Fetva Meclisi

Size verilen işi hakkıyla yaptıysanız size ücret vermesi onun üzerine gerekli olmuştur. Vermeyip geciktirmesi günahtır. Sizin de elinize geçen fırsatı değerlendirip hakkınızı almanız esasen izin verilen bir iştir. Ancak böyle bir hakkını almanın size ilave sorunlar getirebileceğini unutmasanız daha iyi edersiniz. Yasal yolları denemelisiniz.

Böyle bir durumda hakkınızı aramanız makuldür. Hakkınızı arayın, devletin ona vereceği ceza olarak size verilecek tazminattan yaptığınız masrafları düşün. Bedensel bir zararınız yani organlarda bir eksiklik oluşmadı ise sizde manevi tazminat olarak alacağınız parayı kullanmasanız daha iyi edersiniz. Bir hayır kurumuna verin. Bedeninizde bir eksiklik oluştu ise mesela parmağınız koptu ise zaten maddi tazminat hakkınızdır. Fıkıh kitaplarımızda manevi zararlar için maddi tazminat alma şeklinde bir tazminat yoktur. Muasır ulemanın bir bölümü böyle bir tazminatı kabul ediyorsa da alınmaması yönündeki görüş daha takvaya yakındır. Öte yandan trafik canavarlığı yapan birini terbiye etmenin de başka bir yolu bulunamadığı için böyle bir cezalandırmanın yapılması gerekmektedir. Bunun için 'alın, masrafları düşün, gerisini bir fakire veya hayra verin' görüşünü size tavsiye ettik. Geçmiş olsun, Allah Teâlâ beterinden muhafaza buyursun.

Böyle bir hatayı tekrar yapmamaya kararlı olun. Geçmiş hata için istiğfar edin. Bunun için de idareye başvurmanız gerekmez, inşaallah kazındığınız haram olmaz. Bundan sonrasını iyi çalışarak açığı kapatmaya gayret edin.

Aleykümselâm. İşini yaptığınız kişiye şu şekilde bir fiyat verin: 'İşçilik ve parça maliyeti şu kadardır.' Bu size helal olur. Beş aldığınızı altı gösterirseniz yalanla kazanmış olursunuz helal olmaz. İş elbisenizle kıldığınız namaz da kabul bir namazdır. Bunu dert etmeyin.

Selamünaleyküm. Böyle bir durumda aranızda sözleşme varsa o geçerli olur. Sözleşme yoksa, benzer durumlardaki örf yani muhasebeciler arasında biline gelen ve uygulanan uygulanır. Bu da yoksa, bir hakem tayin edilebilir.

Helal kazanmak ve harcamak her mü'minin derdi olmalıdır. Allah babanızdan razı olsun, böyle bir titizliği ancak mü'min olan gösterir. Kural şöyledir: Ustanın el ücretinin takdiri kendisine aittir. Bir ustaya “şu fiyattan fazla almayacaksın” denmez. Semtin pahalı olması, işin hassas olması, malzeme veya eleman bulmakta zorlanılması gibi sebeplerden ötürü piyasanın üstünde bir fiyata iş yapmakta sıkıntı yoktur. Mesela yaz aylarında yüz liraya yaptığı işi kış aylarında elli liraya yapabilir veya aksi olabilir. Yeter ki, işini yaptığı insana karşı yalan beyanda bulunmasın, malzemeden ve işten kısmasın. Şeffaf ve temiz işin bedelini usta kendisi takdir eder, hakkıdır. Allah yardımcımız olsun.

Geçmişi karıştırarak kendinize zarar vermeyin. Şeytanın bu konuda seni tahrik etmesine de müsaade etmeyin. Yûsuf aleyhisselamın kardeşleriyle ilgili "...şeytan benimle kardeşlerimin arasını bozduktan sonra..." (Yûsuf Sûresi 100. âyet) ifadesini düşünmeni rica ediyorum. Yaşadıkların içini mutlaka acıtmıştır. Belki yüreğindeki acı tam iyileşmemiştir. Doğru ama içindeki acı en azından hafifleyinceye kadar ilişkileri zayıf tutabilirsin. Fakat sana ihtiyacı olduklarında mutlaka yanlarında bulunmalısın. Allah seni görüyor. Senden en doğru davranışı göstermeni istiyor. Sen sana yakışanı yap.

Bir kişiye ısınamadığınızda veya uyum sağlamadığınızda, bu hislerinizi açıkça ifade etmek doğru bir yaklaşım olur. Evlilik sadece sevgi ve uyum üzerine değil aynı zamanda Allah'ın rızasına uygun bir karar olmalıdır. Eğer bir kişiyle duygu ve düşünce anlamında uyum sağlamıyorsanız evlilik kararını ertelemek ya da reddetmek en iyisidir. Bu, hem sizin hem de karşı taraf için daha sağlıklı bir durumdur. Evlilik uzun vadeli bir karardır ve sadece duygusal baskılarla sağlıklı bir evlilik temeli atılamaz. Kararınızı doğru bir şekilde açıkça dile getirmeniz, zamanla ailenizin de sizi anlayıp desteklemesine yardımcı olabilir. Birinin kötü dua etmesi, o kişinin kendisine zarar verir, başkalarına zarar vermez. Yani, eğer birisi size kötü dua ederse, bu dua sizin üzerinizde herhangi bir olumsuz etki yapmaz. Bu süreçte Allah’a dua edin ve sabırla karar verin. Allah size en hayırlısını nasip etsin.

Evlilikte yaşı ilerlemiş ve evlenmek isteyen kimselere sizin üzerinizden şu tavsiyelerde bulunmak istiyorum. Karşı tarafın fiziksel veya maddi durumuna fazlaca odaklanmak yerine ahlaki değerlerine ve uyumunuza odaklanmaya çalışın. Unutmayın, mükemmel insan yoktur; önemli olan birlikte tamamlanabileceğiniz bir yol arkadaşı bulmaktır. İslami ilimlerde ilerlemek, yeni beceriler öğrenmek veya sosyal çevrenizi genişletmek, hayatınıza yeni insanları dâhil etmenize vesile olabilir. Sık sık kendinize şu soruyu sorun: “Ben evliliğe gerçekten hazır mıyım?” Bazen bu sürecin uzaması, kişisel bir eksiklikten değil, Allah’ın sizin için daha hayırlısını saklamasından kaynaklanabilir. Evlenememek, toplumun baskısı altında insanı yıpratabilir. Ancak Allah’a güvenin ve O’ndan hayırlı olanı isteyin. Dua ile güzel niyetler ile sabrederek beklediğinizde, Allah sizi mutlaka feraha çıkaracaktır. Geçmişte yaşanan hatalar ve ayrılıklar Allah’a tevbe ve dua ile temizlenir. Önemli olan, niyetinizi ve kalbinizi berrak tutmaktır. Günlük hayatınızda Ayete’l-Kürsi, Felak-Nas surelerini okuyun. Allah, size en hayırlı eşi ve en güzel yuva nasip etsin.

Bir erkekle görüşmeyi ölçüsüz yapan biri tevbe eder. Tevbesini korur. Ölçülü bir görüşme yaptı iseniz zaten sorun yoktur. Onun eşinin sana beddua etmesinin de bir anlamı yoktur.

Sorunuz tam anlaşılamıyor; yani kocası beddua ettiği için kadın boşanmış mı olur diye soruyorsanız, öyle bir şey olmaz. Beddua/lanetle boşanma olmaz. Durumu düzeltmek için uğraşmak gerekir.

Allah yardımcınız olsun. “Boşadım” gibi bir söz sarf edilmedi ise nikâhınız açısından bir sorun olmaz. Hakka gelince siz suçlu olacak işler ve sözler yapmadıkça endişe etmenize gerek yoktur.