Fetva Meclisi

Tembellikten çalışmıyor olmak bir fakirin sadaka/zekât almasına mani değildir ama daha akıllı ve teşvik edici nitelikte bir sadaka/zekât uygulaması yapmayı tercih ederiz elbette.

Fıtır sadakası, kişinin bakmakla yükümlü olmadığı yoksul Müslümanlara verilir. Fıtır sadakası ve oruç fidyesini vermek durumunda olan kimsenin bunlardan doğrudan ya da dolaylı olarak yararlanmaması esastır. Zekât için de aynı kural geçerlidir. Bu sebeple bir kimse zekâtını, fıtır sadakasını ve fidyesini kendi usûl ve fürûuna veremez. (Usûl, bir kimsenin anası, babası, dede ve nineleri; fürûu ise; çocukları, torunları ve onların çocuklarıdır.) Ayrıca eşler de birbirlerine zekât, fitre ve fidye veremez. Hanefîlere göre aşağıda sayılanlara fitre verilmez: a) Ana, baba, büyük anne ve büyük babalara, b) Oğul, oğlun çocukları, kız, kızın çocukları ve bunlardan doğan çocuklara, c) Eşine, d) Zengine yani aslî ihtiyaçları dışında nisap miktarı mala sahip olan kişiye, e) Babası zengin olan ergen olmamış çocuğa (Merğînânî, el-Hidâye, 1/111-112) f) Şâfiîlere ve İmam Ebû Yûsuf’a göre fitre, Müslüman olmayana da verilemez. (Mâverdî, el-Hâvî, 3/387; 10/519; Merğînânî, el-Hidâye, 1/111) Zikredilenlerin dışındaki kardeş, teyze, dayı, amca, hala ve onların çocukları, gelin, damat, kayınpeder ve kayınvalide gibi akrabalar zengin değillerse kendilerine zekât, fitre ve fidye verilebilir. (Zeylaî, Tebyîn, 1/301)

Selamünaleyküm. Fitre zekât gibi değildir. Gıda üzerinden verilmesi esastır. Paraya dönüşebilir o kadar.

Bir insanın hapishanede olması veya dışarıda olması zekât ve fitre müstahakkı olması bakımından farklı değildir. Normal durumda alabilir nitelikte ise alabilir elbette.

Bir çocuğun yetim veya öksüz olması zekât ve fitre alması için tek başına yeterli bir sebep değildir. Zekât ve fitre fakir olan yetim veya öksüz çocuklara verilebilir. Fakir, temel ihtiyaçları ve borçları dışında nisap miktarı mala sahip olmayan, yani 24 ayardan 80,18 gr. altını veya bu değerde parası ya da malı bulunmayan kimsedir. Asıl olan zekâtı kişinin kendisinin vermesidir. Bununla birlikte zekât vekil aracılığıyla da yerine ulaştırılabilir. Bu itibarla zekât ve fıtır sadakalarını ayrı bir fonda toplayan ve her bakımdan güvenilir olan kurum ve kuruluşlara fakir olan yetimlere temlik etmek üzere vekâleten zekât ve fıtır sadakası verilebilir. Ancak yetimlere yardım kampanyası düzenleyen kuruluş, kampanyada toplanan parayı zekât hükümlerine uygun olarak dağıtacağını ilan ve taahhüt etmedikçe, böyle bir kampanyaya para yatırmakla zekât ödenmiş olmaz.

Yalnız yaşayan bir geline kaynana veya kaynatanın zekât vermesinde sakınca yoktur. Sakıncalı olan geline verip dolaylı olarak oğluna zekât vermek gibi bir durumda olur. Bütçesi ayrı bir geline zekât vermekte sakınca yoktur.

Selamünaleyküm. Anneniz yaşıyorsa, sizin her biriniz 33,3 oranında, anneniz 12,5 oranında, amcanız da 20,8 oranında yüzde hissesi alacaktır. Anneniz yoksa siz ve amcanız yüzde 33,3 oranında hisse alacaksınız. Amcanızın, babanızın sağlığında yaptığı hatalar ahirette hesabı sorulacak işlerdir. Mirasa engel olan sadece iman farkıdır.

Selamünaleyküm. Haramdan arınma gayretinizi Allah mübarek kılsın güzel kardeşim. Çok gayret edin, yediğiniz helal olsun. 1- Senin elinde sana ait bir arazı bulunmadığına göre senin öşür vermen gerekmez. Eskilerin veya başkalarının vebali de sende olmaz. 2- Şu anda senin görüşünün geçerli olacağı bir durumda herkese hakkının verilmesini iste, böyle bir tutumu destekle; gerisinden mesul olmazsın. 3- Evlenmen eğer seni sıkıştırıp farz düzeyine geldi ise hemen evlen. Bu hususta annenin müdahale hakkı yoktur. 4- Senin elindeki ineklerde hakkı olduğunu söyleyen biri yoksa o inekler senin demektir. Onlardan kazandığın da helaldir. Onlara yedirdiğin yemde de zaten hakkın vardır. Allah yardımcın olsun.

Selamünaleyküm. Anne babanın, dayı, amca, hala ve teyzesi; kendi çocuklarının da dayısı, amcası, hala ve teyzesidir. Dolayısıyla mahremleridir.

Aleykümselam. Bu hanımefendi parayı bankadan alsın. Eğer sadakaya muhtaç bir fakir ise kendisi, amcasının maaşı olarak değil de bir sadaka olarak onu yesin. Değilse bir kuruma versin. Her ay da öyle yapabilir

Selamünaleyküm. Eşinizin, sizin amcalarınız veya dayılarınız gibi yabancılarıyla ilişkisi 'yabancı' durumunda olmalıdır. Günlük kıyafetiyle onlarla bir mekânda bulunamaz, ellerini asla öpemez.

Selamünaleyküm. Sizin bu titizliğiniz sizin açınızdan güzel, devam ettirin ama onun anne babası ile ilişkisi açısından sizin müdahil olmanız gerekmez. Dedenizin evinde hiç yemek yemiyor olmanız için de onun sofrasının olduğu gibi haramdan kuruluyor olması gerekir. Bunun ötesinde seçici olun ama kökten silen biri olmayın.