Fetva Meclisi

Olmayan bir şeyi satmak başka şey, bir insandan “şu özelliklerde ve şu vasıfta bir daire” istemek ve bunun ücretini ödemek başka şeydir. Bir terziye elbise sipariş vermek gibi bir durumdur bu. Bir müteahhide “bir daire” diye sipariş verilirse bu olmayan bir şeydir, caiz de değildir. “Şu adreste şöyle şöyle bir daire” dendiğinde ise olmayan ama olmuş gibi planlanabilen ve hukuken ispat edilebilen bir şey konuşulmuş olur. Bu da caiz görülmüştür.

Meri hukuka göre hile sayılabilecek bir yola tevessül edilmedikçe ihaleye girip mal almak caizdir. Allah'a emanet olunuz.

Yasalar açısından sakıncası olmayan bir durum ise fıkhen de sakıncası olmaz.

Evi temizledikten sonra önceden orada bir necaset bulunması size zarar vermez.

Kasko caiz olmamakla beraber zarureten yapılabileceği alanlar bulunabilir. Bu durumda da başkasının yaptırdığı kasko üzerinden devam ettirilmesinde inşallah sakınca olmaz.

Sorunuzda müphemlik var, size şu şekilde cevap verelim: Bir müteahhidin ileride belli bir tarihte teslim edeceğini vaat etiği bir daireyi belli bir fiyata satın almak caizdir. Bu satın alma peşin para ile de olabilir, taksitlendirme ile de olabilir. Dairenin şekli belli, fiyat da belli ise bir sıkıntı yoktur. Fiyatı daha sonra değişecek bir alışveriş ise caiz olmaz. Dairenin ayrıntıları ve fiyat sabit ise sıkıntı yoktur. Meselenin özeti böyledir.

Fıkıhtaki kural şöyledir: Bina kimin ise yukarı ve aşağı doğru uzantılar da onundur. Eğer bina bir kişinin ise o binanın göğe doğru olan uzantısı ve yerin altına doğru inildikçe altı onundur. Bina birkaç kişinin ise veya birkaç daire sahibinin ortak malı ise binanın altı ve üstünde de sahip olmadaki hisseleri oranında hakları vardır. Burada tek fark şudur: Daireleri satan kişi, satış akdine binanın çatı katının kendisine ait olacağını koymuş ve o şekilde anlaşma yapmış ise çatı katı onun olabilir. Böyle bir anlaşma olmadıkça binayı yapıp satanın çatı ve alt katta söz hakkı olamaz.

Müslüman yanlış işe göz yuman biri olmaz. Üzerine yük olmayan işe de girmez. Bunun ortası şöyle olabilir: Sizin de yasal sorumluluğunuz varsa durumu ihbar edeceğinizi söyleyin. Sizin yasal bir sorumluluğunuz yoksa sadece uyarın.

Siz, sizin bölümünüzle alakalı olarak meri kurallara göre bir eksik görürseniz onu düzeltmek için gayret edebilirsiniz. Bunun haricindekinden mesul olmazsınız. Allah işinize bereket versin.