Fetva Meclisi

Müslüman böyle bir söz söylediğinde ibadet olan bir işi yapmayı kendisine mecbur etmeyi kastediyorsa bu bir nevi adaktır. Adak da yerine getirilmelidir. Bu sözle kastettiği ibadet yapmayı mecbur etme değil de bir işe engel getirmek gibi bir durum ise bu da yemin gibidir, yemin için ne yapılırsa onu yapar.

Kur’ân’da değişik yerlerde; verilen sözde durulması, ahde ve akitlere bağlı kalınması (el-Mâide, 5/1; el-İsrâ, 17/34), Allah’a verilen sözün tutulması (en-Nahl, 16/91) emredilir ve yapılan adakların yerine getirilmesi istenir. Ayrıca kişinin yaptığı adağa uygun davranması iyi kulların vasıfları arasında sayılır. (el-İnsân, 76/7) Hz. Peygamber (s.a.s.) de Allah’a itaat kabilinden adakların yerine getirilmesini emretmiş, Allah’a isyan veya masiyet kabilinden olan konularda adakta bulunulmamasını, şayet bulunulmuşsa buna uyulmamasını istemiştir. (Buhârî, Eymân, 28, 31 [6696, 6700]; Müslim, Nezir, 8 [1641]) Bu itibarla kişinin gerçekleşmesini istediği bir şey için kurban adağında bulunması hâlinde o şeyin gerçekleşmesine bağlı olarak adağını yerine getirmesi gerekir. Yapılan bir adaktan vazgeçilmesi adak yükümlülüğünü ortadan kaldırmaz. Ancak adak maddî imkânı gerektiren türden ise kişi bu adağı maddî imkânı müsait olduğunda yerine getirir.

Adak gerçekleşmesi için sözle söylemek şarttır. İçeriden geçirilmesi veya düşünce ile niyet edilmesi adak hükmünü almaz. Bu nedenle de sizinki adak değildir.

Aleykümselam. Şartları yerine gelmedikçe adak gerekmez.

Adak yapılan şey değiştirilemez. Adak olmayan işlerde ise A için düşünülen bir şeyin B için yapılmasında sakınca olmaz.

İbadetler Allah için yapılır. Adak da ibadet anlamı taşıdığından sadece Allah için yapılması gerekir. Bu sebeple türbe veya ölüler için adakta bulunmak caiz değildir. Dolayısıyla bu yönde yapılacak bir adak geçersiz olur.

Geçmiş olsun. Adak bir ibadettir. Yapılması çok tavsiye edilmez ama söz veren yerine getirmelidir. Aksi takdirde bir vacibi terk etmiş olur. İbadet olarak yaptığımız şeylerin adağı da yapılabilir. Namazdan, oruçtan, kurban kesmekten ve benzeri bütün ibadetlerden adak olur. Bizim örfümüzde genelde kurban kesmek adak olarak yapılır. Eşiniz bir kere bu adağı yaptı. Adak yapıldığı şekliyle yerine getirilmelidir. Hemen olmasa da borç olarak bilinmeli ve yerine getirilmelidir. Onun yerine secde etmek ise olmaz. Yine şükür için secde edin ama sözünüzü tutun.

Kurbanın mahiyeti (akika, vacip, adak, şükür) hakkında bilgi vermediğiniz için tereddüdünüzü nafile bir kurban kesmek mi yoksa para bağışı yapmak mı şeklinde anlayarak cevap veriyorum. Hangisi daha çok fakirin ihtiyacını giderecek yardımcı olacaksa o bağışı yapmak daha faziletlidir. Buna da sizin bulunduğunuz çevrenin maddi şartları karar verecektir. Nafile bir ibadet olduğu için, eşinizin sizin yerinize bağış yapması konusunda sizi zorlaması doğru olmaz. Siz nafile kurban kesmek istiyorsanız bu sizin tercihinizdir ve buna engel olunmamalıdır. Ancak eğer eşiniz sadaka vermek istiyorsa bu da güzel bir davranıştır ve buna da karşı çıkılmamalıdır. Özetle, kurban kesmek, ibadetin asıl ruhuna daha uygundur. Fakat sadaka vermek ise ihtiyaç sahipleri açısından daha faydalı olabilir. Eğer çok büyük bir ihtiyaç varsa sadaka daha faziletlidir. Ancak genel olarak kurban kesmek daha faziletli kabul edilir.

Eşinizin söylediği ifadeye göre çocuğunuzun tahlillerinin iyi çıktığı her yıl kurban kesmek zorundasınız. Bu kurbanı bütçenize uygun olan herhangi bir şehir, ülke veya kıtada kesebilirsiniz. Buna göre kurbanınızı Afrika'da da kesebilirsiniz. Allah yavrunuza şifalar versin.

Bu durum, o koyunların kurbanlık olarak kullanılmalarına mani değildir.

Adak ancak niyetle adak olur. O sözü adak niyeti ile söyledi ise o günleri oruçlu geçirmesi gerekir. Misafirlikte sadece nafile oruç bozulabilir. Bu ise nafile değildir. Kaza da nafile değildir.

Adağınızın yerine gelmesi için muhakkak bir koyun kesmelisiniz. Adarken ismini verdiğiniz yer de öncelikle değerlendirilmelidir. Sizin başında bulunmanız gerekmez. Soruşturun, güvenli buluyorsanız, size dönüşü mesela belgeli olarak yapıyorlarsa parasını göndermeniz yeterli olur. Geçmiş olsun.