Fetva Meclisi
Soru
Ben Güzel Sanatlar Fakültesinde resim bölümü okuyorum. Tasvir yapmanın çok büyük günah olduğunu yeni öğrendim ve artık yapmıyorum. Ama öğrenmek istediğim şey, insanı birebir yapmadan karikatür gibi ya da illistrasyon (resim sanatının abartılı ya da doğada benzeri görülemeyecek ve deneysel olarak kurgulanamayacak kompozisyonların resmedilmesi demektir.) gibi yapmak da aynı kategoriye giriyor mu? Bir de insanın gölgesini resimde kullanmak, el ayak gibi uzuvları çizmek de günah mıdır?
Cevap
Benzer fetvalar
Selamünaleyküm. Ders olarak çizmeniz için belki ruhsat bulunabilir, meslek olarak işe başladığınızda yapacağınız işin canlı resmi olması durumunda haram olacağını bilin.
Aleykümselam. Resim yapmak sakıncalı bir iştir. İnsan ve hayvan resmi yapmamanız gerekir. Canlı resmi çizmenin haram olduğunu söyleyen alimlerimiz vardır. Canlı resmi dışında resim çizebilirsiniz. Bu yeteneğinizi başka bir alanda kullansanız daha iyi olur. Mesela hat sanatı öğrenin. İlla yapacaksanız canlı resmi çizmenin fıkhî ilkelerini öğreneceksiniz.
Canlı resmini bir bütün olarak çizmek caiz olmaz. Canlının bir organı mesela eli canlı değildir. Canlının başı da tek başına canlı değildir. Çizdiğiniz resim uzaktan bakıldığında O ÇİZİLMİŞ ŞEKLİ İLE O CANLININ RESMİ DEĞİL DE KENDİSİ OLSA İDİ YAŞAYABİLECEĞİ KADARINI GÖSTERİYORSA o caiz olmaz. Bu ölçüye göre değerlendirin.
Selamünaleyküm. Allah'ın yasağını bütün insanların ricasından önde tutmak mü'min olmanın gereğidir.
Resim elle yapılır bir haram olduğu için onu yaparken niyet önemli değildir. Siz ders zorunluluğu gereği çizin ama ileriki hayatınızda insan resmi çizmemeye kararlı olun.
Böyle bir mesleğin iki sakıncası var: Birincisi, fotoğrafın caiz olması hususunda kati bir caizlik belgesi yoktur yani şüpheli bir iş yapılmış oluyor. İkincisi de bakılması caiz olmayan yerleri teşhir ediyorsunuz, buna kadının saçı da dâhildir. O fotoğraf bakıldıkça siz de günaha ortak oluyorsunuz. O mesleği icra etmeyin, ahiretiniz için daha iyisini yapmış olursunuz.
canlı resim konusundaki diğer fetvalar
Fıkhi olarak elle canlı resmi ve heykeli yapmak caiz değildir. Müzik de caizlik sınırları çok hassas bir meseledir. Sadece çocuk eğitimi maksadı ile eğitim sınırları içinde bir ruhsat bulunabilir. Yaptığınızın ne kadar eğitim maksatlı olduğu üzerinden yapabilirsiniz yaptığınızı.
İnsan veya hayvan canlı resmi yapmadıkça resim yapmakta bir sakınca yoktur.
Elle çizilmiş ve bir canlıyı fiziki yapı olsa idi yaşayabileceği kadar oluşturan resim haramdır. Bu resim özellikle de tazim maksatlı olarak kullanıldığında yasaklık daha da ağırlaşmaktadır. Sadece belden yukarısı gibi veya sadece baş gibi olan resimler bu yasağa dâhil değildir. Bugünkü teknoloji ile üretilmiş mesela internette bulunan bir resmin kullanılması ise dijital ortamda kaldığı sürece bu hükme dâhil olmaz. Oradan alınıp kâğıda veya fiziki bir zemine taşınırsa sakıncalı duruma gelir. Genel olarak resimle ilgili hüküm böyle görülmektedir. Bir resmin kalemle, fırçalı ile yapılması veya yapay zekâ ile yapılması arasında fark yoktur. Bu noktada yapay zekâ kalem hükmünde olur. Yaptığı resmin yukarıdaki niteliğe göre de caiz olması veya olmaması söz konusu olur.
Çocuklarımızın kıyafetlerindeki resim ve yazıların bir resim açısından bir de kültür emperyalizmi açısından ele alınması doğru olacaktır. Mini denebilecek resimler için belki bir cevaz yolu bulunabilir ama kültür erozyonuna dikkat eden bir ailenin YABANCI kültürlerin etkisine dikkat etmesi şarttır. Aynı şey heykel türünden sayılabilecek oyuncaklar için de geçerlidir. Allah'a emanet olun.
Mümkün olduğu kadar evde resim bulundurmamalıyız. Bir metre mesafeden ne resmi olduğu anlaşılan ve canlının tümünü gösteren resim sakıncalı resimdir. Eğitim amaçlı kullanılan resimleri istisna tutabiliriz.