Fetva Meclisi
Soru
Hocam anne babamız saçımızı açmamızı istiyorsa ne yapmamız gerekiyor?
Cevap
Benzer fetvalar
Böyle bir gitmeme fırsat kaçırma değildir, emre itaat etmektir. Gitmeyin, umreyi gerekiyorsa değerlendirin. Allah Teâlâ kabul buyursun.
Anne ve babalarımızın Allah'ın ve Resûlü'nün önüne geçme hakları yoktur. Sakal kesmeye hiçbir şekilde karışamazlar. Ama kısaltma konusunda gönüllerinin alınması gibi bir yol denenebilir. Zira kesmekle kısaltmak aynı hükmü taşımamaktadır. Fakat buna rağmen sizin tepkinizde kabalık bulunmasın.
Başı örtmek, Allah'ın emridir. Anne baba veya başka birinin Allah'ın emrini aşma hakkı yoktur. Asla itaat etmesi gerekmez. O kendisi de bahane arıyorsa o başka bir meseledir.
Bir annenin çocuklarına mirastaki haklarından vazgeçmesini emretme hakkı yoktur. Böyle bir talep de bulunur çocuk da itaat etmezse çocuk için anneye asi olmak gibi bir günah olmaz. Nezaketinizi ve saygınızı bozmadan annenizin bu talebini reddedin. Diğer evlatlık hukukunu hakkıyla işletin.
Anne ve babalarımızın önünde bizim elimiz ve kolumuz, hatta gözümüz, kulağımız bağlıdır. Onlara muhakkak itaat edecek, her ikisinin gönüllerini almaya çalışacağız. Bilhassa yaşlanıp, aciz hale geldiklerinde bu yükümlülüğümüz yoğunlaşmaktadır. Allah’ın kesin emirlerinden biri budur. Arkadaş, eş, iş gibi nedenlerle onları üzemeyiz. Allah korusun, bir anne veya baba ahı bütün hayatımızı zehir edebilir. Bir “ah” yıllar sonra karşımıza çıkıp bizi kahredebilir. Özet olarak şunu bilmeliyiz: Biz anne babalarımızın huzurunda yokuz, onlar ne istiyorsa öyledir. Ancak anne babamızdan ve herkesten önce üzerimizdeki en büyük hak Allah’ın hakkıdır. Allah’ın hakkı önüne hiçbir hakkı geçiremeyiz. Mesela, namaz vakti geldiğinde namaz kılmamız Allah’ın emridir. Bu emri aşabilecek başka bir emir olamaz. Aynı şekilde Allah’ın yasaklarından birine karşı, o yasağı işlememizi emredebilecek bir makam da yoktur. Önce Allah’ın emri geçerlidir. Sonra da O’nun emir ve yasaklarıyla çelişmeyen diğer emirler geçerlidir. Babamızın bizi sigara satın almaya göndermesi, bir günaha alet olmamız anlamına gelmektedir. Sigara, insanlığın topluca nefret ettiği bir pisliktir. Babamızın ona müptela olması, bizim de alet olmamızı gerektirmez. Babamızın o emrine itaat etmeyiz. Ama ona karşı nezaketimizden de geri durmayız. Nazik ve hassas bir şekilde sigara almaya gidemeyeceğimizi ifade eder, ondan özür dileriz.
Erkeğin saç uzatması ne sünnettir ne de mekruhtur. Sıradan mubahlardan biridir. Saçın ibadet değeri yoktur. Sadece uzatılırsa nasıl uzatılacağına dair hükümler vardır. Baban çevresindeki batılı kültürün etkisini dikkate alarak bu uyarıyı yapmaktadır ki haksız değildir. Saç ve kıyafet konusunda kültürel benzeşmeye dikkat etmek gerekir. Sen yine de babanın elini öp, duasını al.
anne konusundaki diğer fetvalar
Allah Teâlâ sizi niyetinizle mükâfatlandırsın, işinizi kolay kılsın. Size özellikle şunu hatırlatmalıyım: Bu mübarek duygunuzu ve temenninizi ucuza kaybetmeye karşı dikkatli olun. Hicret edebileceğiniz yerin neresi olduğunu merak ediyorum; gideceğiniz yerler size bulunduğunuz yeri aratabilir. Evet, bir ezan bereketi için çok şey feda edilir ama sizin beklentiniz olan nesil yetiştirme konusunda önünüzün açık olduğunu söyleyemeyiz. İyi düşünün, geniş araştırın. Tam bir istişareden sonra karar verin. Allah için yapacağınız böyle bir hicrete anne ve babalarınızın mani olmasına gelince durum şöyledir: Kadın olarak sizin anne babanıza sormanız gerekmez, eşiniz ne derse ona uymak zorundasınız. Anne babanızın söz hakkı yoktur. Eşinizin ise imanı açısından tıkandığını anladığında yapacağı hicreti anne babasının sözünü dinlemesi gereken bir durum değildir. Anne babayı başka nedenlerle ihmal etmeden hicretini yapabilir. Allah yardımcınız olsun.
Allah Müslümanlığınızı size mübarek kılsın, elinizi ve dilinizi korusun. Ayağınızı sabit tutsun. Babanızın durumu onun da mü'min olduğu şekline anlaşılıyor. Siz öncelikle babanıza imanını açıklamasını telkin etmeye çalışın. O hayatta iken ikinci kişileri imanına şahit tutmaya çalışın. Ölünce de babanızın iman edip öldüğünü yaymanız gerekir. Becerebilirseniz onun mü'min gibi defnedersiniz. Beceremezseniz yapacak bir şeyiniz yoktur, siz mü'min arkadaşlarınızla cenazesini kılarsınız. Allah Teâlâ annenize de iman nasip etsin.
Babanızın tutumu psikolojik açıdan iyi görülmeyebilir ama siz de takdir etmişsiniz ki o bir babadır. Ortalama bir yöntem uygulayın. Ona mesela kendisi ile görüştükten sonra derslerden zihninizi kopardığınızı ve duygusallaştığınızı bir iki kere söyleyin. Muhakkak size olan sevgisi sizi aramamayı ya da kısa kesmeyi emredecektir ona. Bu tür çözümler üretin ama onu kırmayın. Allah yardımcınız olsun.
Not defterine şu başlıkları yaz, o başlıkları da her ilerlediğin günde açmış ve geliştirmiş ol. Üniversitede veya iş ortamında KENDİNİ KORUMAYI esas al. İmanını, iffetini ve mü'min kimliğini koru. Bunlardan birini koruyamayacağını anladığında kesinlikle bulunduğun yer neresi olursa olsun orayı terk etmelisin. Bunları korudukça da sen koruma altındasın demektir, biiznillah ayağın kaymaz. Salih amel denebilecek işleri artır. En başta namaz ve Kur'an okuma senin hayatının vazgeçilmezleri olsun. Zikir yap. Kitap oku. Arkadaşlarının seni er veya geç kendileri gibi yapabileceklerini, en azından sana mikrop bulaştırabileceklerini hiç unutma. Arkadaş seçici ol. Aynı fakültede bulunmuş olman, arkadaş edinmen için yeterli olmamalıdır. Onun gibi olmayı özenebileceğin ile arkadaş ol. Arkadaşının da kıymetini bil. Sen onu, o seni Allah’a sevk etsin. Bedenini basit görme, bedenin sana Allah’ın emanetidir. Acıktığında ye. Yediğinde abartma. Vakti geldiğini anlayınca evlen, evlilikle inatlaşma. Evlenmek başta olmak üzere hayatın basite alınabilecek bir zamanı ve işi yoktur. Ona göre davran. İmanları ve karakterleri ne olursa olsun, ebeveynini ihmal etme. Hizmetlerinde ol, emirlerine kulak ver. İş yapacağın zaman “memur kafalı” dedikleri biri olmayasın. Mü'min basiretli ve iradeli biri olur. En iyi işi yapmaya gayret et. Mesela sen sınıf öğretmeni isen, senin elinde çocuklar mü'min bir kadının elinden geçtikleri belli olacak bir kıvama gelmelidirler. Allah’a tevekkülü hiç unutma! Kendini ona karşı bir şey yerine koyduğunda bitersin, şeytan seni un gibi öğütür de bitersin maazallah. İstişareyi ihmal etme. Mü'min, uzman, ihlaslı biri ile istişare et sürekli. Sabır silahındır ve sen sabrın kadar hız yaparsın. Dua et ve sabret.
Annenizin yeni eşi sizin babanız değildir. Başta mirası olmak üzere onunla ilgili hukukunuz da babanızın hukuku gibi değildir. Buna rağmen alimlerimiz mecazi olarak ona baba denmesinde sakınca bulmamışlardır. Aynı şekilde onun da size çocukları gibi bakmasında sakınca yoktur.
Anne ve babayı Allah’tan sonraki en büyük hak sahipleri olarak bil. Allah’a isyan olmayan isteklerinde onlara itaat et. Konuşma tarzın ve ilişkilerin bu hassasiyet üzerinden olsun. Yüzün onların önünde mütebessim olsun. Kalbin huzurlu olsun. Onların onurlarını onların arkasından da korumayı vazifen bil. Onları mutlu edecek şeyleri tespit et ve yap. Onlara danışmayı ihmal etme. Böylece senin onların önünde böbürlenmeyeceğine inanmış olsunlar. Onlar seni çağırınca veya bir istekte bulununca anında cevap ver. Onların yakınlarına ve dostlarına alaka göster. Onlarla hiçbir şeyi tartışma, haklı olsan da tartışma. Onlara karşı inat etme, inatlaşma. Onların gönlüne dokunacak ise kardeşlerinle tartışma, incitme onları. Ev işlerinde özellikle annene yardım et. Hata etmen durumunda defalarca özür dile, gönüllerini toparla. Onların odalarına izinsiz asla girme. Sofrada onlardan önce yemeğe başlama. Onlara asla yalan konuşma. Eşin ve çocuklarını onlardan üstün tutma. Eşini de ezme arada tampon gibi kalmaya razı ol. Onlardan daha yüksek ve değerli bir yere oturma. Senin konumun ne olursa olsun baban ve annen ile iftihar etmekten kaçınma. Onlara karşı cimri olma. Evlilik konusu gibi konularda onlarla farklı düşünüyorsan konuşu bir ilim adamının hakemliğine havale et. Dualarını ömrünün bereketi bil. Onlar ölünce onlar için sadakalar ver, dualar et… Onları hiçbir zaman ve hiçbir yerde unutma.