Fetva Meclisi

Selamünaleyküm. Gıda sıkıtımızı dillendiren yazınızın size şefaate vesile olmasını dilerim Allah'tan. Bu, olsa olsa imandan kaynaklanan bir endişedir. Öyledir de biiznillah. Ancak ortada bir hakikat var. O hakikat şudur: H.Kamil Bey, çok güzel konuşuyor da, konuştuğunun pratiği ancak mezarda olabilecek kadar sıkıntılı konuları konuşuyor. Onu destekleyen güçlü isimler bulunmuyor, herkes 'iyi iyi diyorsun da!' diyerek cevap vermeye kalkışıyor. Öyle normal bir sorunla karşı karşıya değiliz biz. Gıda sorunumuzun en önemli boyutu, insanların bu durumu bildikleri hâlde sessiz kalmayı, hatta tüketmeye devam etmeyi tercih ediyor olmalarıdır. Fıkıh diliyle buna BELVAYI UMUMİ denmektedir. Yani içinden çıkmamız mümkün olmayan sıkıntı demektir. Mesela çikolatanın her çeşidinde jelâtin vardır. O olmadan üretilmesi zordur. Burada jelâtin yerine hangi jelâtin dememiz gerekmektedir. Evet, sıkıntımız vardır ve büyüktür ama bu sıkıntıyı evham düzeyine getirip asıl yapmamız gereken işlerden de geri kalamayız. Bunun için: A- Gıda konusunu imanımızla, mümin kimliğimizle alakalı bir konu olarak bilmeye mecburuz. Evimizdeki tutumuzdan, çocuklarımızı eğitmemizden bu anlaşılmalıdır. Gıda konusu sıradan bir konu değildir. Midelerimize girenlerin hesabını vereceğimizi ve midemize girenin ibadetimizi bile etkileyeceğini bileceğiz, planımız ve yaşantımız buna göre olacak. Bu birinci merhaledir. B- Ne kadar becerebilirsek o kadar seçici olacağız. Market seçeceğiz, firma seçeceğiz, misafirlik seçeceğiz. Seçmesini bilmeyen kullanılmaktadır. Bu da ikinci merhaledir. C- En iyisini yapmayı ister ve gayret eder olduktan sonra en iyiyi beceremez de bir altta ya da daha düşük bir seviyede kalırsak, bu durumda Rabbimizin engin rahmetine sığınır, O'nun affını dileriz. Mümin, yapamadıklarından sorumlu olmaz. Yapmaya muktedir olduğu hâlde yapmadıkları mümin için azap sebebidir. Gıda da durum böyledir. Ekmeğimizden suyumuza kadar ne tabii bir şey kalmıştır ne de helal! Tam anlamıyla kuşatılmış durumdayız. Bu kuşatılma da bizzat kendi elimizle oluşturduğumuz bir kuşatılmadır. Adeta ipimizi kendimiz çekiyoruz. Bu da üçüncü merhaledir. D- İfrat yani bir işi abartmak hiçbir zaman doğru değildir. Tespih gibi tekrar edilmeye başlanan bir şeye dönüştürmeyelim bu mücadelemizi. Sabırla ve sebatla yürümek zorundayız. Şeytan heyecanımızı ayağımıza bağ yapabilir. İstişare etmeye devam edelim. Çevremizi bu anlayışta olanlardan oluşturalım. Sürekli inceleyelim ama ne uçuk kaçık bir hâl alalım ne de ürküp kaçalım,bu ikisinin ortasında bir yol bulmalıyız. Bu da dördüncü merhaledir. Allah'tan midelerimizi temiz tutmada bize yardım etmesini dileriz. Size de dualar ederiz, dualarınızı bekleriz.

Haramlar bellidir. Haram olup olmadığında şüphe hissedilen şeyler ise haram gibi tutulamaz. Daha takva bir hayat için şüphelileri de yok saymak elbette evla olandır. Abartarak her şeyi yok kabul etmek de doğru değildir. Vesvese düzeyine getirilmemesi gerekir.

Selamünaleyküm. Bilmeyerek işlenen hatadan dolayı istiğfar etmek yeterlidir. Sarhoşluk oluşmadıkça da namaza mani olmaz.

Selamünaleyküm. Yemek konusunda yenilecek şeyin muhtevası önemlidir. Çikolata değil içinde ne bulunduğu önemlidir. Özellikle domuz yağı ve alkol önemlidir. Bir de tıbben yenmesinin uzun vadede de olsa sakıncalı olması durumunda yenmesi caiz olmaz. Çikolata ve bisküvide Müslüman firma seçebiliriz. Bu seçimimizde de duygularımızla aldatılmamaya dikkat etmeliyiz.

Selamünaleyküm. Üretimde alkol bulunması ALKOLLÜ denmesi için yeterlidir. Şu kadar ki, yaşadığımız hayat şartlarında neredeyse sıfır alkol düzeyi oluşturmak mümkün görülmemektedir. Bu sebeple MUHAKKAK ALKOLLÜDÜR dediğimiz eşyadan uzak duracağız. ALKOLLÜ OLMA İHTİMALİ VAR dediklerimizi şüpheli görüp, zaruret olmadıkça ya da alternatifi bulunduğu sürece kullanmayacağız. En kestirme yol budur. Ne kadar alkol? Sorusuna gelince azı veya çoğu yoktur demek zorundayız. Meyvedeki alkol tabii bir alkoldür, yasak değildir. Katkı maddesi olan ise yasak olan alkoldür. Allah yardımcımız olsun.

Haramları, bu sorunu çözmeye yardımcı olması bakımından şu şekilde tasnif etmemiz mümkündür: a- Haram olduğu kesin ve belli olanlar. Domuz ürünleri, alkol ve haksız bir şekilde elde edilen yiyecekler böyledir. Bunların yenmesi, içilmesi hiçbir şekilde caiz olmaz. Bu konuda da bir tereddüt yoktur zaten. b- Haram oluşu hakkında elimizde kesin bilgi bulunmayan ama şüphe ettiğimiz yiyecekler, içecekler... Bunları tüketmemeyi tercih etmeliyiz. Genel tavrımız tüketmemek yönünde olmalıdır. Aile fertlerini de bu yönde eğitmeliyiz. Yalnız elimizde haram olduğu konusunda net bilgi bulunmayan yiyecek ve içecekleri, haramlığı kesin olan bir domuz ürünü gibi kabul etmemiz de mümkün değildir. Ortada bir şüphe varken kesin tavır koyamayız. Bugün ekmekten peynire pek çok gıda maddesi için geçerlidir bu. Çok inceleyecek olsak ekmekte bile zorlanabiliriz. Takva üzere olma adına vesveseye yol açmak da doğru değildir. Keyfilik ile titizlik arasında izlenebilir bir yöntem kullanmak gerekmektedir.

Herkes kendi günahından mesul olur. Eşinin alkollülüğü bir kadın için vebal değildir. Yeter ki kadın da o hale destek olmasın. Durumu değerlendirip makul bir uygulama yapmamızda ve zekât, sadaka ile kadını desteklememizde bir sakınca yoktur.

Bir içecek şu yollarla haram olur: 1- Kaynağı haramdır; çalınmış, sahibi tarafından helal edilmemiş içecek gibi, 2- İçinde alkol, kan, domuz mamulü, besmelesiz kesilmiş bir hayvan mamulü bulunması halinde. 3- Tıbben sakıncalı olduğuna dair kati bilginin bulunması hali. Gazlı veya gazsız içeceklerimizi bu tasnife göre değerlendirebiliriz. Gazlı içecekler, içinde alkol karışımı bulunmamış olsa bile tıbben tavsiye edilmemektedirler. Allah'a emanet olunuz.

Müslüman olmayan ülkelerden getirilen yiyecekler konusunda domuz eti ve alkol endişesi taşımamız gerekmektedir. Ancak acı bir gerçekle karşılaştık; bizim yaşadığımız yerlerde de satılan gıda mallarının oralarda üretilip, bizim şartlarımızla ambalajlanarak marketlerimize getirilmediğinden ve bunu sahibi Müslüman olan bir firmanın yapıp yapmadığından emin değiliz artık. Çok dikkat edeceğiz. Gıdamız dinimiz ve sağlığımız için son derece önemlidir. Eşinizin getirdiği yiyecekleri alkol ve domuz ürünleri açısından inceleyebildiğiniz kadar incelersiniz; ayrıca bir laboratuar çalışması yapmanız gerekmez. Allah'a emanet olunuz.

İhtilaftan kurtulmak için yıkanması uygundur. Zira o konuda farklı görüşler vardır. Ama böyle bir durum geçmişte ise namazların kaza edilmesinin gerekmeyeceğini düşünüyorum. Allah'a emanet olunuz.

Alkole, faize ve zinaya direkt veya dolaylı bütün destekler suçtur, harama katılmaktır.

Önce tıbben zararlı olmadığını bilmemiz gerekiyor. Kullanılması tıp açısından sakıncalı olanın dinen de sakıncası vardır. Alkol bulunan nesneleri de bir zaruret varsa kullanabiliriz. Alkollü olduğunu bildiğimiz nesneleri parfüm amacıyla da olsa kullanmak kerahetten hali olmayabilir. Daha dikkatli olmak takvaya uygun olandır. Allah'a emanet olun.