Fetva Meclisi

Tilavet secdesi her durumda faziletli bir ibadettir, yapılmasını sevap vesilesi olarak görmek gerekir. TV ve diğer iletişim cihazlarından dinlenen secde ayetleri için ise şöyle bir ayrım yapabiliriz: Yayın canlı yayın ise secde ayetinden sonra tilavet secdesi yapılmalıdır. Canlı yayın değilse yapılmamasında sakınca yoktur.

Selamünaleyküm. Âyet ile beraber ruküye gidilecekse secdeye gerek yoktur. Secde ayetinden sonra üç ayetten fazla okumaya devam edilecekse secdeye gidilir, bir secde yapılır ve kalkılıp kıraate devam edilir.

Secde âyetlerinin Arapça lafzını okuyan veya dinleyen kimsenin, tilavet secdesi yapması Hanefî mezhebine göre vâcip, diğer mezheplere göre ise sünnettir. Kur’ân-ı Kerîm’in meal ve tefsirleri, bizatihi Kur’ân hükmünde olmamakla birlikte secde âyetinin mealini okuyan kimsenin de ihtiyaten tilavet secdesi yapması gerekir. (bk. Serahsî, el-Mebsût, 2/5; Bilmen, İlmihâl, 181)

Tilavet secdesini mümkün olan ilk vakitte yapmak gerekir. Ancak gecikmekle de sorumluluk kalkmaz. Kural olarak hemen, hemen olmazsa ilk fırsatta şeklinde zikredebiliriz.

Secde ile ilgili bildikleriniz doğrudur. Secde en güzel dua mahallerinden biridir. Size secdede duanın hükmünü şu şekilde özetleyebilirim: 1- Secde dua mahallidir; orada yaptığımız tesbih de bir çeşit duadır. 2- Farz namazların dışındaki namazların tamamında secdede dua müstahaptır. Hanefi uleması ise farzlarda değil de sünnet namazlarda secdede dua etmeyi uygun görmüşlerdir. 3- Secdede namazda yapılabilir her dua yapılır ve yapılmalıdır. Yalnız namazda yapılacak duada, Kur'an ve hadislerde geçen duaları tercih etmenin en azından namazın azametine riayet bakımından mühim olduğunu bilmemiz gerekir. Allah Teala rızasına yakın olmayı bize müyesser kılsın.

Aleykümselam. Vasıtada seyrederken Kur'an okuyanın tilavet secdesini ima ile yapması caizdir. Fukaha arasında bunu caiz görenlerin görüşü daha yoğundur. Zira nafile namazların bile vasıtalarda eda edilmesi mümkündür.

Selamünaleyküm.Bir yer, olduğu gibi mescid olarak tahsis edildikten orası cami hükmündedir. Orası iptal edilmedikçe camidir. Bir binanın belli bir bölümü cemaatle namaz kılmak için tahsis edilip gerisi de mesela abdestlik, oturma yeri, kitaplık gibi bir sebeple namaz kılınan yerden kapı ile ayrılırsa orası mescid değil müştemilat sayılır. Müştemilat olan bölümde abdestli veya abdestsiz olarak bulunmak caizdir. Özellikle namaz kılınan bölüme ise kadınların özel durumlarında girmeleri caiz değildir. Buna göre durumu değerlendirin.

Aleykümselam. Böyle bir durumun zaruret sınırları içine gireceğini zannetmeyiz. Caminin dış kısımlarını temizlemeyi üslenebilir.

Selamünaleyküm. Namaz kılmayacak olanın tahareti temizliğin gerektirdiği kadardır.

Namazın kazaya kalma vakti, o namazın son anlarıdır. Mesela, öğlen namazı saat 13.10'da başlıyor, ikindinin vakti de 17.00'de başlıyorsa; öğlen namazının vakti 13.10/17.00 arasıdır. Bu vakit diliminde ne zaman kılınırsa namaz yerini bulmuş olur. Öğlen namazının kişi için 'kılınmadı' kararı ise, artık öğlenin dört rekât farzını kılmak için yetmeyecek kadar vakit daralıncadır. Bu da yaklaşık olarak dört dakikadır. Buna göre, mesela son yarım saatte aybaşı olan kadın, o namazı kaza etmez. Zira üzerine kaza olarak yazılacak vakte girmemiş durumdadır. Gerisini siz takdir ederek diğer namazlar için uygulayabilirsiniz.

Namazlar gün olarak değil sayı olarak kazaya kalır. Mesela kaç yatsı, kaç öğlen kılmadı ise onu hesaplar. Aybaşı günlerinde namaz farz olmadığına göre o günlerin hesap edilmesi gerekmiyor.

Kadının aybaşı durumunda iken kabir ziyareti yapmasını engelleyen hiçbir hüküm yoktur.