Fetva Meclisi
Soru
Hocam bir arkadaşımla yumurta üreten tavuk çiftliğine ortak olmak istedik. Gidip çiftliğe baktık. Tavukların doğal olmayan ortamda kat kat kafeslerdeki durumu beni rahatsız etti, kararsız kaldım. Bu konuda İslâm'ın hükmü nedir? Beni aydınlatırsanız memnun olurum. Allah razı olsun.
Cevap
Benzer fetvalar
Selamünaleyküm. Bu kural bir kere yumurta için değildir, et içindir. Hayvan pisliklerini dolaşan hayvan için de aynı kural geçerlidir. Şunu da bilmelisiniz; bu meseledeki hüküm besmelesiz kesilenin haram olması gibi bir haram değildir. Ortada kerahet vardır. Bundan sonra daha dikkatli olmalısınız. Allah'a emanet olun.
O durumu icra etmek başka şey, öyle yetiştirilmiş tavukları tüketmek başka şeydir. Sağlık açısından sakıncası olmuyorsa mesela tavukların yenmesinde sakınca olmaz. O tür besicilik ise başka bir konudur. Yaşanan çağın sonuçları olarak belki de yapılabilecek bir şey yoktur da diyebiliriz. Allah Teâlâ yardımcımız olsun.
Firma sahiplerini araştıracağız. Biz burada isim veremeyiz. Helal haram dikkat eden firmalar da var.
Et ve tavuk yemeyin. Alkollü şeylere değmeyin. Bunun dışındakilerden yiyebilirsiniz.
Yarın domuz eti yemekle ilgili de bir kanun çıkarabilirler; o zaman ne yapacaksınız? Kâfirlerin beğenisine göre bir kulluk yaşayamayız biz. Evet, yasal bir zorluk bizi bir kereliğine bir hataya sevk edebilir. Bir kere daha da sevk edebilir ama o hata hiçbir zaman bizim içimize sinmez, sinemez. Eğer Allah’ın bir haramı ile sürtüşmeden yaşayamayacaksak eğer hicret yollarını ararız. Gerekiyorsa hicret ederiz. Bu şekilde bakmaya çalışın. Allah yardımcınız olsun.
Yumurta açısından sorun olmayabilir ama bütün dünyada tavuk açısından bir sorun var. Bu sorun beslenme, besmele ile kesilme ve kesim sonrasında yolma ile alakalı olarak ortaya çıkmaktadır. Takva açısından tavuk yememek gerekir diyebiliriz. Bilinen güvenli markaların dışında tavuk sıkıntılıdır. Böyle bir marka seçme imkânınız yoksa helallik sıkıntısı ciddidir. Balık tüketmeye çalışınız. Balık daha güvenli. Tavuk için ise bildiğiniz özel kesimi yiyin diyebiliriz.
caiz konusundaki diğer fetvalar
İnsana zarar veren şeylerin giderilmesi örneklerinden biri olarak bir çiftçinin ekinini berbat edecek bir karga sürüsünü namazda iken görmesi örneğini inceleyebiliriz. Çiftçi için karga bir tehlikedir. Bu tehlikeyi namazda hissetmesi durumunda kargaları kovalaması namaz kılıyor olması nedeniyle ona yasaklanmamıştır. Kısa bir hareketle mesela kıbleden yönünü çevirmeden kovalayabiliyorsa bir sakıncası yoktur. Bu nedenle namazını bozup onları kovalaması da onun için caizdir. Mesele bu meseledir, Allah'a emanet olunuz.
Zihgir Yüzük kullanmanın haram olduğuna dair de bir söz yoktur, faziletine dair de. Ecdattan kalan asıl mirasımızı arayıp bulmamız daha acil görevimiz olmalı.
Bedenden dinen alınabilir nitelikteki tüylerin, tıbben sakıncası yoksa lazer yöntemi ile giderilmesinde sakınca yoktur.
İbadetler bu tür işlerle bulaştırıldığında o ibadetlerden beklenen lezzet ve ecir de eriyebilir. Biraz gerçekçi ve samimi olmak gerekiyor.
Para birimleri değiştiğinde mesela biri lira diğeri dolar olduğunda iki eşya gibi olurlar. Biri para diğeri de mesela buğday gibi olurlar hükmen. Bu nedenle bir para biriminin diğer para birimi ile alınıp satılması caizdir denir. Burada bir haksız kazanç söz konusu değildir. Zaten artıp azalabildiği için insanlar onun ticaretini yapmaktadırlar.
Meseleyi hindi meselesi olarak görmeyelim; bizi kendilerine benzetmek isteyen bir millete ait uygulamalardan birine ait olmak veya olmamak şeklinde görelim. O takdirde hindi etinin diğer zamanlarda bile sizi tiksindirdiğini göreceksiniz. Evet niyetlere göre değişen bir amel seyri içindeyiz ama taviz görüntülü işlerden uzak duralım. Allah yardımcımız ola.