Fetva Meclisi
Soru
Selamünaleyküm; hocam ben alım-satım işiyle uğraşmaktayım. Bir müşterim bana satılık arazilerini getirdi. Bu arazilerin mazisinde vakıf arazisi olduğunu, birkaç el değiştirdiğini ve daha önce el değiştiren mal sahiplerinin de yüzünü güldürmediğini duydum. Ne kadar doğru bilmiyorum ama böyle bir arazinin satılabilirliği nedir? Alan için caiz midir? Veya böyle bir arazinin satışına aracılık yapmak doğru mudur?
Cevap
Benzer fetvalar
Selamünaleyküm. Bir yerin vakıf yeri olup olmadığı belge ile sabit olur. Tahmin üzerinden olmaz. Mezarlık iken boşaltılıp arsa durumuna getirilmesi de belge ile olmalıdır. Mesela bir dönümlük arzının bir köşesinde üç beş mezar yeri vardı da o mezarlar bir kenara toplanıp gerisine inşaat yapıldı ise ‘mezar yerine ev yapıldı’ denemez. Öyle veya böyle kalbinizi huzursuz eden bir işi yapmayın. Yıllar sonra bile işinizdeki bir aksaklığı oraya bağlar kendinizi huzursuz edersiniz.
Selamünaleyküm. Vakıf arazisi olduğuna dair açık bir belge yokken böyle bir endişeye gerek yoktur. Açıkça üzerinde vakıf olduğu belgesi bulunan yeri almamakta haklı olurdunuz.
Selamünaleyküm. Bir kere buraların vakıf malı olduğu ne kadar belgelidir, o bilinmeli. İkinci olarak da nasıl bir vakıf arazisi idi? Çünkü her vakıf, aynı değildir. Satışı mümkün bir vakıf olabilir. Bildiğimiz kadarıyla ilgili merciler de her vakıf arazisini satmamaktadırlar. Böyle bir araziden yer almanın haram olduğunu kesin bir dille söylemek zordur.
Selamünaleyküm. Hileli bir yöntem kullanılmadıkça böyle bir ticarette sakınca yoktur.
Selamünaleyküm. Bu, sizden mal alacak olan karşı firma açısından zarar olacaksa yapmanız caiz olmaz. Yani verdiğiniz maliyetin üzerine bir yolla kâr ekleyecekseniz bu hile olur. Onun dışındakilerini yapmanız ise böyle değildir. Satın almacılar açısından bu bir çeşit gasptır, sizin için ise öyle sayılmaz.
Selamünaleyküm. Camiye vakfedildiğini söylediğiniz arazinin nasıl vakfedildiğini bilmeden cevap vermemiz mümkün değildir. Satılmasına müsait bir vakfiye midir yoksa üzerine camiye ait bir birim yapılması için mi vakfedilmiştir bilmemiz gerekiyor. Ama her halükârda, onu satışa sunan dernek yetkilileri daha büyük sorumluluk almış görüyoruz.
arazi konusundaki diğer fetvalar
Selamünaleyküm. Bir ortaklığa, ortak olanların hepsinin söz hakkı vardır, herkesin rızasının alınması gerekir.
Selamünaleyküm. Öyle bir parayı onlardan alıp, sadaka verilebilecek bir yere verebilirsiniz.
Selamünaleyküm. Arazinin başka bir arazi ile takas şeklinde değiştirilerek satılmasında bir sakınca yoktur. Aradaki büyüklük/küçüklük farkının da etkisi yoktur.
Selamünaleyküm. Amcanızın bağışlamasında fıkhen bir sakınca yoktu yani yaptığı iyi bir işti. Babanızın yaptığı ise hatadır. Sizin zaruret oranında o araziye ihtiyacınız yoksa siz de hatayı düzeltip araziyi camiye geri verin. İyi bir iş yapmanın yanında biiznillah arazi bağışlama sevabı da kazanırsınız.
Selamünaleyküm. Arsayı satmak gibi bir niyetle aldı iseniz, paranızın zekâtını verdiğiniz gün, o arsanın bir emlakçı gözüyle değeri ne ise onu da o değerden hesap edersiniz. Satmak için değil de ileride üzerine ev yaparım diye aldı iseniz zekâtını vermeniz gerekmez.