Fetva Meclisi
Soru
Hocam yapay zekâ ile yapılan resim de dinimizde yasaklanmış resim gibi haram mı olur?
Cevap
Benzer fetvalar
Aleykümselam. Resim yapmak sakıncalı bir iştir. İnsan ve hayvan resmi yapmamanız gerekir. Canlı resmi çizmenin haram olduğunu söyleyen alimlerimiz vardır. Canlı resmi dışında resim çizebilirsiniz. Bu yeteneğinizi başka bir alanda kullansanız daha iyi olur. Mesela hat sanatı öğrenin. İlla yapacaksanız canlı resmi çizmenin fıkhî ilkelerini öğreneceksiniz.
Canlı resmini bir bütün olarak çizmek caiz olmaz. Canlının bir organı mesela eli canlı değildir. Canlının başı da tek başına canlı değildir. Çizdiğiniz resim uzaktan bakıldığında O ÇİZİLMİŞ ŞEKLİ İLE O CANLININ RESMİ DEĞİL DE KENDİSİ OLSA İDİ YAŞAYABİLECEĞİ KADARINI GÖSTERİYORSA o caiz olmaz. Bu ölçüye göre değerlendirin.
İnsan resmi çizmek caiz değildir. Özellikle de çizilen resimdeki boyut, o canlının yaşayabileceği kadarki bölümünü oluşturuyorsa caiz olmama durumu daha kati olur. Mesela sadece kafa ve boyun ile insan yaşamadığı için kafa ve boyun resmi için bir caizlik ihtimali olabilir. Her türlü sonuç, resim çizmenin iş olarak tercih edilmemesi şeklinde ortaya çıkar.
Bu tam anlamıyla bir KUL HAKKI ihlalidir. Kul hakkı dünyada suçtur ahirette ateştir. Cehennem Allah’a şirkten sonra en çok kul hakkı sorunu olanlarla dolacaktır. Mü'min insan asla kul hakkı olan bir işi yapmaz. Bu espri için de olsa aynıdır. Zamanımızın getirdiği her şeyi almak ve benimsemek zorunda değiliz. Teknoloji veya başka bir gelişme bizim için zarar veriyorsa ya da bir bölümü zarar veriyorsa ona karşı tavrımız olmalıdır. İmanımız bizi buna sevk etmelidir.
Suret bulunan eve rahmet meleklerinin girmeyeceğine dair bilgi kaynağımız sahih hadisi şeriflerdir. Herhangi bir âlimin içtihadı veya benzeri tartışılabilecek bir bilgi değildir. Ancak 'SURET'in ne olduğu konusunda ulemamızın farklı görüşleri vardır. Büyük bir bölümü bunu bildiğimiz resmin her çeşidi olarak anladığı gibi bazı muasır âlimler de heykelcik şeklinde olan suretin haram suret olduğunu söylemektedir. Onların anlayışına göre de bizim RESİM olarak tarif ettiklerimiz bu yasağa girmemektedir. Özetleyecek olursak resim konusunda şu ilkelere dikkat etmeliyiz: a- Zorunluluk olmadıkça evlerimizin, işyerlerimizin duvarlarına insan ve hayvan resmi asmamalıyız. İnsan ve hayvan resmi dışındaki resimler için bir yasak yoktur. b- Eğitim, öğretim maksatlı resimler için bir zaruret varlığı söylenebilir. Çizgi filmler de buna dahildir. c- Özellikle heykelcik şeklini alan oyuncakların ve benzeri malzemenin bu ihtilafa girmediğini, onları kullanmaktan sakınmak gerektiğini bilelim. d- Yasak olan resmin teknik boyutu şöyledir: Elimizdeki resim, o canlının yaşayabilecek hali olmalıdır. Mesela kafası kopuk bir resim veya Mekke'de namaz kılan cemaatin toplu görüntüsü gibi bir iki metre mesafeden bakıldığında erkek mi kadın mı olduğu anlaşılamayacak kadar küçük resim gibi...
Aleykümselam. Gereksiz yere canlı resmi yapmak haramdır. Buna dikkat edin, mesleğinizi yapabilirsiniz.
canlı resim konusundaki diğer fetvalar
İnsan veya hayvan canlı resmi yapmadıkça resim yapmakta bir sakınca yoktur.
Mümkün olduğu kadar evde resim bulundurmamalıyız. Bir metre mesafeden ne resmi olduğu anlaşılan ve canlının tümünü gösteren resim sakıncalı resimdir. Eğitim amaçlı kullanılan resimleri istisna tutabiliriz.
Fıkhi olarak elle canlı resmi ve heykeli yapmak caiz değildir. Müzik de caizlik sınırları çok hassas bir meseledir. Sadece çocuk eğitimi maksadı ile eğitim sınırları içinde bir ruhsat bulunabilir. Yaptığınızın ne kadar eğitim maksatlı olduğu üzerinden yapabilirsiniz yaptığınızı.
Devlet işlerinde ve eğitim, sağlık gibi alanlarda zorunlu olarak yapılanlar dışında resim çizmek caiz değildir. Yapmayı bırak. Yaptıkların için de istiğfar et.
Böyle bir işlem bizim kültürümüze ait değildir. Biz mezarın içini imar etmeye çalışan bir ümmetiz. Dışını da ahirete imanı olmayanlar imar ediyorlar.