Fetva Meclisi
Soru
Hocam dinimizde olmayan bir şeyi satmak yasakmış. Bir inşaat firmasından henüz yapılmamış bir binadaki daireyi satın almak da bu hükme girer mi?
Cevap
Benzer fetvalar
Böyle bir gayrimenkulün satın alınmasında sakınca yoktur. Fıkıhta bunun karşılığı vardır, bir nevi sipariş üzerine iş yaptırmak gibidir.
İnternetten vasıfları gösterilen bir şeyi satın almak caizdir. Gönderilen şey tespit ettiğimizden farklı gelirse geri göndermemiz veya aradaki farkı talep etmemiz caizdir.
Sizin satmak istediğiniz şey bir eşya değildir, evinizin üstündeki boşluğu yani oraya yapılacak bir ev için gerekli menfaati satıyorsunuz. Görünürde elle tutulur, gözle görülür bir nesne bulunmamaktadır. Hanefi mezhebi fukahası böyle mücerret bir isim üzerinden (yani elle tutulur bir nesne olmayan şey, mesela menfaat) ticaret yapılamaz demişlerdir. Diğer üç mezhebin fukahası ise bunu caiz görmüşlerdir. Bu asırda da bu ikinci görüş üzerinden fetva verilmektedir. Dolayısıyla yaptığınız/yapacağınız ticarette bir sakınca yoktur diye umarız.
Bir alım satımın caiz olması için gerekli şartlardan biri de, satılan şeyin fiyatının belli olmasıdır. Satımı yapıp ödemeyi ileride belirleme anlamındaki satışlar caiz değildir. Böyle bir işlem faiz değildir. Ticarette yasak olan sadece faiz değildir. Buradaki sakınca belli olmayan fiyatın ileride sıkıntı oluşturmasındandır.
Âlimler babanın çocuğuna verdiği hediyeyi sonra geri istemesi dışında bir hediye/hibe/bağış verenin, verdiği teslim alındıktan sonra onu geri istemenin caiz olmadığını söylemiştir. Bu caiz olmama durumuna eşler de dâhildir. Yani eşlerden biri, verdiği bir hediyeyi daha sonra geri isteme hakkına sahip olmaz.
Fıkıhtaki kural şöyledir: Bina kimin ise yukarı ve aşağı doğru uzantılar da onundur. Eğer bina bir kişinin ise o binanın göğe doğru olan uzantısı ve yerin altına doğru inildikçe altı onundur. Bina birkaç kişinin ise veya birkaç daire sahibinin ortak malı ise binanın altı ve üstünde de sahip olmadaki hisseleri oranında hakları vardır. Burada tek fark şudur: Daireleri satan kişi, satış akdine binanın çatı katının kendisine ait olacağını koymuş ve o şekilde anlaşma yapmış ise çatı katı onun olabilir. Böyle bir anlaşma olmadıkça binayı yapıp satanın çatı ve alt katta söz hakkı olamaz.
daire konusundaki diğer fetvalar
Erkeğin görevi, eşinin yaşayacağı evi/meskeni temin etmektir. Bu temin etme kiralama ile de mümkün olduğuna göre erkek ev satın almak zorundadır denemez.
Hanefi mezhebi uleması zekâtın bedel olarak verilmesini caiz görmüşlerdir. Bu şu demektir: Ürettiği kumaşın zekâtını verecek olan kumaş verebileceği gibi kumaşın değeri olan parayı da verebilir. Aynı şekilde paranın zekâtı verilirken onu bir daireye dönüştürüp daire veya dükkân olarak da vermek mümkündür.
Siz, yarım durumda da olsa bir daire sahibi idiniz. Sahibi olduğunuz bir daireyi satmaktasınız. O da değer kazanmıştır. Şu anki değeri üzerinden satmanızda sakınca olmaz.
Selamünaleyküm. Arsanızı satmak için aldığınıza göre o, ticari bir mal niteliğindedir. Her yıl, o yılki piyasa fiyatının yüzde iki buçuk kadarını zekât verirsiniz.Erkeklerin her biri % 33,3, kızların her biri de % 16,6 oranında alır.
Selamünaleyküm. Kızların her biri % 20, erkek de % 40 oranında hisse alırlar. Tabii bu durum, anneniz sağ değilse böyledir. Anneniz sağ ise ve o da hissesini size bağışlamadı ise yeniden hesap gerekir. ir bilirkişi üzerinde ittifak edin. O bilirkişi yaptığınız şahıs, değerleri üzerinden sizin aranızda taksimatı yapsın. Ağabeyinizin elinde bir belge yoksa benim demesinin bin anlamı yoktur.