Fetva Meclisi
Soru
Ben üniversite öğrencisiyim ve iki arkadaşımla birlikte evde kalıyorum. Elimden geldiğince nefsimi yenip vakit namazlarını vakit girer girmez kılmaya çalışıyorum. Elhamdülillah ev arkadaşlarım da namaz kılıyorlar. Namazı cemaatle kılmayı arkadaşlara söylediğimde, ‘biraz bekle kılarız’ diyorlar ama bazen 40-45 dakikaya kadar çıkabiliyor bu süre. Ben biraz acele ettirince de ‘biz de biliyoruz vakit girdiğini, ne acele ettiriyorsun!’ gibi ithamlarla karşılaşıyorum. Hocam benim bu durumda arkadaşlarımı bekleyip cemaatle mi kılmam uygun olur yoksa onları beklemeyip tek başıma kılmam mı uygun olur?
Cevap
Benzer fetvalar
Namazı camide kılmak esas olandır. Herkes camide cemaatle kılmaya çalışmalıdır. Sizin verdiğiniz örnekte ise cemaate gitmemeye bir tür özür vardır. Kalbiniz camide cemaatte olsun evde de olsa namazı kılın. Mümkünse kaldığınız yerde küçük bir cemaat yapın. İlla namazı kılın. Allah yardımcınız olsun.
Cemaatle namaz bazı âlimlere göre farz düzeyinde kendi başına bir ibadettir. Kendi başına bir ibadet olması demek, namaz kılmakla bir emir yerine getirildiği gibi cemaatle kılındığında da ikinci bir emir yerine getiriliyor demektir. Dolayısıyla biz namazı cemaatle kılmayı namazın bir ilavesi gibi değil Allah’ın hususi bir emri gibi görmeliyiz. Cemaatle namazın genel olarak hükmü ise müekked bir sünnettir. Yerine getirildiğinde muazzam bir sevap elde edilir. İhmal edildiğinde yani namaz cemaatsiz kılındığında sevap kaybedilir ama namazın kendisine bir arıza gelmez. Bir tür bereket kaybedilmiş olur. Bazı engeller cemaate gitmemenin mazereti olabilir. Bu mazeretlerden biri mesela yoğun abdest sıkışıklığı olabilir. Etkili bir açlık ve sofranın hazır olması olabilir. Bu mazeretleri sıralama yerine şu iki kuralı ölçü alarak bu büyük emri tatbik edebiliriz: a- “Cemaate devam etmez, sadece cumaya gider” denecek şekildeki ihmal mü'min için çöküştür. Buna dikkat ederiz. b- Belli durumlarda namazı evde veya iş yerinde kılmak “cemaate gitmez adam” olmak değildir. Bu iki çizgi arasındaki denge ise kişinin imanı ve imanını pratiğe aktaran kimliği ile alakalı bir durumdur.
Aleykümselam. Kesinlikle camiye git. Mekruh da olsa git.Sana sorulmadıkça da kimseye bilgi vermeye çalışma. Kendini hesaba kat, sorulunca cevap ver. Gayret et, yılma. Allah yardımcın olsun.
Selamünaleyküm. Nedamet hissi ve tekraralamama gayreti bizim için büyük bir umuttur. Tekrara olmaması için çalışın, yolunuza devam edin.
Selamünaleyküm. Böyle bir neden cem etmek için yeterli özür oluşturmaz. Sünnetleri kılmayın, sadece farzı kılın.
Size bu cevabı verdiğimiz gün, Diyanet Takvimi Hakkâri için İMSAK vaktini 04.45 olarak gösteriyor. Bugün için sabah namazını 04.46'dan itibaren kılabilirsiniz. (Bu vaktin her gün ve her il için değişeceğini biliyorsunuzdur.) Bu şu demektir: Takvimin İMSAK vakti olarak belirlediği andan sonra ezan okunduğunda namaz kılmak için de vakit gelmiş demektir. Hiç sıkıntı etmeyin, kılın. Eğer takvimin İMSAK vakti olarak yazdığından önce kılınırsa o namaz namaz olmaz.
cemaatle namaz konusundaki diğer fetvalar
Selamünaleyküm. Öncelikle şunu bilmemiz gerekir: Namaz dinin direğidir, dindir. Namazı kılmamak adeta ölümdür. Namazın cemaatle kılınması ise namazın varlığı/yokluğu ile alakalı değildir. Namaz üzerinden ecir kazanma, Allah'a yaklaşma konusu olarak görmeliyiz cemaatle kılmayı. Şeytanın bu tür konuları vesveseye kaydırmasına karşı dikkatli olmak gerekir. Titizlik ve nefsini ayıplama bahanesi ile bizi çürütebilir. Gayret ederiz, Rabbimize sığınırız. Hatamız olursa, eksik yaparsak telafiye çalışırız ama umutsuz kalmayız.
Keraheti olan o vakitte namazdır. Cemaat değildir.
Aleykümselam. Mesele şöyledir: Cemaatle namaza yetişme açısından bir sıkıntı olacaksa namazın iki rekaatte bırakılıp farza yetişilmesi vaciptir. Hayır imama yetişmede sıkıntı olmayacaksa nafile de olsa başlanan namaz tamamlanmalıdır. Meseleyi bu şekilde anlamalısınız. Şafii veya bir başka mezhebi taklit yerine bu genel ilkeye bağlı kalırsanız en doğru olanı yapmış olursunuz. Allah yardımcımız olsun.
İslam, sizin bu sıkıntınızdan daha büyüktür. Dini yaşamak daha geniş bir alandır. Kıyamet günü dirildiğinizde böyle bir gündemi önünüze koyduklarında kahrolursunuz. Ümmeti Muhammed’in hâlini görüp de sizin o camideki gündeminizi karşılaştırırsanız ne yapmanız gerektiğini daha iyi anlarsınız. Namazınızı kılın, tesbihatınızı yapın; kimin ne diyeceğine bakmayın. Allah’ın kabul edip etmediğine bakın, yeter.
Cenaze namazı nedeniyle camide namaz kıldıracak kimse yoksa siz de cenazeye gidin. Cenazeye katılmanız önemli olacak bir yakınınız ölmüş ise yine cenazeye gidin. Bunun dışında camide namaz daha önemlidir.
Aleykümselam. Usül, önden bir kişinin arkaya geçmesidir. Geçen olmazsa arkada tek kılanın namazında bir sakınca olmaz.