Fetva Meclisi
Soru
Hocam Kurban Bayramı’nda kılamadığım namaz borçlarımı kaza ederek yerine getirmeye çalışıyorum. Bu kaza namazlarını kılarken teşrik tekbirlerini de yerine getirmem gerekir mi? Ayrıca, babam namazların kazasını kılarken önce vitirleri, sonra yatsıları ve diğer namazları bu sırayla kılmam gerektiğini söyledi. İlla bu sırayı takip etmem şart mı, yoksa sabah namazından başlayarak sırayla kılabilir miyim?
Cevap
Benzer fetvalar
Teşrik tekbirlerinin kazası yoktur.
Unuttuğunuzdan dolayı yapmıyorsanız sorun olmaz; kazası da yoktur. Ama doğru olan unutmamak için önce teşrik tekbiri sonra tesbihat yapılır. https://fetvameclisi.com/fetva/tesrik-tekbirlerinin-kazasi-var-midir
Kazaya kalan namazların sadece farzları ve vitir namazı kazaya kalır. Önceliğinizi bunlara verin. Sünnet namazları ise geniş vakit bulduğunuzda kılın. Farzların kazaları beklerken onlara ağırlık vermelisiniz. Vaktiniz varsa farzları bitirmeye çalışın. Daha makul olur bu. Tesbihler ise kazaya kalmaz. Onlarla meşgul olma yerine kazaya kalan farzları bitirin. Allah yardımcımız olsun.
Sizin durumunuzdaki bir mü'min şöyle yapmalıdır: Namaz gibi büyük bir ibadeti ihmal ettiği için tevbe etmeli ve tevbesini korumalıdır. Geçmiş namazların toplamını hesap etmeli ve onları kaza etmeye karar vermelidir. Mesela 3650 sabah namazı gibi, belirlemelidir. Ardından da “üzerime kaza kalan son sabah namazına niyet ettim” diyerek sabah namazı gibi iki rekât namaz kılmalı. Kaza ederken namazların sünnetlerinin kazası yoktur. Sadece yatsıyı kaza ederken vitir namazı da onunla beraber kaza edilir. Bu takvimi çalıştırırken mesela sabah namazlarını bitirip öğleye geçebilirsiniz veya bir günlüğü bitirip diğer güne geçebilirsiniz. İkisi de aynı sonuca götürür. Cuma namazlarının kazası olmaz, onların yerine öğleyi kaza etmiş olursunuz. Kazaları bitirmek için kendinize plan yapın. Mesela: Hafta tatillerinde bir haftalık namaz kılmak gibi ya da yatmadan önce bir günlük namaz kılmak gibi… Bu plana da sadık kalırsanız yani tevbenizin pratiğini yapmaya devam ederseniz, o tevbeye sadık kaldığınız anlaşılırsa biiznillah ömrünüz kazaları bitirmeye yetmese bile Allah’ın mağfireti size yeter.
Önemli olan namaz borcundan kurtulmaktır. İster namaz sayısı itibariyle kurtulun, isterseniz de gün sayısı itibariyle kurtulun. Vitir kazaya kalınca o da diğer namazlar gibi her vakitte kaza edilebilir ama normal vitir yatsı kılınınca kılınabilir. Onun vakti yatsı sonrasıdır.
Hz. Peygamber’in (s.a.s.), kurban bayramının arefe günü sabah namazından başlayarak bayramın dördüncü günü ikindi namazına kadar, ikindi namazı da dâhil olmak üzere farzlardan sonra teşrik tekbirleri getirdiğine dair rivâyetler vardır (Beyhakî, es-Sünenü’l-kübrâ, 3/438-440 [6273-6278] Dârekutnî, es-Sünen, 2/390-391 [1735-1737]). Bu itibarla Hanefîlerde tercih edilen görüşe göre arefe günü sabah namazından bayramın dördüncü günü ikindi namazına kadar 23 vakit, her farz namazın ardından teşrik tekbiri getirmek, kadın erkek her Müslümana vaciptir. Teşrik günlerinde kazaya kalan namaz aynı günlerde kaza edilirken teşrik tekbirleri de getirilir. Teşrik günleri çıktıktan sonra kaza edilmeleri hâlinde ise tekbir getirilmez. Namaz kaza edilmedikçe tekbirler kaza edilmez (Serahsî, el-Mebsût, 2/43-44; İbnü’l-Hümâm, Fethü'l-kadîr, 2/80-82). Şâfiî mezhebine göre ise teşrik tekbirleri sünnettir (Mâverdî, el-Hâvî, 1/484).
bayram konusundaki diğer fetvalar
Bayram namazını kıldıktan sonra evde kuşluk veya işrak namazı kılabilir. Camide kılması ise mekruhtur. Kadınların bayram namazına katılma sorumluluğu olmadığından dolayı bayram namazından önce veya sonra nafile namaz kılabilirler; onlara mekruh değildir.
1. Kurbanı keserken kıbleye çevirmek müstehaptır. 2. Kesebilir, helaldir. https://fetvameclisi.com/fetva/kurbanin-yuzunun-kibleye-donuk-olmasi-gerekir-mi
İç dünyanızın huzur bulduğu camiye gitmeniz daha doğrudur. Ama onları da kınamayın. Onların da imkânı bu kadar olabilir. İyimser olmaya çalışın.
Bunun namazın kabul olması ile bir bağlantısı yoktur. Allah kabul etsin.
Sünnettir.
Hisselerden biri düğünde et yemek için olursa o kurbanın tamamı zarar olur. Hisselerin hepsi Allah rızası için kesilirse, elde kalan etin düğünde veya başka bir ziyafette yenmesinde sakınca olmaz.