Fetva Meclisi
Soru
Hocam ben çoğu kez hiçbir mazeretim yokken cemaati kaçırıyorum, tembelliğimden kaynaklanan problemler yaşıyorum. 23 senelik bir cahiliye devri yaşadım ve tembellik de o dönemlerden kalma. Allah'a şükür namaz kaçırmıyorum ama cemaati kaçırmanın da bir mazereti olamaz sanırım. İlk olarak şunu sormak istiyorum; ben münafık mıyım? Ezan okurken tembelliğinden kalkıp namaza camiye gitmeyen bir adam Rasulallah sallallahu aleyhi ve selleme gelseydi ve ne yapması gerektiğini, üzerindeki münafıklık alametini, bu tembellik halini nasıl gidereceğini sorsaydı ne cevap gelirdi, buna benzer bir hadisi şerif var mıdır? Bana peygamberimin öğüdü lazım, imtihanı idrak etmeme rağmen bendeki bu cesaret nerden geliyor bunu tespit edip bununla cihat etmem lazım, bana yardımcı olabilir misiniz bu konuda? Ben, bu bile bile ateşe yürüyen ayakları ne yapayım hocam?
Cevap
Benzer fetvalar
Aleykümselam. Teravihi evde de kılabilirsiniz.
Selamünaleyküm. Sadece ayakta bevlettiğini görmeniz, namazının olmayacağına hükmetmeniz için yeterli olmaz. Zarureten ve gerekli dikkati yaparak bunu yaptığını da hesaba katmanız gerekiyor.
Selamünaleyküm. Katılma hızınız size ağır gelmiş olabilir, daha yavaş giriş yapın, yavaş yavaş ısınmaya çalışın.
Cemaatle namaz bazı âlimlere göre farz düzeyinde kendi başına bir ibadettir. Kendi başına bir ibadet olması demek, namaz kılmakla bir emir yerine getirildiği gibi cemaatle kılındığında da ikinci bir emir yerine getiriliyor demektir. Dolayısıyla biz namazı cemaatle kılmayı namazın bir ilavesi gibi değil Allah’ın hususi bir emri gibi görmeliyiz. Cemaatle namazın genel olarak hükmü ise müekked bir sünnettir. Yerine getirildiğinde muazzam bir sevap elde edilir. İhmal edildiğinde yani namaz cemaatsiz kılındığında sevap kaybedilir ama namazın kendisine bir arıza gelmez. Bir tür bereket kaybedilmiş olur. Bazı engeller cemaate gitmemenin mazereti olabilir. Bu mazeretlerden biri mesela yoğun abdest sıkışıklığı olabilir. Etkili bir açlık ve sofranın hazır olması olabilir. Bu mazeretleri sıralama yerine şu iki kuralı ölçü alarak bu büyük emri tatbik edebiliriz: a- “Cemaate devam etmez, sadece cumaya gider” denecek şekildeki ihmal mü'min için çöküştür. Buna dikkat ederiz. b- Belli durumlarda namazı evde veya iş yerinde kılmak “cemaate gitmez adam” olmak değildir. Bu iki çizgi arasındaki denge ise kişinin imanı ve imanını pratiğe aktaran kimliği ile alakalı bir durumdur.
Aleykümselam. Bu bir imtihandır, kimi direk haramlarla imtihan edilir kimi de ibadetlere tamamen uzak kalmasıyla. Siz de gel gitler yaşayarak bu imtihana uğramışsınız. Yapacağınız şey, yılmamaktır. Şeytan seni, 'ben ibadet edemem' demeye inandırmak isteyecektir. Sen de 'bin kere yıkılsam da bin bir kere kalkarım' demeye hazır olmanız gerekir. Hayat böyledir.
Aleykümselam. Tamamen iradenizi devreye sokun. Nasıl namaz kılıyorsanız öyle de örtünün. Şeytan sizi, ayrıntılarla oyalamasın. Çıkın yola ve varın Rabbinize, oyalanmayın.
cemaatle namaz konusundaki diğer fetvalar
Aleykümselam. Mesele şöyledir: Cemaatle namaza yetişme açısından bir sıkıntı olacaksa namazın iki rekaatte bırakılıp farza yetişilmesi vaciptir. Hayır imama yetişmede sıkıntı olmayacaksa nafile de olsa başlanan namaz tamamlanmalıdır. Meseleyi bu şekilde anlamalısınız. Şafii veya bir başka mezhebi taklit yerine bu genel ilkeye bağlı kalırsanız en doğru olanı yapmış olursunuz. Allah yardımcımız olsun.
En uygunu camiye gidip kılmanız olur. Camiye gidemezseniz vaktinde cemaatle evde kılmanız uygun olur. Vakti sıkışırsa ilk vaktinde tek kılın, vaktini sıkıştırmayın. Cemaatle kılan için mesela son bir saate kadar vakit açısından sorun olmaz. Bu alışkanlık bir zaman sonra tamamen bırakmaya götüren bir neden olabilir, onu da dikkate almalısınız.
Aleykümselam. Usül, önden bir kişinin arkaya geçmesidir. Geçen olmazsa arkada tek kılanın namazında bir sakınca olmaz.
Selamünaleyküm. İmamın okuduğunu dua yerine İMAMIN OKUMUŞ OLMASI şeklinde anlayın meseleyi. Böylece neden Fatiha okumadığımız anlaşılmış olur. Allah'a emanet olun.
Keraheti olan o vakitte namazdır. Cemaat değildir.
Aleykümselam.İmama uyarak namaz kılanın kıldığı namaz üç şekilden biri ile kılınmış olur.Birincisi, imamla başlayıp imamla beraber bitirenin namazıdır. Bu kişiye o kıldığı namaz açısından MÜDRİK denir.İkincisi, namaza imamla başlayıp namazın bir kısmını kıldıktan sonra bir sebeple mesela abdesti bozulduğu kimsedir. Bu kişiye de o kıldığı namaz açısından LÂHİK denir.Üçüncüsü, namazın en az bir rekâtına yetişemeyen kimsedir. Bu kimseye de o kıldığı namaz açısından MESBÛK adı verilir. MESBÛK, imam selam verdikten sonra kalkıp namazın eksik kısmını tamamlar. İmam rukâdan kalkmadan imama yetişemeyen o rekâtı kaçırmıştır. - İki rekâtlı bir namazın birinci rekâtını kaçıran şöyle yapar: İmamla tahiyyata oturur. Sadece tahiyyatı okur, bekler. İmam selam verince ayağa kalkar. Namazı kendi başına kılanın birinci rekâtı kıldığı gibi bir rekat namaz kılar. Tahiyyata oturur. Tek başına kıldığındaki gibi okur ve selam verir. Böylece namazın eksiği tamamlanmış olur. - Üç rekâtlı bir namazın BİRİNCİ rekâtını kaçıran kimse, imam selam verince ayağa kalkar ve kendi başına kıldığı bir namazın ilk rekâtı gibi bir rekât kılar. Tahiyyata oturur. Normal okuyacağını okur ve selam verir.Üç rekâtlı namazdan iki rekât kaçırmış ise, imam selam verince kalkar. O da normal bir rekât kılar. O rekâttan sonra tahiyyata oturur. Kalkar bir rekât daha kılar. Oturup tahiyyatta okuyacaklarını okur ve selam verir.İmamın üçüncü rekâtın rukûundan kalkmadan ona yetişemeyen ise tahiyyata oturur. İmam selam verince o kalkar ve tek başına kıldığı gibi bir namaz kılar. - Dört rekâtlı bir namazın birinci rekâtını kaçıran kişi imamla normal kalan üç rekâtı kılar. İmam selam verince ayağa kalkar ve tek başına kılıyor gibi bir rekât daha namaz kılar, tahiyyata oturup selam verir.İki rekât kaçıran ve üçüncü rekâtta imama uyan, imamla beraber üç ve dördüncü rekâtleri kılar. Sonra da kalkıp kendi başına kılıyormuş gibi birinci ve ikinci rekâtleri kılar. Oturup selam verir.Önce bir rekat kılar, tahiyyata oturur, sonra kalkar ve 2 rekat daha kılar. Dördüncü rekâtın rukûsuna yetişemeyen ise imamla kılabildiğini kılar o selam verdikten sonra da kalkıp dört rekât namaz kılıp oturur ve selam verir.Bu şekilde namazını tamamlayan hangi noktada imama katılırsa katılsın cemaati yakalamış ve sevabını almış olur.