Fetva Meclisi
Soru
Konyada osmanlı zamanında vakıf arazisi olduğu söylenen yeri belediye istimlak ederek bir kısmına adliye sarayı yapmış bir kısmını da kurum ve şahıslara satmış. Kombasan şirketi de buradan arsa alarak ev ve dükkan yapıp satıyor. Buradan mülk almak islami kurallara uygun mu yoksa buralar vakıf özelliğini devam ettiriyor mu? Saygılar selamünaleyküm.
Cevap
Benzer fetvalar
Selamünaleyküm. Vakıf arazisi olduğuna dair açık bir belge yokken böyle bir endişeye gerek yoktur. Açıkça üzerinde vakıf olduğu belgesi bulunan yeri almamakta haklı olurdunuz.
Selamünaleyküm. Elinizde vakıf bir arazi olduğunu ispat eden bir belge olmadıkça, ihtimale binaen öyle bir arazinin kullanılması, satılıp alınması haram olmaz. Kalbinizi sıkıştıran bir durum varsa şüpheden uzak durursunuz, o ayrı bir meseledir.
Selamünaleyküm. Bir yerin vakıf yeri olup olmadığı belge ile sabit olur. Tahmin üzerinden olmaz. Mezarlık iken boşaltılıp arsa durumuna getirilmesi de belge ile olmalıdır. Mesela bir dönümlük arzının bir köşesinde üç beş mezar yeri vardı da o mezarlar bir kenara toplanıp gerisine inşaat yapıldı ise ‘mezar yerine ev yapıldı’ denemez. Öyle veya böyle kalbinizi huzursuz eden bir işi yapmayın. Yıllar sonra bile işinizdeki bir aksaklığı oraya bağlar kendinizi huzursuz edersiniz.
Bu vakfedilen yerin kime ve hangi şartlarla vakfedildiğine dair bilgi gerekir. Tapuda kimin üzerine görülüyor? Bir vakıf yeri olarak mütevellisi kimdir? Bu soruların cevabı bilinmeden cevap verilemez sorunuza. Eğer ‘bu arazi ancak bu gaye için gayrimenkul olarak değerlendirilecek’ şeklinde bir kayıt varsa sizin o kaydı ancak, kamu yararına başka bir gerekçe ile değiştirmeniz mümkündür. Aksi takdirde vakfedildiği amaç üzerine kalması esastır. Orada işletilmesi mümkün olamayan bir durum varsa, vakfın yetkilisi kurul tarafından benzer bir proje ile değiştirilebilir. Öyle veya böyle vakıf malından iyi niyetle de olsa uzak durmanız takvaya daha yakındır, böyle biliniz.
Muayyen bir işe tahsisi edilmiş bir vakıf arazisi üzerine yapılan bina ile genel vakıf denebilecek bir arazi üzerine bina yapılması aynı değildir. Büyük bir ihtimalle bu ayrıntı gözetilmiştir. Çünkü mevcut kanunlarda da bu durum vardır. Üzerinde yapılı duran bir cami, medrese yıkılıp da yerine bina yapılmamışsa endişe etmeniz gerekmez. Allah huzurunuzu daim kılsın.
Vakıflarda kural, vakfedenin koyduğu şarta uyulmasıdır. Vakıf idare edenler, o şarta veya şartlara uymadıkları takdirde vebal altında kalırlar. Müteahhide verildiğini söylediğiniz arsalar bu açıdan değerlendirildiğinde, vakıf yönetiminin böyle bir mülahazayı dikkate almış olması gerekmektedir. Ya da başka türlü değerlendirilemeyecek durumda bir arsadır. Her halükârda sizin o binadan daire almanızın yüzeysel olarak bir sakıncası yoktur. Çünkü mesuliyet vakıf yönetimi üzerindedir. Fakat siz en baştan sizi tereddüde sevk eden bir işten uzak kalın; daha rahat edersiniz. Allah yardımcımız olsun.
caiz mi konusundaki diğer fetvalar
Selamünaleyküm. Erkek kadın ilişkilerinde YASAK olan işler âyet hadisle sabittir. Onun dışındaki işler için, o yasaklarda olup olmadığına bakılarak karar verilmektedir. Şartlı cevaz dediğiniz de bundan kaynaklanmaktadır. Yoksa eski kitaplarımızda böyle bir başlık yoktur.
Selamünaleyküm. Benim şahsi kanaatim tütünün alkol gibi haram olduğu şeklindedir. Ancak henüz böyle bir ittifak ulema arasında sağlanabilmiş değildir. Bu nedenle de tütüne alkol gibi net bir haram fetvası verilemiyor. Eğer böyle kabul edersek yani alkol gibidir dersek, ekilmesi, satılması, bulundurulması haram olur.
Selamünaleyküm. Bu bir oyun olur. Dinle de oynanmaz.
Selamünaleyküm. Müslüman, haram işlemez, harama hizmet etmez. Böyle ince hesaplarla haramdan sıyrılmak da akıllıca bir tutum olmaz.
Selamünaleyküm. Elbette verebilirsiniz, çok da güzel olur.
Selamünaleyküm. İhramlı iken esans türü koku verici bir şeyin kullanılması ihram sakıncaları arasındadır. İlave kokulu bir sabun da böyledir. Tabii sabun kokusu dışında kokusu olmayan bir sabun ise kullanılabilir. Yiyeceklerin bu kurala dâhil olduğunu duymuş değiliz. Allah Teâlâ haccınızı mebrur kılsın. Bizlere de dua edin.