Fetva Meclisi
Soru
Hocam babam birkaç yıl evvel yatalak oldu. Ben onunla baş başayken yanımda şehadet getirdi ve İslamiyet’e geçti. Ben de Müslümanım. Annem ise Protestan bir Hristiyan ve hastanede herkese babamın Hristiyan olduğunu söylüyor. Benim korkum o vefat ettikten sonra babamın İslami usule göre defnedilmesine izin vermemesi. Annem ağır kalp hastası olduğu için münakaşaya girmekten korkuyorum. Nasıl davranmam gerekir? Babam da kendini beyan etmiyor annem heyecanlanmasın diye. Annemin arzularına karşı mı gelmem gerekir?
Cevap
Benzer fetvalar
Gerçekçi olun; hiçbir anne baba kolay kolay doğurduğundan nasihat almak istemez. Bunu bilin. Sizdeki gelişmeyi onlardan belki yıllar sonra bekleyebilirsiniz. Kendinizi geliştirin, imanınızı ve ibadetinizi takviye edin. Bir noktaya geldikten sonra onların imrenip senin gibi olmaya çalıştıklarını göreceksin biiznillah. Kendindeki gelişme hızını onlarda ararsan sadece kaybedersin onları.
Anneniz yaşlılık ve sağlık durumundan dolayı bir desteğe ihtiyaç duyuyorsa, bu durumda onun ihtiyaçlarını karşılamak sizin bir evlat olarak en temel görevlerinizdendir. Annenize bakmanız ve ihtiyaçlarını karşılamanız dinen önceliklidir. Eğer anneniz yalnız kalacak ve mağdur olacaksa, onunla ilgilenmeniz vacip olur. Eşinizin, ayrı bir yaşam alanı istemesi ve aynı binada yaşamayı tercih etmemesi bir tercih meselesidir. Bu tercih, dini bir zorunluluk olmamakla birlikte, onun kişisel rahatlığı ve evliliğinizin huzuru açısından dikkate alınmalıdır. Aynı binada yaşama konusundaki endişeleri, sınırların bulanıklaşabileceği ya da kendi özel alanını koruyamama hissiyle ilgili olabilir. Bu, çözülmesi mümkün bir meseledir. Eşinizin de rahat edebileceği bir düzen kurmak, evliliğinizin huzuru için gereklidir. Aynı apartmanda yaşamak istememesi, onun annelik gibi ağır bir sorumluluğa hazır olmadığı ya da kendi düzenini korumak istediği anlamına gelebilir. Bu durumda hem annenizin hem de eş adayınızın ihtiyaçlarını gözeterek bir denge kurmanız gereklidir. Bu sorunu çözmeden de kervan yolda düzülür mantığıyla evlenmenizi tavsiye etmem.
Sen ve o, Allah katında iki ayrı kimliksiniz. İkinizin de hesabı farklı farklı olacaktır. Bir de birbirinize karşı bir hukukunuz vardır. Sizin önceliğiniz ikinizin arasındaki hukuku incitmemek olacak. Ona dikkat edin. Bu da size düşen evlatlık vazifesini iyi yapmaktır. Onun Rabbi ile olan alakasındaki sıkıntıları da o düşünecek. Böylece sen, o kaybetti diye kaybeden biri olmayacaksın biiznillah. Elbette babanız için dua da edin.
Allah babanızdan razı olsun; dinini öne alarak hayatına yön vermeye çalışmış. En azından niyeti ile kazanacaktır diye umuyor ve dua ediyorum. Böyle bir uygulamayı yaparken ölçüde aşırı olmuş da olabilir. Tamamen kâfir olanla bile bir nebze bırakılması gereken bir çizgiden söz edebiliriz. Siz babanızın emrinde olduğunuz sürece ona itaat edin, kendiniz müstakil bir ev sahibi olduğunuzda ise helal/haram sınırlarını kollayacak ve itidali bırakmayacak bir çizgi oluşturursunuz. Allah yardımcınız olsun.
Müslümanlığın örneği baban değildir. Sen Müslümanlığı onun Peygamberinden öğrenmelisin. Yarın Allah'ın huzuruna sen de baban da tek tek çıkacaksınız. Evet, baban yanlış yapıyor ama sen doğruluğun sahibi ol. Hatalı durumda olma, başka bir konuda suçlu duruma düşme, babanın yaptıklarını da kafana takma. Sabret ve onurunla yaşa. Allah yardımcın olsun.
Müslüman bir kadın, Müslüman olmayan bir erkeğin karısı olarak kalamaz. Bu birinci kuraldır. Eşinizin “Müslüman Değil” denecek bir duruma geldiğinden şüphe etmeniz onun karısı olmanızı iptal edecek durum değildir. Müslüman olmamasının kesin olması gerekir. Kesin olarak Müslüman olmaması ise onun itirafı ile olur ya da bir müftünün size “o artık Müslüman değil” demesi ile olur. Bu nokta gerçekleşince de ayrılmak zorundasınız. Bu arada sizin bir psikologla görüşmenizde de yarar var, daha temkinli davranırsınız. Allah size yardım etsin.
anne konusundaki diğer fetvalar
Allah’ın emrini ihlal etmeyi emretmeye kimsenin hakkı yoktur. Anne babanın böyle bir emri olamaz. Olursa da o emre itaat edilemez. Nazik bir şekilde itaat edemeyeceğinizi söyleyin.
Annenizin yeni eşi sizin babanız değildir. Başta mirası olmak üzere onunla ilgili hukukunuz da babanızın hukuku gibi değildir. Buna rağmen alimlerimiz mecazi olarak ona baba denmesinde sakınca bulmamışlardır. Aynı şekilde onun da size çocukları gibi bakmasında sakınca yoktur.
Anne ve babayı Allah’tan sonraki en büyük hak sahipleri olarak bil. Allah’a isyan olmayan isteklerinde onlara itaat et. Konuşma tarzın ve ilişkilerin bu hassasiyet üzerinden olsun. Yüzün onların önünde mütebessim olsun. Kalbin huzurlu olsun. Onların onurlarını onların arkasından da korumayı vazifen bil. Onları mutlu edecek şeyleri tespit et ve yap. Onlara danışmayı ihmal etme. Böylece senin onların önünde böbürlenmeyeceğine inanmış olsunlar. Onlar seni çağırınca veya bir istekte bulununca anında cevap ver. Onların yakınlarına ve dostlarına alaka göster. Onlarla hiçbir şeyi tartışma, haklı olsan da tartışma. Onlara karşı inat etme, inatlaşma. Onların gönlüne dokunacak ise kardeşlerinle tartışma, incitme onları. Ev işlerinde özellikle annene yardım et. Hata etmen durumunda defalarca özür dile, gönüllerini toparla. Onların odalarına izinsiz asla girme. Sofrada onlardan önce yemeğe başlama. Onlara asla yalan konuşma. Eşin ve çocuklarını onlardan üstün tutma. Eşini de ezme arada tampon gibi kalmaya razı ol. Onlardan daha yüksek ve değerli bir yere oturma. Senin konumun ne olursa olsun baban ve annen ile iftihar etmekten kaçınma. Onlara karşı cimri olma. Evlilik konusu gibi konularda onlarla farklı düşünüyorsan konuşu bir ilim adamının hakemliğine havale et. Dualarını ömrünün bereketi bil. Onlar ölünce onlar için sadakalar ver, dualar et… Onları hiçbir zaman ve hiçbir yerde unutma.
Baban sana bir kız çocuğu olarak namaz kılmanı yasaklarsa asla ona itaat etme, namazını kıl. Baban camiye gitmeni men ederse ona hakkı vardır. Camiye gitmeyin evde kılacaksın. Annen olmadan tek başına gitmen de yanlıştır.
Allah Teâlâ sizi niyetinizle mükâfatlandırsın, işinizi kolay kılsın. Size özellikle şunu hatırlatmalıyım: Bu mübarek duygunuzu ve temenninizi ucuza kaybetmeye karşı dikkatli olun. Hicret edebileceğiniz yerin neresi olduğunu merak ediyorum; gideceğiniz yerler size bulunduğunuz yeri aratabilir. Evet, bir ezan bereketi için çok şey feda edilir ama sizin beklentiniz olan nesil yetiştirme konusunda önünüzün açık olduğunu söyleyemeyiz. İyi düşünün, geniş araştırın. Tam bir istişareden sonra karar verin. Allah için yapacağınız böyle bir hicrete anne ve babalarınızın mani olmasına gelince durum şöyledir: Kadın olarak sizin anne babanıza sormanız gerekmez, eşiniz ne derse ona uymak zorundasınız. Anne babanızın söz hakkı yoktur. Eşinizin ise imanı açısından tıkandığını anladığında yapacağı hicreti anne babasının sözünü dinlemesi gereken bir durum değildir. Anne babayı başka nedenlerle ihmal etmeden hicretini yapabilir. Allah yardımcınız olsun.
Babanızın tutumu psikolojik açıdan iyi görülmeyebilir ama siz de takdir etmişsiniz ki o bir babadır. Ortalama bir yöntem uygulayın. Ona mesela kendisi ile görüştükten sonra derslerden zihninizi kopardığınızı ve duygusallaştığınızı bir iki kere söyleyin. Muhakkak size olan sevgisi sizi aramamayı ya da kısa kesmeyi emredecektir ona. Bu tür çözümler üretin ama onu kırmayın. Allah yardımcınız olsun.