Fetva Meclisi
Soru
Selamünaleyküm hocam. Bir kız küçük yaşta, yaklaşık 3-4 yaşlarında iken anne ve babasını kaybediyor. 1-2 sene sonra nüfus cüzdanı çıksın diye amcası onu kütüğüne almak zorunda kalıyor yoksa nüfus cüzdanı çıkmıyormuş. Nüfusuna aldıktan sonra kimliği (nüfus cüzdanı) çıkıyor. Bu arada kızın amcası yani onu nüfusuna alan kişinin çocukları var ve Bağkurlu. Aradan 45 yıl geçiyor, bu kız büyüyor, evleniyor, çocukları oluyor. Derken yaşı 55'e gelinceye kadar sorun yok, sorun bundan sonra başlıyor. Kızı kendi nüfusuna alan amcası vefat ediyor. Kadının da kocası vefat ediyor. Böylece amcasından (yani onu nüfusuna alan amcası ) ona maaşı kalıyor yani maaşı çıkıyor. Şimdi bu bayan maşı almak istememiş ve bu benim öz babam değil, ben maaşı hak etmiyorum deyip, maaşı almıyor. Maaşı durdurmak için Bağkur genel merkeziyle ne kadar görüşülmüşse de boşuna, maaş kesilemiyor. Kadın da 10 yıldan beri bu maaşı kesinlikle almıyor. Bankada adına yatıyor. Şimdi bu kadın bu parayla ne yapayım, diye soruyor. Parayı geri gönderemiyor, maaşı durduramıyor, iptal de edemiyor. Bankada adına birikmiş 10 yıllık Bağkur maaşı var. Bu parayı çekip hayır kurumuna verirse olur mu veya kendisi bu maaşı yiyebilir mi? Ya da köyünün ihtiyaçlarına kullanabilir mi, bankada kalsın mı? Ama banka da kalırsa iki sorun var; biri, banka büyük bir ihtimalle bu parayı faize yatırıyor. İkincisi, kendisi vefat edince bu sefer varislerine kalacak, gene sorun olacak.
Cevap
Benzer fetvalar
Aleykümselam. Annenizin elindeki nisap miktarı altını yanında Bağkur veya başka yerlere borçlarının toplamını o mevcut altınlardan düşmeniz gerekir. Borçlar ve bu aydaki elektrik, su ve benzeri ödemelerin toplamı düştükten sonra kalan nisap miktarını geçiyorsa zekât farz olur. Şu anda veremiyor durumda ise ne kadar zekât düşeceğini hesap etsin, eli rahatlayınca versin. Borcunu bilsin, vermeye niyet etsin. Eli rahatlayınca verebilir. Altınların zekâtının altınların içinden verilmesi de şart değildir. Kaç gram altın ediyor onu bilip onun karşılığı olan para da verebilir. Allah kabul etsin.
Aleykümselam. Anneye verilen emekli maaşını veren makam, çocuklara da pay verilecek diyorsa pay alınabilir.
Kızım, ne ettiniz siz böyle; ailece sizi cennete götürecek bir yetim bakma sevabını nasıl kaçırırsınız? Çok yazık ettiniz. Bırakın babanızı, bu size bir nimettir. Bence şöyle yapın: Annen bir psikologla görüşüp kendisini nasıl rahatlatacağını öğrensin. Siz de görüşün gerekirse. Ve babanız istemese bile siz o meleği bağrınıza basın. İnsanlar gidip savaş bölgelerinden yetim alıyorlar, o sayede cennet kazanalım umuyorlar. Aman geç kalmayın ve bu fırsatı değerlendirin kızım. Babanın usulsüzlüğü de ona kalsın, siz kaçırmayın elinize gelen bu fırsatı! Bakın, kısa bir zaman severek sahiplenin, daha sonra ayrılamayacaksınız ondan, size huzur kaynağı olacak, göreceksiniz.
Aleykümselam. Sigorta yaptırmanın ilke olarak caiz olmadığını söylemeliyiz. Bu işlemde ise alacaklılar açısından bir sıkıntı yoktur yani borç talep eden yoktur. Ödeyen sigorta şirketidir. Önemli olan da alacaklının varlığı idi. O olmadığına göre, onun borcunu ödememiz gerekmez. Sigorta ile alakalı mesele ise istiğfar gerektiren bir durumdur.
Sigorta ilke olarak caiz olmayan bir iştir. Ancak mevcut şartlarda sigortanın zarurileşen bölümüne izin verilebilmektedir. Sizin yaptığınız keyfi ve para kazanma maksatlı bir yatırıma benziyor. Zarar etme pahasına bile olsa çıkmanız gerekir. Allah'a emanet olun.
Babanız %25, Kız kardeşiniz % 10,714, Erkeklerin her biri % 21,429 hisse alır. Başka mirasçısı da yoktur.
amca konusundaki diğer fetvalar
Selamünaleyküm. Eşinizin, sizin amcalarınız veya dayılarınız gibi yabancılarıyla ilişkisi 'yabancı' durumunda olmalıdır. Günlük kıyafetiyle onlarla bir mekânda bulunamaz, ellerini asla öpemez.
Selamünaleyküm. Anne babanın, dayı, amca, hala ve teyzesi; kendi çocuklarının da dayısı, amcası, hala ve teyzesidir. Dolayısıyla mahremleridir.
Selamünaleyküm. Haramdan arınma gayretinizi Allah mübarek kılsın güzel kardeşim. Çok gayret edin, yediğiniz helal olsun. 1- Senin elinde sana ait bir arazı bulunmadığına göre senin öşür vermen gerekmez. Eskilerin veya başkalarının vebali de sende olmaz. 2- Şu anda senin görüşünün geçerli olacağı bir durumda herkese hakkının verilmesini iste, böyle bir tutumu destekle; gerisinden mesul olmazsın. 3- Evlenmen eğer seni sıkıştırıp farz düzeyine geldi ise hemen evlen. Bu hususta annenin müdahale hakkı yoktur. 4- Senin elindeki ineklerde hakkı olduğunu söyleyen biri yoksa o inekler senin demektir. Onlardan kazandığın da helaldir. Onlara yedirdiğin yemde de zaten hakkın vardır. Allah yardımcın olsun.
Selamünaleyküm. Sizin bu titizliğiniz sizin açınızdan güzel, devam ettirin ama onun anne babası ile ilişkisi açısından sizin müdahil olmanız gerekmez. Dedenizin evinde hiç yemek yemiyor olmanız için de onun sofrasının olduğu gibi haramdan kuruluyor olması gerekir. Bunun ötesinde seçici olun ama kökten silen biri olmayın.
Selamünaleyküm.Yeğene fitre ve zekat verilebilir.
Selamünaleyküm. Anneniz yaşıyorsa, sizin her biriniz 33,3 oranında, anneniz 12,5 oranında, amcanız da 20,8 oranında yüzde hissesi alacaktır. Anneniz yoksa siz ve amcanız yüzde 33,3 oranında hisse alacaksınız. Amcanızın, babanızın sağlığında yaptığı hatalar ahirette hesabı sorulacak işlerdir. Mirasa engel olan sadece iman farkıdır.