Fetva Meclisi
Soru
Kıymetli Hocam benim memlekette yaşayan ve fakir durumda olan bir amcam var. Köy halkı da kendisinin fakir olduğunu bildiği için Ramazan ayı içerisinde evine çeşitli kumanya paketleri bırakıyor. Bir süre sonra çok fazla paket biriktiği için içerisinde yer alan gıda malzemelerinin son kullanma tarihleri yaklaşıyor. Amcam da israf olmasın düşüncesi ile bu gıda maddelerini kardeşleri ile paylaşıyor. Ancak babam ve diğer kardeşleri fakir durumda değiller. Bu durumda bu gıda kolilerini babamın ya da diğer kardeşlerin almasının hükmü nedir? Bu gıda malzemelerinin fakir olmayan kişiler tarafından tüketilmesi Allah korusun kul hakkı mıdır? Daha önce aldığımız fakat henüz tüketmediğimiz paketleri ne yapmalıyız?
Cevap
Benzer fetvalar
Öncelikle, bir kardeşimizin ihtiyacı varsa ve kolide yalnızca helâl gıdalar yer alıyorsa (kime ait olursa olsun) bunları alıp tüketmekte hiçbir sakınca yoktur. Marketin sahibi alkol de satıyor olabilir. Ama kolide alkol değil sade ekmekten zeytine, bakliyattan hurmaya kadar helâl ihtiyaç maddeleri varsa bunun sorumluluğu paketleyene aittir. Eğer kolide alkol, domuz ürünleri veya şüpheli bir madde varsa elbette bunları reddetmek veya alıp o kısmını ayıklamak gerekir. Çünkü haramı almak caiz değildir. Bu durumda da “ben haram kabul etmem” diyerek sadece o parçayı geri çevirirsiniz, helâl kısmı üzerinize afiyet olsun. Ne var ki senin üzerine düşen, sadakayı veya yardımı alan kişi olarak paketin sahibinin işlerine, kazancının bütününe dair soruşturma yapmak değildir.
Aleykümselam. Devletin malı, çöpe atılacak veya ihmal edilecek bir durumda iken siz onu alıp kullansanız bir sakıncası olmaz. Bu kullanımınız bir başka ihtiyacı aksatmadığı sürece yanlış bir iş yapmış olmazsınız.
Aktarmış olduğun bilgiler dâhilinde şu hususlarda düşünmeni tavsiye ederim. Baba, çocuğuna ve eşine zulmetmişse, kul hakkına girmiştir. Kul hakkı da helalleşmeden affedilmez. Eğer baban gerçekten büyük haksızlıklar yaptıysa senin ona hakkını helal etmeme hakkın vardır. Ancak kin tutmak, dua etmeyi bırakmak ve tamamen nefret etmek, dinimizce olarak doğru görülmez. Babanın size yaşattıklarından dolayı hakkını helal etmeme konusunda kendini baskı altında hissetme. Fakat öfke ve kinin de seni tüketmesine de fırsat verme. Yaşadıklarını Allah'ın adaletine havale et. Korkma, Allah kimsenin hakkını kimsede bırakmaz. https://fetvameclisi.com/fetva/zalim-bir-babaya-da-mi-saygi-gostermek-zorundayiz
Haccı daha kısa günlerde yaparak bir tedbir alabilirsiniz. Orada dua ederek çocuğu manevi korumaya alabilirsiniz. Gitmeden kaynana iltifatlar ederek onu rahatlatabilirsiniz. Sık sık arayarak takip ettiğinizi hissettirebilirsiniz… Bence gidin, tertemiz olup geri gelin. Gerisi kolay… Allah kabul etsin.
Kural şöyledir: Müslüman, istemeden, beklenti içinde olmadan kendisine verilen hediyeyi alır. Bunda bir sakınca yoktur. Hediyeleşmek Müslümanlar arasında bir sünnet uygulamasıdır. Genel kural böyledir. Sizin durumunuzda ise şu noktalara dikkat etmelisiniz: a- Siz sürekli “hediye alan” durumda olduğunuzda ezileceksiniz. İyi niyetle bugün size getirip hediye verenler yarın bunun bedelini en azından onların münker bir işine sessiz kalma olarak bekleyebileceklerdir. Sürekli alan biri için görünen sonuç budur. Siz hediye vermeye kalksanız kime ne kadar vereceksiniz? b- Eğer hediye yaptığınız bir iş için mesela çocuğuna Kur'an öğrettiğiniz için size verilse yine durum böyledir, biraz daha da ağırlaşmış demektir. Maaş aldığınız bir iş için hediye almış duruma düşmüş olursunuz. Aynı zamanda yaptığınız işte ihlasınız da etkilenecektir. c- Size hediye verenlere güzel teşekkürler edin, memnuniyetinizi beyan edin. Karşılık hediye verebildiklerinize siz de hediye verin. Bu durumu çok da istemediğinizi hissettirin onlara. Özellikle de insanların önünde size hediye getirenlere karşı bu inceliği muhakkak gösterin. Allah yardımcınız olsun. Bulunduğunuz noktada Peygamber aleyhisselamın makamını temsil etmektesiniz. En küçük hatanız bile insanların en büyük hatalarına gerekçe yapılabilir. Allah mübarek etsin işinizi.
Önce şunu söylemeliyiz size: Bu tür eşyaları almamayı tercih edin. Bu bir psikolojik farklılık getirebilir size. Almamanız daha iyidir. Unutulmuştan çok terk edilmiş bir eşyayı almanızın dinen bir sakıncası olmaz. Mesela bir kalem masada bırakılmıştır ve değerli değildir. Bir de telefon vardır masada. Belli ki telefon unutulmuştur, onu almak caiz olmaz. Bu şekilde değerlendirin.