Fetva Meclisi
Soru
Selamünaleyküm hocam. Telif hakları ile ilgili birkaç soru sormak istiyorum, inanın cevabınıza çok ihtiyacım var. Allah Teâlâ Hazretleri zamanınızı bereketlendirsin, sizi sevdiği ve razı olduğu kullarından eylesin. 1. İnternette kolayca bulunabilen Arapça İslami kaynak kitapların PDF'lerinin kopyalarını kullanmak caiz midir? Mesela bir kitap/makale vs yazarken, kaynakların hep böyle dijital kopyalarından faydalanmak ve sonra bu kitabın/makalenin satılmasıyla para kazanmak doğru olur mu? Bir araştırmacının bu binlerce cilt kitabı satın alması mümkün değil gibi, daima yeterli bir kütüphaneye erişmek de mümkün olmayabiliyor, öte yandan insanın mesleği bu ise, yayıncılarının rızası olmadan bilgisayar ortamına aktarılmış bu kitapları kullanarak para kazanmış da oluyor, tavrımız nasıl olmalı bu hususta? 2. Bizim ücretini ödeyerek satın aldığımız kendi kitaplarımızı, yanımızda kolayca taşıyabilmek kullanımlarını kolaylaştırmak için PDF ve benzeri dijital formatlara aktarmamız caiz midir? Birçok kitabın üzerinde, "herhangi bir şekilde kopyalanması dijital ortama aktarılması yasaktır" vs. yazıyor. Öte yandan başka bir şekilde sürekli kullanmamız gereken onlarca cilt kitabı daima yanımızda taşımamız mümkün olmuyor. Bunları bilgisayara aktarmak için yayınevinin/yazarın rızası gerekir mi? yoksa kitabı satın aldıktan sonra istediğimi yapabilirim denebilir mi? 3. İslami çalışmalar yapan bir kurumun/derneğin kullanım kolaylığı bakımından kendi kütüphanesinde bulunan kitapları dijital ortama aktarmayı istemesi durumunda, bu ameliyeyi yapan kişinin/kişilerin kazandığı para helal olur mu? Şimdiden çok teşekkür ederim hocam. Hürmetler.
Cevap
Benzer fetvalar
İnternette PDF şeklinde bulunan bir eserin internet ortamında kullanılıp istifade edilmesinde sakınca olmaz. İndirilerek kullanılmasında ise özellikle bir indirme yasağı konmamış ise yine indirilebilir. Bütününün indirilmesi yasaklanıyorsa bütünü, belli bölümlerinin yasağı varsa o bölümleri, ticari maksat için indirilmesi yasaklanıyorsa o şekilde indirilmesi caiz olmaz. Telif haklarına saygı gösterilmesi dini bir vecibedir.
Selamünaleyküm; Allah Teâlâ rızasına muvafık salih ameller yapmaya sizi de bizi de muvaffak kılsın.İyi bir ilmihali en az üç kere not tutarak, kenarını çizerek okuyun. Bilhassa ibadet bölümlerini dikkatle okuyun.Tefsirden de merak ettiğiniz ayet veya sureleri özellikle seçerek okuyun.Hadis olarak da Riyazussalihin ve şerhini muhakkak notlar tutarak okuyun. (Erkam Yayınları arasındaki sekiz ciltlik baskıyı seçebilirsiniz.)Genel kültür olarak da dikkatinizi çeken, yazarı hakkında şaibe olmayan kitapları okumaya çalışın.Bunlardan daha önemlisi ise muhakkak bir ilim halkasına katılmalısınız. Haftada bir ilim halkası görmeniz şarttır.İstişare etmeye devam edebiliriz.Allah'a emanet olunuz.
Kitabın yayıncısının yasakladığı ve hakkını talep edeceğini söylediği bir şeyi yapmamalısınız. Bilgi edinebilirsiniz ama bereket bulamazsınız. Kâfir olması bir insanın hakkının yok sayılmasını gerektirmez. Öyle bir eser için koruma hakkı belirtilmemiş ise ya da sizin yapacağınız iş o hakkı ihlal düzeyinde değilse yapabilirsiniz.
Selamünaleyküm. Evet, şu andaki 'telif hakkı' mantığını eski kitaplarımızda bulmak mümkün değildir. Yeni bir mesele olarak, kitaplarımıza girmiştir. Bu husus, muasır ulemanın görüş beyan ettiği, içtihat etmeye çalıştığı konulardandır. Bu nedenle âyet veya hadisle direk desteklenmesi mümkün değildir. Ama dolaylı yollarla âyet ve hadis desteği ile belgelendirilmektedir. Sizin belirttiğiniz yönü ise, size göre doğru olan bir mantığa dayanmaktadır. Nihayetinde bir içtihat meselesidir bu, ehli olan içtihat eder. Allah'a emanet olunuz.
Selamünaleyküm. Telif hakkı korunmamış eserler üzerinden ticaret yapılabilir. Bütün dünyada TV kanallarından canlı yayınlanan ve yayınlanma yasağı getirilmeyen bir ürün için yasak dememiz zordur.
Selamünaleyküm.İnternette bulunan bir kitabı özellikle bir kayıt belirtilmedi ise okumakta sakınca olmadığını düşünüyorum. Bereket açısından ise kitap basılmış hâlinden okunmalıdır.
dini sorular konusundaki diğer fetvalar
Selamünaleyküm. Alttan almayı bilmeyen ne altta ne üstte olur; mecburen biraz mola verin, aranız düzelince yine tartışırsınız! Allah'a imandan sonra bir kadının birinci görevi evidir, eşidir. Huzurunuz yokken nasıl cihat edeceksiniz? Huzurunuz, yuvanız ve cihadınız olsun planınız.
Selamünaleyküm. Eğer gerçekten cezanızı istiyorsanız sizin cezanız işlediğiniz hata kadar sevap işlemeniz olur. Şeytan sizi cehenneme gireceğiniz bir hataya sürükledi ve sevinen o oldu. Siz de onun üzüleceği bir iş yapın. O iş de zehir yerine bal üretmeniz olmalıdır. Bunun dışında ne yaparsanız yapın sevinen şeytan olur, bakın sizi hâlâ oyalıyor. Hemen tevbe edin, istiğfar edin, ibadetler yapın, Kur'an okuyun. Zikir yapın. Geçmişi unutup iyi olmaya çalışın. Samimi iseniz yol budur, oyalanmak istiyorsanız o ayrı.
Çok iyi etmişsiniz, dinimizi korumak zorundayız. O taviz bu taviz ne olacak dinimizin korunması?
Selamünaleyküm. Cemaati terk edecekseniz bu tutarlı bir dayanak değildir. Cemaati terk etmek o durumdan daha ağırdır. İki cami varsa siz sakallı imamı tercih ediyorsanız bu güzeldir.
Selamünaleyküm. Namazınıza devam edin, bir sıkıntı yoktur biiznillah. Allah kabul etsin.
Selamünaleyküm. Normalde kardeşler arasında ve kaynana damat arasında ev kıyafeti ile durmak mümkündür. Bir risk durumu varsa bu ruhsat kalkar. Baldız, tamamen yabancı biridir. Onun yanında yabancı bir erkek gibi durması gerekir. Eşi ile boşanmadıkça evlenmeleri haramdır, boşandıktan sonra ise evlenmelerinde sakınca yoktur. Böyle biri ateşin etrafında döndüğünü unutmamalıdır.