Fetva Meclisi

Su ayakta içilmemelidir. Bu kural, hiçbir zaman içilmeyeceği şeklinde de değildir. Peygamber aleyhisselam efendimiz, ‘ayakta içilmesi zaruret ve yoğunluk gibi bir nedenle mümkün olur’ şeklinde bir ek kural belirtmek için zemzemi ayakta içmiştir. Bu nedenle zemzem ayakta da içilir şeklinde bir anlayış doğrudur. Ulemamız zemzemi ayakta içmeyi müstahab görmüşlerdir. Müstehab görmek ‘âlim gözü ile hoş görmek’ anlamındadır. Zemzem oturarak içilmez şeklinde bir kural ise yoktur.

Selamünaleyküm. Zemzem suyu ayakta da içilebilir. Kural budur. İlla ayakta içilmesi şart değildir.

Meselenin iki boyutu var: Birincisi, haramla iç içe bir ortamda zaruret olmadan bulunuyor olmak. Bunun örneği kendisi içmediği halde bir Müslüman’ın alkol içilen bir sofrada oturmasıdır. İkincisi, çocuklarımızın gözüne bile bile haramı sokmaktır. Bu daha da vahimdir. Biz yıllar sonra mezarda iken çocuklarımızın haramla buluşmasının sebebi olarak azap çekiyor olmamız onları ve kendimizi helak etmemiz sonucunu getirecektir. Her iki sonuç için de bir Müslüman olarak imanımızı devreye sokarak tedbir almamız gerekir. Evet, bir tedavi gereği yüzme yaparız, onun için de böyle bir sıkıntıya katlanırız ama sadece “yüzme” olarak ifade edilebilecek bir iş için ahiretimize zarar veremeyiz. Hayatın olmazsa olmazlarından biri yüzme değildir. Bugünkü şartlarda helal bir yüzme fırsatı bulamadıysak yarın buluruz ama yarına kadar da ahlâk ve akidemizden taviz veremeyiz. Allah yardımcımız olsun.

Bir işe HARAM denmesinin anlamı şudur: Allah o işi kuluna yasak etmektedir ve kul o işi yaparsa ona azap edecektir. Yapıldığında da muhakkak tevbe edilip terk edilmesi sürekli bir emir olarak beklemektedir. Haram denen şeyin halkça izahı budur. Böyle bir hükmü/kararı ancak Allah Teâlâ verebilir. Bir insan âlim bile olsa bu kararı veremez. Hiçbir âlim de böyle bir yetki sahibi olduğunu söylememiştir, söyleyemez de. Bizim Müslümanlar olarak HARAM diye bildiğimiz şeyler şu şekilde belirlenmiştir: a- Bizzat Allah Teâlâ Kur'an’da onu haram olarak bize bildirmiştir. b- Peygamber aleyhisselam efendimiz bize ‘Allah bunu haram etti’ demiştir. c- Ashab-ı kiramdan bize bu konuda açık bir hüküm/bilgi gelmiştir. Biz de onlar dini bizden daha iyi biliyorlar diye onlara uymuşuzdur. d- Bu üç kaynağın dışındaki haram olarak bildiğimiz şeylerde ise ehliyeti olan alimler, o haram denen işe bakarak: ‘Bu konuda Kur'an ve hadiste bilgi yok, yeni bir konudur bu ama Kur'an veya hadiste bulunan filan konuya benzemektedir bu, buna göre de haram olması gerekir’ demişlerdir. Örnek olarak da şunu benzetebiliriz: Peygamber aleyhisselam zamanında üzüm ve hurma ile yapılan şarap haram kılınmıştı. Haram kılınmadaki gerekçe de uyuşturma üzerine kurulu idi. Bugün elmadan aynı nitelikte bir şarap yapıldığında alimler ona da haram derler. Zira gerekçe üzerinden bakılınca sonuç aynı olur yani uyuşturur/sarhoş eder, hükmü de aynı olur. Yoksa âlimlerin bir şeye haram/helal deme hakkı yoktur. Durumun özeti böyledir.

Kur'an okumak mahza ibadettir. Evet, namaz gibi abdest alınması, kıbleye dönülmesi ve benzeri ayrıntıları yoktur ama neticede Allah’ın huzurunda yapılan bir ibadettir. Buna göre de mü'min’in Allah’ın huzurunda duracağı vakar ve edep ile Kur'an okuması evla olan, sevap maksadına yakın olandır. Şu kadar var ki Kur'an okurken namazdaki gibi bulunulması da şart koşulmamıştır. Su içilebilir, ağza gıda konmasında sakınca olmaz. Sağa sola dönülmesinde veya bir soruya cevap verilmesinde sakınca olmaz. Bunlardan biri yapılırken okuma ahengini ve okunan âyetteki manayı bozmayacak bir dikkat ve titizlik de gösterilmelidir. Mesela su içilirken okumaya ara verilmiş olmalıdır.

Aleykümselam. Meyve sularında, koruyucu olarak kullanılan katkıların doktorlar açısından ikaz edilen yönleri vardır. Evde yaptığımız meyve suları hemen bozulurken marketlerden alınanlar aylarca bozulmamaktadır. Bu bozulmamayı sağlayan katkı maddelerinin insan sağlığına zararı olduğu söylenmektedir. Bu zarar varsa onların da kullanılması caiz olmaz.

Namazın kabul olması açısından belki bir sıkıntı yoktur ama namaz ve cami adabı açısından onunla namaza durulmaması gerektiğini bilmeliyiz.