Fetva Meclisi

Burada iki durum var. Birincisi, anlaşılan işin eksik yapılması yani ortadaki eksikliğin giderilmesi veya ücretten kısılmasıdır. Buna yerine getirilmeyen hakkın alınması da diyebiliriz. İkincisi de ustanın cezalandırılmasıdır. Önce ikinci durumu netleştirelim: Mahkeme dışında kişilerin kendilerinin manevi zararı tazmin, hatayı cezalandırma gibi uygulamalar yapması yoktur, helal değildir. Bunu ancak mahkeme yapabilir. Birinci duruma gelince yani eksik bırakılanı isteme durumunda ise ustanın eksik bıraktığı ama ücretini de istediği bölümü vermeme durumunda şöyle yapabilirsiniz: Aynı işi yapan/yaptıran iki kişi ile görüşüp onlardan sözleşilen ile yapılan arasındaki farkı tespit ettirirsiniz. Bunlar bilirkişi konumunda olmuş olurlar. Aradaki eksik bırakılan farka karşılık olan miktarı yapmanız gereken ödemeden kısabilirsiniz. Yalnız bunu yaparken hak yiyen duruma düşmemeniz için; Yazılı sözleşmenizi ölçü almalısınız. Bilirkişi durumundakileri yönlendirmemelisiniz. Yasal yollarla zararınızın tazmini mümkün ise bunu kendiniz yapmamalısınız. İlave bir kesinti yapmamalısınız. Sadece ortadaki zararı alabilirsiniz. Mesela sözleşmede bulunduğu halde kapıyı takmadı ise o kapıya karşılık olan ücreti kesebilirsiniz. Fıkıh kitaplarımızda bunun örnekleri vardır.

Aleykümselâm. İşini yaptığınız kişiye şu şekilde bir fiyat verin: 'İşçilik ve parça maliyeti şu kadardır.' Bu size helal olur. Beş aldığınızı altı gösterirseniz yalanla kazanmış olursunuz helal olmaz. İş elbisenizle kıldığınız namaz da kabul bir namazdır. Bunu dert etmeyin.

Selamünaleyküm. Siz 'verdiğiniz derslerin' ücretini alıyorsunuz. Bir nedenle vermediğiniz derse ücret alamazsınız. Siz oraya gidip, ders verir gibi bekleseniz alacağınız ücret size helal olabilir.

Kazancın helalliği alınan veya satılan ürünle ilgilidir. Helal ürünü fiyatı belli oranda satıyorsanız günah olmaz. Sorunuz sektörünüzün aldığı karara aykırı iş yapmanızla ilgili bir durumdur. Doğru olan bağlı bulunduğunuz dernekler odasının kararına uygun davranmanızdır. Fakat sizin iş yerinizin konumu itibariyle o günde iş yerinizi açmanız önemsenmiyorsa bunda da bir sakınca yoktur.

Öncelikle söz konusu hatada senin bir katkın direkt veya dolaylı var mı, bunu bil. Direkt senin imzan da bulunduğu için bu iş yürüyorsa imzanı çekmek zorundasın. Değilse, bu iş hakkında tereddütlerin mi var yoksa kesin bilgilerin mi? Kesin bilgin olmadıkça taşlarla oynama. Kesin bilgin varsa, ortadaki zulme elbette müdahale edeceksin. Sen en üst makama iletirsin. Senin işine mal olsa bile bu sen zulme engel olmanın sevabını kazanırsın. Asla sadece şüphe ile bir işi yapma. Kesin bil, belgeli bil.

Sizin alacağınız ücretin daha azını başka hocalara verip aradaki farkını sizin almanız şeklindeki bu uygulamanız şu şartla caizdir: Öğrenciler özellikle öğretmen siz olacaksınız diye bir şart koşmadılarsa siz bunu yapabilirsiniz. Öğrenciler sizi öğretici olarak görmek istiyorlarsa ya şarta uyacaksınız ya da yeniden anlaşma yapacaksınız.

Bunun yaş açısından bir sorunu olmaz. İlim her yaşın işidir. Alma ve kavramada farklılıklar olabilir ama ileri yaş, ilke olarak bir engel değildir. Medresenin niteliğini daha önemli tutunuz; hangi medresede nasıl bir eğitim, ona bakın. Bir de ailenizin tavrını önemseyin muhakkak. Allah yardımcınız olsun.

Bu doğru bir söz olmasına doğrudur ama uygulanışında böyle olmamaktadır. Bu maksatla yıllardır müminler kızlarını ve erkeklerini okutuyorlar. Sonunda ise herkes kasasını ve menfaatini koruyor. Az bir kısım mümin belki bunun istisnasıdır. İkinci olarak da kadınların asıl vazifelerini ihmal ettirecek hiçbir görev mukaddes olamaz. Dengeli bir şekilde ortayı bulabilenler için ve kendini zayi etmeyenler için doğru olabilir bu söz.

Onlardan biri seni eğlence konusu yapıncaya kadar bin kere iki bin kere git ayaklarına. Söyle, rica et ve dön. Sen kulaklara ulaşabilirsin. Kalplere ise sadece Allah ulaşabilir. Ve senin işin kalplerle değildir. Mübarek bir iş yapıyorsun, kıymetini bil. Moralini yüksek tut. Bir veya bin olay işini bitirmiş olmasın. Konu olarak temel esasları esas al. Asla tartışma gerektirecek konulara girme. Sıradan ve herkesin anlayabileceği konuları işle. Acele etme. Hiç acele etme. Asla acele etme ve acele etme.

Bir vakit farz namazı kılmamak ile kırk yıl sünnetleri olmadan sadece farzı kılmak karşılaştırılsa o bir tek vakit kılınmamış farz yine ağır olur. Eğer gençleri farz kıldırabilecekseniz yapın onu. Allah'ın izni ile onlar zamanla sünnetleri de kılarlar. Zira namazın kendisi bir eğitimdir, yeter ki onlar o eğitim alanına yaklaşsınlar. Allah yardımcınız olsun.

Kızınızın anlayışına göre evlenme vakti gelmedi ise onu zorlamayın. Sizin direkt veya dolaylı zorunuzla evlenirse mutluluğu riske girebilir. Bırakın kendi istediği zaman evlensin. Kızınıza dua ederim, Allah Teâlâ onu razı olacağı amellere muvaffak etsin.

Tilavet konusunda ehil bir hocanın önünde, kadının sesini dâhil kendisini teşhir etmeyecek şekilde okumasında sakınca yoktur. Normal bir durumda kadının sesi avret değildir.