Fetva Meclisi

Selamünaleyküm. Elinizde vakıf bir arazi olduğunu ispat eden bir belge olmadıkça, ihtimale binaen öyle bir arazinin kullanılması, satılıp alınması haram olmaz. Kalbinizi sıkıştıran bir durum varsa şüpheden uzak durursunuz, o ayrı bir meseledir.

Selamünaleyküm. Bir kere buraların vakıf malı olduğu ne kadar belgelidir, o bilinmeli. İkinci olarak da nasıl bir vakıf arazisi idi? Çünkü her vakıf, aynı değildir. Satışı mümkün bir vakıf olabilir. Bildiğimiz kadarıyla ilgili merciler de her vakıf arazisini satmamaktadırlar. Böyle bir araziden yer almanın haram olduğunu kesin bir dille söylemek zordur.

Selamünaleyküm. Vakıf arazisi olduğuna dair açık bir belge yokken böyle bir endişeye gerek yoktur. Açıkça üzerinde vakıf olduğu belgesi bulunan yeri almamakta haklı olurdunuz.

Vakıflarda kural, vakfedenin koyduğu şarta uyulmasıdır. Vakıf idare edenler, o şarta veya şartlara uymadıkları takdirde vebal altında kalırlar. Müteahhide verildiğini söylediğiniz arsalar bu açıdan değerlendirildiğinde, vakıf yönetiminin böyle bir mülahazayı dikkate almış olması gerekmektedir. Ya da başka türlü değerlendirilemeyecek durumda bir arsadır. Her halükârda sizin o binadan daire almanızın yüzeysel olarak bir sakıncası yoktur. Çünkü mesuliyet vakıf yönetimi üzerindedir. Fakat siz en baştan sizi tereddüde sevk eden bir işten uzak kalın; daha rahat edersiniz. Allah yardımcımız olsun.

Mezarlık olarak vakfedilen bir yerin, bu hizmette kullanılması mümkün olduğu sürece başka bir hizmete tahsisi uygun değildir. Uzun müddet cenaze defnedilmese bile, bu yerin kabristan olarak muhafaza edilmesi münasip olur. Zorunlu bir durum olmadıkça böyle bir kabristanı satmak, üzerine bina yapmak ya da benzer tasarruflarda bulunmak için ölü kemiklerini başka bir mezarlığa nakletmek doğru bir davranış değildir. (İbn Âbidîn, Reddü’l-muhtâr, 5/58; 6/428) Ancak başka bir alternatifin olmadığı ya da kamu menfaatinin gerektirdiği durumlarda, mezarlık başka bir yere nakledilerek yeri, cami vb. amaçlar için kullanılabilir.

Selamünaleyküm. Camiye vakfedildiğini söylediğiniz arazinin nasıl vakfedildiğini bilmeden cevap vermemiz mümkün değildir. Satılmasına müsait bir vakfiye midir yoksa üzerine camiye ait bir birim yapılması için mi vakfedilmiştir bilmemiz gerekiyor. Ama her halükârda, onu satışa sunan dernek yetkilileri daha büyük sorumluluk almış görüyoruz.

Aleykümselam. Fıkıh bilgisinin bilhassa yeni başlayanlar için bilen bir hoca nezaretinde olması tek yöntemdir diyebiliriz. Evet farklı arkadaşlar olarak da bir şeyler anlarsınız ama hakkıyla anlamanız için bilen birinin önünde oturmanız gerekiyor. Yine de damlaya damlaya göl olması için istikrarlı bir program izleyin bari. Programa bağlı kalınarak, not tutma yöntemi ile ve hafif de olsa anlaşılmayanı muhakkak bilene sorarak epeyi bilginiz olur biiznillah.

Aleykümselam. Bu hususta elimizde tatmin edici bilgi yok ama zihin bulandırıcı dedikodu çoktur. Müslümanlarla savaş durumunda olan ülkelerin ve şirketlerin mallarını kullanmak caiz olmaz. Ancak zaruret söz konusu olursa kullanmak caiz olur. Kati bilgimiz olmayan konuları ise şüpheli konular olarak görmeliyiz. Şüphe ise mümkün olduğu kadar kaçınmak, kaçınmak mümkün değilse bir tür kabullenmek demektir. Allah yardımcımız olsun.

Aleykümselam. Anlaşılan siz, babanızdan kalan malı kardeşler olarak yiyip tükettiniz. Yapmanız gereken onu herkesin payına göre taksim etmekti. Yapmamanız hata olmuş. Kardeşler olarak bu durumu kendi aranızda helalleşip kapatabilirseniz mesele kalmaz. Yalnız baliğ reşid olmayan kardeşinizin helallik vermesi mümkün değildir. Şöyle yapabilirsiniz: Size kalan malları kâğıt üzerinde herkesin hakkını alacağı şekilde bölüşün. Kardeşinizin hakkı belli olsun. O hakkı onun namına bir kenara koyun. Reşid olunca yani on sekiz yaşını doldurunca onu kendisine verin. Bu arada o mal sizde emanette kalmış olur. Kardeşiniz o zaman hakkını size helal etmesi durumunda ise mal size iade edilmiş olabilir. Devletin kardeşinize tahsis ettiği maaş ise onundur. Reşid olmadan o maaşı sizin veya başka birisinin alması, ondan harcaması caiz olmaz. Ona ait giderlere kullanılmalıdır. Ya da onun adına bekletilmelidir.

Selamünaleyküm. Dua konusunu evhama dönüştürmeyin. İleride erişeceğiniz bir hedef olarak kalbinizde yatsın. Şeytan güya esef ettirerek sizi tamamen dua yoksunu yapabilir. Dua için de dua edin şüphesiz.

Aleykümselam. Bu durumun nikâhınızın sıhhatine bir zararı yoktur. Nikâhınız tamdır. Allah Teâlâ huzurunuzu daim kılsın. Sizi ve eşinizi fitnelerden, fesattan muhafaza buyursun.

Selamünaleyküm. Uzun konuşmaya gerek yok; su hayattır dendiğinde sadece su ile yaşanabilir mi? Elbette hayır. Su hayattır ama su tek başına yeterli değildir. En önemli ama tek başına yeterli değil. Kur'an da böyle anlaşılmalıdır. Hayatın suyu gibidir ama sadece okunarak değil; okunması, onunla amel edilmesi ve benzeri pek çok alan birleşince ortaya Kur'an çıkar.