Fetva Meclisi
Soru
Sosyal medya hesaplarından birinin sahibi öldükten sonra onun hesabını o isim üzerinden kullanmanın sakıncası olur mu?
Cevap
Benzer fetvalar
Bugünkü hayat anlayışında bu tür hesaplar sıradan bir mal gibi kullanılmaktadır. Sıradan bir mal nasıl sahibinin tecavüz edilemez hakkı ise bunlar da öyledir. Kulansın kullanmasın o sahip olduğu sürece izni olmadan alınamaz. Alınırsa kul hakkı olur.
Bugünkü hayatın bir getirisi olarak sosyal medya hesapları şahsa ait mal gibi kullanılmaktadır. Sıradan bir mal nasıl ki başkasının izni olmadan kullanılamaz ise sosyal medya hesapları da öyledir. İzinsiz başkasının hesabına girmek bu bakımdan kul hakkı olur. Kul hakkı da hakkına girilen kişiden helallik almadan tevbesi tam anlamıyla gerçekleşmeyen bir günahtır. Bahsettiğiniz davranıştan uzak durmanız gerekir.
Sosyal medya veya başka bir yer; biz Şeriat’ımızı ölçü almak zorundayız. Uygunsuz dediğiniz şey karşınıza çıkan durum hayati bir ihtiyaç için bulunulan bir durum ise onu zaruret kabul ederiz. Değilse fitne görür, kendimizi koruruz. Sosyal medyada hayati denebilecek bir durum yoktur. İmtihanınızı kaybetmeyin.
Anlaşılan bu yeni kullanım kelimenin karşılığını müstear isim olarak tespit edeceğiz. Bir kişi sosyal medyada müstear isim kullanabilir mi? Sorumuzu bu şekilde netleştirelim. Sosyal medyada genel kullanım zaten müstear isim üzerinden yapılmaktadır. Fake/uydurma denen şey bir tür teamül olmuştur. Bunu bir yalan iş kabul edemeyiz. Ya da insanın kendisine farklı bir lakap oluşturması olarak kabul etsek de bunun dinen sakıncası yoktur. Yapılan iş bir insanın hakkını ihlal etmeyi, birisine zulmetmeyi, yalana kapı aralamayı ve benzeri sakıncaları oluşturmuyorsa böyle bir kullanımdan vebal oluşmaz zannederiz.
Hesabın gerçek sahibi mesaja helal ettiğini söyleyerek cevap veriyorsa neden olmasın?
Ölenin geride bıraktığı mal ve haklar, gerekli işlemlerden sonra derhâl mirasçılarına intikal edeceğinden (en-Nisâ, 4/11-12; Buhârî, Vesâyâ, 3 [2743]; Müslim, Vasıyyet, 10 [1629]), mirasın mirasçılar arasında hemen bölüşülmesi veya bölüşünceye kadar gelirlerinin hak sahipleri arasında hisselerine göre taksim edilmesi gerekir. Aksi takdirde diğer hak sahiplerinin haklarına tecavüz edilmiş olur. Çünkü hisse sahiplerinin, mirasın kendi hisselerine düşen kısmında her türlü tasarrufta bulunma ve gelirini alma hakları vardır.