Fetva Meclisi
Soru
Selamünaleyküm hocam. Canlı resimleri yapmakla ilgili hadisleri okuduktan sonra bu konuda dikkatli olmaya gayret ediyorum. Ancak dayılarımın ilkokula giden çocukları zaman zaman resim derslerinde yardımcı olmam için resim çizmemi istiyorlar. Tabii çizmemi istedikleri bu resimlerinde konuları belirli oluyor (öğretmenler günü, 23 Nisan gibi).Yani canlı resmi olacak türden konular oluyor. Bununla ilgili hadisleri öğrendikten sonra bu tür resimler yapmadım. Ancak böyle bir şeyi rica ettiklerinde de ne yapmam gerekir? Daha önceleri dersleri için canlı resimleri de çiziyordum sonuçta. Dayım veya yengem rica ediyor genelde böyle bir şeyi kırılsınlar, bozulsunlar istemiyorum. Allah razı olsun.
Cevap
Benzer fetvalar
Aleykümselam. Resim yapmak sakıncalı bir iştir. İnsan ve hayvan resmi yapmamanız gerekir. Canlı resmi çizmenin haram olduğunu söyleyen alimlerimiz vardır. Canlı resmi dışında resim çizebilirsiniz. Bu yeteneğinizi başka bir alanda kullansanız daha iyi olur. Mesela hat sanatı öğrenin. İlla yapacaksanız canlı resmi çizmenin fıkhî ilkelerini öğreneceksiniz.
Selamünaleyküm. Evet, canlı resmi ile alakalı yasaklayıcı hadisler vardır. İlk fırsatta yavrunuzun odasını da sizin evinizi de onlardan arındırın.
Çocuk eğitimi gibi bir gerekçe ile çizim yapabilirsiniz. İlke olarak resim çizmenizin doğru olmadığını, ancak canlı olmayan cisimleri çizebileceğinizi bilin. Allah'a emanet olun.
Selamünaleyküm. Her iki alanda da, iyi niyet yeterli değildir; iyi niyetle başlayıp iyi niyeti sürdürmek gerekiyor. Bu da o meslek erbabının zorlandığı bir durumdur. Sözünü ettiğiniz hassasiyetlere dikkat edilerek sinema ve resim işi bir eğitim aracı olarak kullanılabilir.
Selamünaleyküm. Resimle ilgili kaide şudur: Canlılara ait resmin elle çizilmesi haramdır. Özellikle ortaya çıkan çizim pratikte yaşayabilecek kadar çizildiğinde bu haram derecesinde olur. Çocuk eğitimi, hastaların yönlendirilmesi ve benzeri eğitim, ikaz, yönlendirme maksatlı çizimler ise caiz olabilir. Böyle maksatlar için resim yapmayı gaye edinerek resim eğitimi alınabilir. Bu gayeye ne kadar bağlı kalınacağı ise kişinin imanı ile alakalı bir mesele olur. Allah'a emanet olunuz.
Aleykümselam. Gereksiz yere canlı resmi yapmak haramdır. Buna dikkat edin, mesleğinizi yapabilirsiniz.
canlı resim konusundaki diğer fetvalar
Çocuklarımızın kıyafetlerindeki resim ve yazıların bir resim açısından bir de kültür emperyalizmi açısından ele alınması doğru olacaktır. Mini denebilecek resimler için belki bir cevaz yolu bulunabilir ama kültür erozyonuna dikkat eden bir ailenin YABANCI kültürlerin etkisine dikkat etmesi şarttır. Aynı şey heykel türünden sayılabilecek oyuncaklar için de geçerlidir. Allah'a emanet olun.
Fıkhi olarak elle canlı resmi ve heykeli yapmak caiz değildir. Müzik de caizlik sınırları çok hassas bir meseledir. Sadece çocuk eğitimi maksadı ile eğitim sınırları içinde bir ruhsat bulunabilir. Yaptığınızın ne kadar eğitim maksatlı olduğu üzerinden yapabilirsiniz yaptığınızı.
İnsan veya hayvan canlı resmi yapmadıkça resim yapmakta bir sakınca yoktur.
Elle çizilmiş ve bir canlıyı fiziki yapı olsa idi yaşayabileceği kadar oluşturan resim haramdır. Bu resim özellikle de tazim maksatlı olarak kullanıldığında yasaklık daha da ağırlaşmaktadır. Sadece belden yukarısı gibi veya sadece baş gibi olan resimler bu yasağa dâhil değildir. Bugünkü teknoloji ile üretilmiş mesela internette bulunan bir resmin kullanılması ise dijital ortamda kaldığı sürece bu hükme dâhil olmaz. Oradan alınıp kâğıda veya fiziki bir zemine taşınırsa sakıncalı duruma gelir. Genel olarak resimle ilgili hüküm böyle görülmektedir. Bir resmin kalemle, fırçalı ile yapılması veya yapay zekâ ile yapılması arasında fark yoktur. Bu noktada yapay zekâ kalem hükmünde olur. Yaptığı resmin yukarıdaki niteliğe göre de caiz olması veya olmaması söz konusu olur.
Mümkün olduğu kadar evde resim bulundurmamalıyız. Bir metre mesafeden ne resmi olduğu anlaşılan ve canlının tümünü gösteren resim sakıncalı resimdir. Eğitim amaçlı kullanılan resimleri istisna tutabiliriz.