmadıkça iniş çıkışlar açısından korkulacak bir durum yoktur. Sabırla sonuna kadar devam edip hayatımızı mü'mince yaşayacağız. Meselenin özeti budur. Çevrenizi daha mü'min insanlardan oluşturmaya bakın. Çok Kur'an okuyun. Zikir yapın. Haramlardan uzak kalmayı önemseyin. Siz işlemiyor olsanız bile haram işlenen ortam, haram işleyen kişi size etki eder. Siz o etkiyi daha sonra soğukluk olarak hissedersiniz. Dua etmeyi ihmal etmeyin. Çok ve yoğun dua edin. Aynı şeyler de olsa duanız önemlidir. Allah yardımcınız olsun.

Selamaleykum hocam ibadetimi yapıyorum ama bole istiyorum ama yorularak bir iste
FetvaDiyanet Fetva Kurulu

Bu normaldir. Dini hayatımız da bedenimiz gibidir; gel gitleri olur. Bu sizde belli bir dönem sürer. Şeytan bu dönemde sizi ezip ezemeyeceğine bakacak. Siz bu durumu vesvese ile yoğunlaştırır ve pes ederseniz şeytan bundan sonraki ibadet hayatınızı bütün ile bloke edecek demektir. Yapacağınız şudur: Hiçbir şey olmuyor gibi devam edin. Aldırmayın zihninizdekilere. Biraz daha fazla uyuyun gerekirse. Biraz gezin ama yıkılmaya razı olmayın. Dua edin. Göreceksiniz, bir zaman sonra eskisinden de güzel olacak biiznillah. Allah yardımcınız olsun.

Ramazanda böyle bir şeyle karşılaşacağımı düşünmezdim. Ben bu aralar ne kıldığım
FetvaDiyanet Fetva Kurulu

İnsan çevresinden etkilenir, çevreye dikkat etmek gerekir. Günlük işlerini düzensiz yapar, bu etkiler. Planlı ve sebatlı olmak gerekir. Günahlar işliyordur, o günahlar da kalbini karartıyordur. Günahlardan arınmak ve istiğfar etmek gerekir. Dua etmiyordur, dua ile yoğunlaşmak gerekir.

Hocam,ibadette devamlılık için ne yapmalıyız ?
FetvaDiyanet Fetva Kurulu

Kadınlar için de i’tikâf vardır. İ’tikâfları evlerindeki mescid olarak kullandıkları odada olur. Camide i’tikâf yapan erkekler camide nasıl bulunuyorlarsa o da evinin o odasını o şekilde camileştirerek bu ibadeti yapar. Yalnız kadının evli olması durumunda eşinin bu ibadetine izin veriyor olması gerekir. Zira i’tikâf ibadeti nafile bir ibadettir. Nafilelerde eşin müsamahası şarttır.

Hocam, kadınlar itikafa girebilir mi?
FetvaDiyanet Fetva Kurulu

Kur'an okumayı kastediyorsanız, İHLASLI OKUMAK kimin nasıl yorumlayacağına önem vermeden sadece Allah’ın sevabını umarak düzgün okumak demektir.

İhlaslı okumak ne demek?

Paylaş

XWhatsAppTelegramFacebook
Bu içerikte bir hata mı var? Bize bildirin.

Site deneyimini iyileştirmek için çerezler kullanıyoruz. Ayrıntılar için Çerez Politikası.