Diyanet Fetva Kurulu
Soru
Sun’î tohumlama yoluyla üretilen hayvanların kurban olarak kesilmesinde bir sakınca var mıdır?
Cevap
Benzer fetvalar
Bu yöntemin, insan sağlığı açısından sakıncası olmadığı sürece sakıncası olmaz.
Hayvanlarda suni tohumlama yöntemi insanlardaki gibi değildir, yapılabilir.
Herhangi bir hayvanın bilimsel amaçlı değerlendirilmesinde sakınca yoktur. Şu kadar ki, bu bilimsellik ismini hak eden bir çalışma olmalıdır. Hayvanlarla eğlenilmesi caiz değildir. Daha sonra itlaf edilmesi de bu çalışmanın gereği ve sonucu olduğu sürece sakıncalı değildir.
Hayvanlara yapılacak suni tohumlama, insan sağlığı açısından hayvan nesli açısından BİLİNEN BİR ZARAR ihtiva ediyorsa yapılması caiz olmaz. Bilinen bir zarar yok ama ihtimal denebilecek sakıncalardan söz ediliyorsa yani yapılmış bir ilmi araştırma yoksa yapılması caiz olabilir.
Selamünaleyküm. Böyle bir hüküm yoktur.
Âlimler hayvanların melezleştirilmesinde sakınca görmemişlerdir.
KURBAN konusundaki diğer fetvalar
Kurbanlık veya etlik olarak beslenen hayvanların gebe kalmalarının önlenmesi veya iğdiş edilmeleri hayvan için kurbanlık olması açısından ayıp sayılmıyorsa ve insanların yararına bir menfaati gerçekleştirmeye yönelik ise bunda bir sakınca yoktur. Ancak kurbanlık olarak ayrılan hayvanların mevcut gebeliklerinin sonlandırılması fıtrata müdahaledir. Bu itibarla; mevcut gebeliklerinin sonlandırılması dinen uygun görülemez.
Gebe hayvanların kurban olarak da etlik olarak da kesilmesi uygun değildir. Ancak kesilmesi durumunda da kurban ibadeti yerine gelmiş olur. Kurban edilmek üzere belirlenen gebe bir hayvan kurban edilmeden yavrulayacak olursa yavrunun kendisi ya da değeri fakirlere sadaka olarak verilir. (İbn Âbidîn, Reddü’l-muhtâr, 6/322-323) Kurbanlık olarak belirlenen hayvanın kesilmeden önce gebe olduğu anlaşılırsa bu hayvan kurban edilmeyip yerine aynı değerde başka bir hayvanın kesilmesi daha uygun olur.
Satın alınırken kurbana engel bir kusuru olan hayvan kurban olarak kesilemez. Hayvan kusursuz olarak satın alındıktan sonra alıcının elinde iken kurban olmaya engel bir kusuru ortaya çıkarsa bu durumda kişi zenginse yeni bir hayvan alıp keser. Yoksulsa yeni bir hayvan alıp kesmesine gerek yoktur. (Merğînânî, el-Hidâye, 4/359; Kâsânî, Bedâ’i, 5/76) Kurbanlık hayvanın hasta olduğu, kesildikten sonra ortaya çıkmış ve sağlık sebebiyle etinin imha edilmesi gerekmiş ise bu durumda kurban ibadeti yerine getirilmiş olur. Bununla birlikte kurban kesiminden sonra satıcıya rücu edilip kurban bedelinin geri alınması hâlinde, alınan bedel tasadduk edilir. Şayet kurban bedeli satıcıdan geri alınamamışsa, kişinin yeniden bir kurban kesmesi gerekmez.
Doğuştan kuyruksuz olan veya besili olması için küçük yaşta kuyrukları boğulmak suretiyle düşürülen koyunların kurban edilmelerinde bir sakınca yoktur. Ancak bir kaza ile değerini azaltacak şekilde kuyruğunun tamamı veya yarısından çoğu kopan hayvanın kurban edilmesi caiz değildir. (İbnü’l-Hümâm, Fethu’l-kadîr, 9/514-515)
Hayvandan beklenen bir menfaati tümüyle yok eden kusurlar, onun kurban olmasına engeldir. Buna göre ister doğuştan ister sonradan memelerinin yarısı olmayan hayvan kurban olmaz. Aynı şekilde bir hastalığa dayalı olarak memelerinin yarısının sütü kesilen hayvan da kurban olmaz. Fakat bir hastalığa bağlı olmaksızın sütü kesilen hayvanın kurban edilmesinde bir sakınca yoktur. (el-Fetâva’l-Hindiyye, 5/298-299; İbn Âbidîn, Reddü’l-muhtâr, 6/325-326)
Çeşitli amaçlarla kısırlaştırılmış veya hadım hâle getirilmiş hayvanlar, kurban olarak kesilebilir. (Kâsânî, Bedâ’i, 5/80) Bu durum kurban açısından herhangi bir eksiklik oluşturmaz.