Fetva Meclisi
Soru
Bizler bir yardım derneğinde gönüllü olarak çalışamaktayız. Bu sene eğitim ve öğretim işleri diyanete işletilmesi derneğimize ait olan bir kız kuran kursu açtık. Bizim faaaliyetleimizi sürdürebilmemiz için halkın öşür ve zekatını topluyoruz. Kursumuzda zengin ve fakir gurubuna girebilecek öğrencilerimiz var. Şimdi toplamış olduğumuz öşür ve zekatları yurdun ısınması için kömür almaya ve kursta çalışan aşçı vb personel giderleriner harcaya bilir miyiz? Ayrıca öşür ve zekatları burdaki öğrencilerin giyim kuşamınada kullnabilir miyiz? Bu konuda yardımlarınızı bekliyoruz.
Cevap
Benzer fetvalar
Aleykümselam. Bu para senindir. Sorumluluğu da senin sorumluluğundur. Babanla bir ilgisi olduğunu söyleyemeyiz. Paranın kuyumcuda nasıl durduğu da önemlidir. Emanet olarak da vermiş olabilirsiniz. Kuyumcunun çalıştırması için de vermiş olabilirsiniz. Verdiğiniz zaman ne kadardı o da önemlidir. 81 gram altından fazla edecek bir para idiyse üzerinden bir yıl geçtikten sonra onun yüzde iki buçuk kadarını zekât olarak vermelisiniz. Eğer kuyumcu da üzerine kondu ise yani kâr etti ise ya da zarar etti ise her yıl son durumuna göre hesap yapıp zekât verirsiniz. Bir nedenle veremezseniz zekâtını, elinize geçtikten sonra topluca da verebilirsiniz. Zekât gerektikçe kurban da gerekmektedir. 81 gramdan az idiyse onun verilecek bir zekâtı yoktur. Kurbanı da yoktur.
Bugün yaşanan bu büyük felaket ne bir açlık ne de hastalıkla kıyas edilebilecek oranda değildir. Allah'tan başkasının bilmediği kadar insan ölümle pençeleşmektedir. Adeta afet içinde afet yaşanması söz konusudur. Vakıfların bütün imkânları şöyle dursun, devletin devasa kapasitesi dahi zorlanmaktadır. Bu sebeple kitaplarımızdaki fetvaları böyle olağanüstü durumlar için kullanırken sonuçlarını da takdir etmemiz gerekir. Zekât parası yemeğe dönüştürülemez. Bu kural bir öğrenci yurdu, bir Kur'an kursu için geçerlidir. Fakirlere gıda desteği verirken de geçerlidir. Bugünkü büyük afette (6 Şubat 2023 Kahramanmaraş depremi) normalde kullanmayacağımız zayıf fetvalar bile olsa kullanarak ümmetimizin yakın zamanlarda misliyle karşılaşmadığı bu büyük felaketin yaralarını sarmaya çalışacağız. Kaldı ki sözünü ettiğiniz Diyanet, neticede din hususunda yetkili bir mercii temsil etmektedir. Elimizden geldiği kadarıyla dikkat ederek ehliyetli kurumlara öncelikli olarak sadaka, o yeterli olmuyorsa zekâtımızdan hatta gelecek yılın zekâtından vererek kardeşliğimizi ispat edebileceğimiz bir iş yapalım. İHH üzerinden de hayır katkınızı ulaştırabilirsiniz. Allah Teâlâ kabul buyursun, ümmetimizin acılarına afiyetler indirsin. Âmîn.
Zekât, cami inşaatı veya çalışan işçi ücreti olarak verilirse bu caiz değildir. Fakat gönderdiğiniz kimse zekâtları fakir olan kimselere verirse ve onlar arasında hocalar da varsa bu caizdir. Bu konuda kesin kanaate sahip olmak için hocamızın aşağıda yer alan linkteki fetvalarını da değerlendirmenizi tavsiye ederim. https://fetvameclisi.com/fetva/zekat-kime-verilir https://fetvameclisi.com/fetva/3-derneklere-zekat-ve-fitre-verilebilir-mi
Selamünaleyküm. Alacağınızdan umut kesmedikçe onu da elinizdeki para gibi sayın. Umut kesince de bir kenara yazın, elinize geçerse zekatı ne kadar geçti ise verirsiniz. Yoksa bir şey gerekmez. Zekat hesaplamadan önce sattığınız ve sizden çıkışı yapılmış ürünlerin zekatı gerekmez. Mal üzerinden zekat vereceğiniz zaman, verdiğiniz malın piyasa fiyatını hesap edin yani sizden piyasaya çıkış fiyatını. Siz ve eşiniz, Müslüman bir doktor tarafından ikaz edildi iseniz veya yılların tecrübesi ile kendinizi iyi biliyorsanız oruç tutmayabilirsiniz. İyileşme ihtimali olmayan bir hastalık ise her gün için bir FİTRE miktarı kadar fidye verirsiniz. Kurban fıkhını bildiklerine itimat ettiğiniz kurumlara verebilirsiniz. Allah kabul etsin.
Şimdiki kura göre ödenecek. Bu altını ikiye de bölseniz de yine ikinize zekât ödemek farz oluyor. Bölerseniz her biriniz ayrı ayrı 100 gram altının bugüne ait kurdan zekâtını ödemelidir.
Selamünaleyküm. Zekât kişiye harcanması gereken bir ibadettir. Bina ve benzeri yapılara, dernek veya vakfın tüzel kişiliğine zekât verilemez. Buna dikkat ettikten sonra kişiye zekât verilebilir. Projenizin şahıslarına çocuk da olsalar zekât verebilirsiniz. Yalnız bunu bizzat eline teslim etme şeklinde yapacaksınız. Kâğıt üzerinden verme olmaz. Burs, yardım ve benzeri isimlerle yapacağınız aktarmaları zekâttan yapabilirsiniz. Bunun dışında sizin özel bir durumunuz varsa onu da yazın bize.
dernek konusundaki diğer fetvalar
Selamünaleyküm. Zekât, müstahakkının eline verilmedikçe zekât olmaz. Yemek yedirmek 'eline vermek' yani temlik etmek şartını oluşturmamaktadır. Bu nedenle zekât mallarının bizzat talebeye veya kime verilecekse ona teslim edilmesi gerekmektedir. İdarecilerinin yemesinden önce bu boyutu ihmal etmemeliyiz.
Selamünaleyküm. O şekilde zekât vermek mümkün değildir. O bir sadaka olabilir.
Selamünaleyküm. Bu hususta yönetim kurulunun kararı sizin için yeterlidir.
Selamünaleyküm. Kur'an öğretmekten ücret almak caizdir. Almamak daha uygun ise de almakta sakınca yoktur. Yeter ki yaptığınızı Mus'ab gibi yapın.
Selamünaleyküm. Müslümanların bu hususta güven veren kuruluşları var. Onlardan birini tercih ederseniz kalbiniz daha rahat olur.
Selamünaleyküm. Allah'ın yasaklarından bir yasakla yüzleşeceğimiz bir yerde hayır ummayız. Zaruret olmadıkça orada bulunmayız. Zaruret ise keyfililiğin üstünde bir noktadır. İslâm'ın adının bulunup hükümlerinin bulunmaması bir tehlikedir. En azından kendimizi bu tehlikeye karşı korumamız gerekir.