Fetva Meclisi
Soru
Sevgili Hocalarım, Babam yurtdışından tekstil ile ilgili maddelerin ticaretini ve üretimini yapan bir büyük şirketi temsilciliğini yapıyor. Tekstil işinin temel girdilerinden birisi bu madde ve en iyi marka olarak biliniyor. Babamdan başka kimse bu markayı satamıyor. Birimini 1,5 liraya satarken de kar ediyor ama o bunu 4,5 liradan satıyor bu kadar kar helal olur mu? Ben olmaz deyince tartışıyoruz. Bu konuda sizin düşünceniz nedir?Cevabınız için teşekkür ederim.
Cevap
Benzer fetvalar
Selamünaleyküm. Bu helal bir ticaret değildir. Size verdiği paraya bir oran belirleyerek ortak olun. Kâr ederseniz kâra zarar ederseniz zarara payı kadar katlansın.
Bu cevap kâğıt üzerinde doğrudur. Hayatta bunu ispat edebilecek bir tek örnek bulmak ise hayaldir. Kadınların giydiği her kot pantolon cehennemi tutuşturan bir kibrit niteliğinde durmaktadır. Mü'min hassas insan olmalıdır. Çok satılıyor, para getiriyor diye bir ticaret yapmaz. Biz ticaretimizi ahiretimize taşımaya mecburuz. Yine de sen babanla sertleşme, dikleşme, edebinle konuş. Sana gereken budur.
Böyle bir uygulama büyük holdingler için belki caiz görülebilir ama sizin küçük şirketinizde bu bir ihtilaf sebebi olacağından fıkhen uygun görülmez.
Helal kazanmak ve harcamak her mü'minin derdi olmalıdır. Allah babanızdan razı olsun, böyle bir titizliği ancak mü'min olan gösterir. Kural şöyledir: Ustanın el ücretinin takdiri kendisine aittir. Bir ustaya “şu fiyattan fazla almayacaksın” denmez. Semtin pahalı olması, işin hassas olması, malzeme veya eleman bulmakta zorlanılması gibi sebeplerden ötürü piyasanın üstünde bir fiyata iş yapmakta sıkıntı yoktur. Mesela yaz aylarında yüz liraya yaptığı işi kış aylarında elli liraya yapabilir veya aksi olabilir. Yeter ki, işini yaptığı insana karşı yalan beyanda bulunmasın, malzemeden ve işten kısmasın. Şeffaf ve temiz işin bedelini usta kendisi takdir eder, hakkıdır. Allah yardımcımız olsun.
Alım sürecinde yalan, hile veya aldatma söz konusu olmadığı sürece sorun olmaz. Yaptığınız alışverişin helalliği konusunda aklınıza bir şüphe takılmasın. Yalnız konuya olması gerekenin en doğrusu ve iyisi olarak bakarsanız bir malı değeri üzerinden almak daha yerinde bir davranıştır. Yalnız sizin de mağdur olmamak ve kâr etmek üzere yaptığınız girişim helal bir ticaret şeklidir.
Selamünaleyküm. Onların bir itirazı olmadığına göre bu ticarette sakınca yoktur.
caiz konusundaki diğer fetvalar
Selamünaleyküm. Caizdir elbette.
Selamünaleyküm. İlahi dinlemek için bir kural yoktur, serbest dinleyebilirsiniz.
Selamünaleyküm. Satıcının belli bir fiyat üzerinden garanti süresini artırmasında bir sakınca yoktur.
Selamünaleyküm. Hatibin minbere çıktığı andan indiği ana kadar olan süre 'hutbe' süresi olarak anlaşılabilir. Biraz daha zorlama ile hutbenin 'hamdele ve salvale' bölümünü yani ilk Arapça kısmını ana hutbe olarak da görebiliriz. O bölüm farz olan kısmı ihtiva etmektedir.
Selamünaleyküm. Kalbimizi rahatlatacak bir çözüm olmadığını düşünüyorum.
Selamünaleyküm. Hac hacdır belki ama aradaki işlemin vebali söz konusu olabilir.