Fetva Meclisi
Soru
Çocukların kıyafetlerinin üzerinde canlı resmi veya yazı olması uygun mudur? Çocuk oyuncağı olarak insan veya hayvan maketlerini almak ve çocuğa oynatmak uygun mudur?
Cevap
Benzer fetvalar
Şeriat’ımızın canlı resmi ve heykeli yapmayı, bulundurmayı yasakladığı malumdur. Küçük çocukların oynayacağı bebek veya hayvancık şekiller için ise ruhsat veren âlimler olmuştur. Bilhassa kumaştan ya da hamurdan yapılmış oyuncaklara izin vardır. Bugünkü teknoloji ile üretilen ve neredeyse canlısı ile ayırt edilemeyecek kadar dikkat çekici olanlar için ruhsat bulamayan âlimlerden söz edebiliriz. Hüküm olarak bilmemiz gereken şudur: Resim ve cisim şeklinde olan canlılar sakıncalıdır. Sadece çocuklar için ruhsat vardır denebilir. Bu ruhsatı da gevşetmemek yaygınlaştırmamak gerekmektedir.
Mümkün olduğu kadar evde resim bulundurmamalıyız. Bir metre mesafeden ne resmi olduğu anlaşılan ve canlının tümünü gösteren resim sakıncalı resimdir. Eğitim amaçlı kullanılan resimleri istisna tutabiliriz.
Kıyafet üzerinde resim bulunmasının bir kültürü ve yaşam tarzını hatta kişiliği temsil edebileceğini unutmamak gerekmektedir. Müslüman kıyafeti üzerinden bile vakarını korumak zorundadır. Sade ve seviyeli giyinmek esastır. Çocuklara da mümkün olduğu kadar bu anlayış uygulanmalıdır. Kıyafet üzerindeki resim İslam dışı bir değeri tazim maksadı taşıyorsa, Resim hayâ açısından sorunlu ise, Resim, bir bütün olarak anlaşılabilecek kadar büyük ise mesela bir düğme kadar küçük değilse o kıyafetin giyilmesi caiz olmaz. Resim küçük ise ve Resmedilmiş şekliyle yaşayamayacak kadar eksik parçası ise giyilmesi haram olmaz.
Çocuk eğitimi gibi bir gerekçe ile çizim yapabilirsiniz. İlke olarak resim çizmenizin doğru olmadığını, ancak canlı olmayan cisimleri çizebileceğinizi bilin. Allah'a emanet olun.
Çocuklarımızın meleksiz bir odada bulunmaları doğru mu ki onların odalarında caiz olsun? İki hususu dikkatinize sunmak isterim. Birincisi, meseleye sadece resmin haramlığı açısından bakma hususudur. O sözünü ettiğiniz resimlerin, çocuklar üzerinde akideden aile ilişkilerine kadar ne denli etki yaptığını araştırmalıyız. En küçük örnek olarak şunu kaydedebiliriz: Bizim için pis hükmünde olan domuz ve köpek, o resimler sayesinde 'cici' seviyesine yükselmektedir. Bu bizim için bir kayıptır. İkinci husus da, çocuklarımızın eğitiminde keşke boşluk bırakmamayı becerebilsek de resimlere güvenme yerine mübah olan imkânlarımız yeterli olsaydı! Maalesef oyuncak, resim ve benzeri şeylerle annelik, babalık, öğretmenlik boşluğumuzu dolduruyoruz. Bu tür malzemelerin eğitim için şart olduğunu bize öğretenler, doğurduğunu cihat aşkı ile büyütmekten mahrum batılıların teselli için çizdikleri domuz resimlerine sığındıklarını görmezden geliyorlar. Allah yardımcımız olsun.
Canlı resmi olmadıkça sakıncası olmaz umarız.
canlı resim konusundaki diğer fetvalar
Selamünaleyküm. Allah'ın yasağını bütün insanların ricasından önde tutmak mü'min olmanın gereğidir.
Selamünaleyküm. Resimle ilgili kaide şudur: Canlılara ait resmin elle çizilmesi haramdır. Özellikle ortaya çıkan çizim pratikte yaşayabilecek kadar çizildiğinde bu haram derecesinde olur. Çocuk eğitimi, hastaların yönlendirilmesi ve benzeri eğitim, ikaz, yönlendirme maksatlı çizimler ise caiz olabilir. Böyle maksatlar için resim yapmayı gaye edinerek resim eğitimi alınabilir. Bu gayeye ne kadar bağlı kalınacağı ise kişinin imanı ile alakalı bir mesele olur. Allah'a emanet olunuz.
Fıkhi olarak elle canlı resmi ve heykeli yapmak caiz değildir. Müzik de caizlik sınırları çok hassas bir meseledir. Sadece çocuk eğitimi maksadı ile eğitim sınırları içinde bir ruhsat bulunabilir. Yaptığınızın ne kadar eğitim maksatlı olduğu üzerinden yapabilirsiniz yaptığınızı.
İnsan veya hayvan canlı resmi yapmadıkça resim yapmakta bir sakınca yoktur.
Elle çizilmiş ve bir canlıyı fiziki yapı olsa idi yaşayabileceği kadar oluşturan resim haramdır. Bu resim özellikle de tazim maksatlı olarak kullanıldığında yasaklık daha da ağırlaşmaktadır. Sadece belden yukarısı gibi veya sadece baş gibi olan resimler bu yasağa dâhil değildir. Bugünkü teknoloji ile üretilmiş mesela internette bulunan bir resmin kullanılması ise dijital ortamda kaldığı sürece bu hükme dâhil olmaz. Oradan alınıp kâğıda veya fiziki bir zemine taşınırsa sakıncalı duruma gelir. Genel olarak resimle ilgili hüküm böyle görülmektedir. Bir resmin kalemle, fırçalı ile yapılması veya yapay zekâ ile yapılması arasında fark yoktur. Bu noktada yapay zekâ kalem hükmünde olur. Yaptığı resmin yukarıdaki niteliğe göre de caiz olması veya olmaması söz konusu olur.