Fetva Meclisi
Soru
Selamünaleyküm Hocam. Ben Konya’da müteahhitlik yapmaktayım. Bir arsa üzerine inşaat yapmak için arsa sahipleri ile uzun zamandır görüşme ve anlaşma halindeyiz, anlaşmalar tam sonlanırken arazinin KADIASKER VAKFI tarafından 1930 lu yıllarda arsa halindeyken belediyeye devredildiği ve belediyenin de bu arazileri vatandaşlara sattığı tespit edilmiştir. KADIASKER VAKFI üzerindeyken arazi üzerinde sadece bir çeşme olduğu ve herhangi bir bina olmadığı eski kayıtlardan anlaşılmaktadır. hem arsa sahiplerinin hem müteahhit firmanın üzerine bir bina yapılamaması durumunda bir mağduriyet söz konusudur. Bu konuda verilecek fetva bizler için çok önemlidir saygılarımla.
Cevap
Benzer fetvalar
Bu vakfedilen yerin kime ve hangi şartlarla vakfedildiğine dair bilgi gerekir. Tapuda kimin üzerine görülüyor? Bir vakıf yeri olarak mütevellisi kimdir? Bu soruların cevabı bilinmeden cevap verilemez sorunuza. Eğer ‘bu arazi ancak bu gaye için gayrimenkul olarak değerlendirilecek’ şeklinde bir kayıt varsa sizin o kaydı ancak, kamu yararına başka bir gerekçe ile değiştirmeniz mümkündür. Aksi takdirde vakfedildiği amaç üzerine kalması esastır. Orada işletilmesi mümkün olamayan bir durum varsa, vakfın yetkilisi kurul tarafından benzer bir proje ile değiştirilebilir. Öyle veya böyle vakıf malından iyi niyetle de olsa uzak durmanız takvaya daha yakındır, böyle biliniz.
Selamünaleyküm. Elinizde vakıf bir arazi olduğunu ispat eden bir belge olmadıkça, ihtimale binaen öyle bir arazinin kullanılması, satılıp alınması haram olmaz. Kalbinizi sıkıştıran bir durum varsa şüpheden uzak durursunuz, o ayrı bir meseledir.
Selamünaleyküm. Bir yerin vakıf yeri olup olmadığı belge ile sabit olur. Tahmin üzerinden olmaz. Mezarlık iken boşaltılıp arsa durumuna getirilmesi de belge ile olmalıdır. Mesela bir dönümlük arzının bir köşesinde üç beş mezar yeri vardı da o mezarlar bir kenara toplanıp gerisine inşaat yapıldı ise ‘mezar yerine ev yapıldı’ denemez. Öyle veya böyle kalbinizi huzursuz eden bir işi yapmayın. Yıllar sonra bile işinizdeki bir aksaklığı oraya bağlar kendinizi huzursuz edersiniz.
Selamünaleyküm. Bir kere buraların vakıf malı olduğu ne kadar belgelidir, o bilinmeli. İkinci olarak da nasıl bir vakıf arazisi idi? Çünkü her vakıf, aynı değildir. Satışı mümkün bir vakıf olabilir. Bildiğimiz kadarıyla ilgili merciler de her vakıf arazisini satmamaktadırlar. Böyle bir araziden yer almanın haram olduğunu kesin bir dille söylemek zordur.
Selamünaleyküm. Vakıf arazisi olduğuna dair açık bir belge yokken böyle bir endişeye gerek yoktur. Açıkça üzerinde vakıf olduğu belgesi bulunan yeri almamakta haklı olurdunuz.
Vakıflarda kural, vakfedenin koyduğu şarta uyulmasıdır. Vakıf idare edenler, o şarta veya şartlara uymadıkları takdirde vebal altında kalırlar. Müteahhide verildiğini söylediğiniz arsalar bu açıdan değerlendirildiğinde, vakıf yönetiminin böyle bir mülahazayı dikkate almış olması gerekmektedir. Ya da başka türlü değerlendirilemeyecek durumda bir arsadır. Her halükârda sizin o binadan daire almanızın yüzeysel olarak bir sakıncası yoktur. Çünkü mesuliyet vakıf yönetimi üzerindedir. Fakat siz en baştan sizi tereddüde sevk eden bir işten uzak kalın; daha rahat edersiniz. Allah yardımcımız olsun.
arsa konusundaki diğer fetvalar
Selamünaleyküm. Normal fıkıh ölçülerinde böyle bir alış veriş sakıncalıdır.
Selamünaleyküm. Arsanıza zekât gerekmez.
Selamünaleyküm. Normal fıkıh ölçülerinde böyle bir alış veriş sakıncalıdır.
Selamünaleyküm. Arsayı bir emlakçı gibi satmaya hazırsanız onu da maliyeti fiyatından elinizdeki para gibi sayacaksınız. Şu anda satılık değil diyorsanız onu yok sayacaksınız ve diğer birikimlerinizin zekâtını vereceksiniz.
Selamünaleyküm. Arsayı arsa olarak satmak için bekletiyorsanız her yıl ona tıpkı elinizdeki para gibi zekât vereceksiniz. Üzerine ev yapmak için bulunduruyorsanız zekât gerekmez. İleride satma kararı verirseniz yine zekât hesabı devreye girecektir.
Selamünaleyküm. Yatırım için olan arsaya zekât düşmez. Satılmak için alınan arsaya düşer.