Fetva Meclisi

Selamünaleyküm. Bu nedenle boşanmanız ne dine ne de akla sığmaz, sakın öyle bir şey düşünmeyin. İki taraf arasında hakem olmanız da gerekmiyor. Siz eşinizle aile hayatınızı yaşayın. Anne babanızla da evlatlığınızı yaşayın. Size ‘bizim taraf olmazsan gelme’ diyen olursa ona gitmeyin ama kimse ile kavga da etmeyin.

Bir sıkıntıya sıkıntı ile karşılık vermek yanlış olur. Zaman geçtikçe daha rahat olacaksınız. Babanızı hatası ile baş başa bırakın. Siz kendi hayatınızı sürdürmeye çalışın. Babanız için de dua edin, erkenden ıslah olsun. Genel uygulamanız böyle olsun.

Selamünaleyküm. Babanıza ait bir hususu araştırmamanız daha iyi olurdu. Onun Rabbi ile olan işine siz müdahale etmeyecektiniz. Bundan sonra da meseleyi unutmaya çalışın, içinizden sevip hürmet etmeseniz de günlük ilişkilerinizde görevinizi yerine getiren biri olun. O hatası ile kalsın siz evlatlığınızla.

Aleykümselam. Babanızın boşama veya devam etme gibi bir kararına sizin karışmanız doğru olmaz. Karar verecekse babanız bu kararı versin, siz asla müdahil olmayın. Babanız, kendinden büyük olanlarla istişare ederek kararını verir.

Selamünaleyküm. İçine düşeceğin kuyuyu kendin kazmış olursun.

Kocanızla ilgili söz söyleyebilmek için onu iyi tanımak gerekir. Genel bilgiler üzerinden net/keskin cümleler beklemeniz kocanıza haksızlık olur. Örneğin bazı soruların cevaplarının bilinmesi gerekir. Eşinizle ciddi ve net bir konuşma yaptınız mı? Onun bu davranışlarının sizi ne kadar yıprattığını, evliliğinizi tehdit ettiğini açıkça dile getirdiniz mi? Bir danışmandan veya aile büyüklerinden yardım alabilir misiniz? Eşinizin değişme ihtimali var mı? Yoksa sadece yakalanınca vazgeçip sonra devam mı ediyor? Boşanma elbette kolay bir karar değildir. Ancak sürekli sadakatsizlik içinde olan, sizi değersiz hissettiren, psikolojinizi bozan ve huzurunuzu yok eden biriyle yaşamak sizi de çocuklarınızı da olumsuz etkiler. Çocuklar anne ve babanın ilişkisini görerek büyürler. Eğer sürekli tartışmalar, ihanetler ve mutsuzluk içinde bir aile ortamı olursa, onların ruh sağlığı da zarar görür. "Çocuklarım için katlanıyorum." diyorsunuz ama çocuklar mutsuz bir anneyle büyüyerek sağlıklı bireyler olamazlar. Sizin güçlü ve mutlu olmanız onlar için en iyisidir. Bu konuyu kocanızla çözme imkânı bulamazsanız aile büyüklerinizin desteğini almanızı tavsiye ederim. Yalnız kendi başınıza karar almayın. Allah sizlere çıkış yolu nasip etsin.

Kendinizi ona göre düzenlemeyin, doğru olanı yapın, yanlış olanı ikaz edin ve yaşamaya devam edin. Hatalarını ve inadını duymayın, görmeyin. Siz, üzerine üzerine geldiğiniz için o da kendini öne çıkarıyor. Gerekenden fazla alaka göstermediğinizi anlayınca bir nebze de olsa daha iyi olacaktır.

Anne, İslam’da çok kıymetli bir makamda olsa da, zulüm ve haksızlık yapma hakkına sahip değildir. Annenizin yaptığı yanlışları ve zulmü eleştirmenin, ona saygısızlık ya da anne hakkını çiğneme olmadığını gösterir. Siz annenizi sevemediğiniz için günahkâr olmazsınız; önemli olan, ona karşı saygı çerçevesinde hareket etmenizdir. Annenize, onun yanlış davranışlarını nazik bir şekilde hatırlatmaya devam etmelisiniz. Ancak bunu yaparken şunlara dikkat edebilirsiniz: Ona direkt suçlamalar yöneltmek yerine, empati kurmasını sağlayacak şekilde konuşabilirsiniz: "Anneciğim, babam çok zor durumda, bu yaşta çalışması sağlık açısından ona zarar verebilir. Allah bizlere eşlerimize merhametli davranmamızı emreder. Onun rahat etmesi, senin sevap kazanmana vesile olur." Mümkünse annenize dini bir büyüğün veya güvenilir bir hocanın nasihat etmesini sağlayabilirsiniz. Bazen aile bireylerinden değil de dışarıdan gelen uyarılar daha etkili olabilir. Annenizin bu davranışlarının altında psikolojik bir problem olup olmadığını anlamaya çalışabilirsiniz. Kendi geçmişinden gelen travmalar, stres veya öfke gibi sorunlar, onun bu tavırlarına sebep oluyor olabilir. Babanızın yanında olduğunuzu hissettirin. Mümkünse onunla daha fazla ilgilenin, ihtiyaçlarını karşılamasına yardımcı olun ve annenizin yaptığı zulmü hafifletmeye çalışın. Eşinizle anneniz arasındaki ilişkiye dikkat edin. Annenizin tavırları, kendi evlilik huzurunuzu bozmamalı. Aile içi dengeleri gözetirken eşinize ve evliliğinize zarar gelmeyecek bir yol izleyin.

Annenin refakatinde olman, faize destek olman sayılmayabilir. Sen uyarını yap gerisini ona bırak.

Anneniz yaşlılık ve sağlık durumundan dolayı bir desteğe ihtiyaç duyuyorsa, bu durumda onun ihtiyaçlarını karşılamak sizin bir evlat olarak en temel görevlerinizdendir. Annenize bakmanız ve ihtiyaçlarını karşılamanız dinen önceliklidir. Eğer anneniz yalnız kalacak ve mağdur olacaksa, onunla ilgilenmeniz vacip olur. Eşinizin, ayrı bir yaşam alanı istemesi ve aynı binada yaşamayı tercih etmemesi bir tercih meselesidir. Bu tercih, dini bir zorunluluk olmamakla birlikte, onun kişisel rahatlığı ve evliliğinizin huzuru açısından dikkate alınmalıdır. Aynı binada yaşama konusundaki endişeleri, sınırların bulanıklaşabileceği ya da kendi özel alanını koruyamama hissiyle ilgili olabilir. Bu, çözülmesi mümkün bir meseledir. Eşinizin de rahat edebileceği bir düzen kurmak, evliliğinizin huzuru için gereklidir. Aynı apartmanda yaşamak istememesi, onun annelik gibi ağır bir sorumluluğa hazır olmadığı ya da kendi düzenini korumak istediği anlamına gelebilir. Bu durumda hem annenizin hem de eş adayınızın ihtiyaçlarını gözeterek bir denge kurmanız gereklidir. Bu sorunu çözmeden de kervan yolda düzülür mantığıyla evlenmenizi tavsiye etmem.

Annenizin bedduaları ve kötü davranışları sizi derinden etkilemiş olabilir. Bu durumda, annenizle olan ilişkinizde bir mesafe koymanız, duygusal ve manevi olarak kendinizi korumanız adına faydalı olabilir. Ancak bu, tamamen iletişimi kesmek anlamına gelmemelidir. Annenize kötü söz söylememek, saygısız davranışlardan uzak durmak önemlidir. Hiçbir beddua, Allah’ın takdirine ve iradesine ters bir sonuç doğuramaz. Annenizin sözleri sizi etkileyebilir, ancak bu durum Allah’ın eşinizin vefatını dilediği bir zamanda gerçekleştiği gerçeğini değiştirmez. Kur’an-ı Kerim’de şöyle buyrulur: “Hiçbir nefis, Allah’ın izni olmadan ölmez. Ölüm, belirli bir vakitte yazılmıştır.” (Âl-i İmrân, 3:145). Dolayısıyla, eşinizin vefatını annenizin beddualarına bağlamak yerine, bunu Allah’ın takdiri olarak kabul edin. Hem anneniz hem de eşiniz için bol bol dua edin. Annenizin hidayet bulması ve kalbinin yumuşaması için Allah’a niyazda bulunun. Eğer annenizle ilişkinizi yönetmekte zorlanıyorsanız, bir aile büyüğü veya güvendiğiniz bir hoca efendiyle konuşarak destek alabilirsiniz.

Dinimiz, "Müslüman kadının çalışması yasaktır." şeklinde bir kural koymamıştır. Bu yüzden kadının çalışması, para kazanması, zengin olmasında hiçbir sakınca yoktur. Kadın için de erkek için de çalışırken dikkat edilmesi gereken kurallar vardır. Bu kurallar yok sayıldığında çalışmak erkek için de kadın için de sıkıntı oluşturabilir. Bir hanım çalışacağı zaman kadınlığı, tesettürü zarar görmemelidir. Halvet (bir erkekle başkasının giremeyeceği bir ortamda yalnız kalma), erkeklerle karma bir ortamda mahremiyet kurallarını aşacak şekilde bulunma, göz kirliliği, temas sıkıntısı gibi sakıncalardan uzak olmalıdır. Çalışma şartları, kadının anneliğine de zarar vermemeli. Onu, çocuklarını ihmal edeceği bir pozisyona düşürmemelidir. Bu şartlara dikkat edildikten sonra kadının çalışmasında bir sakınca yoktur.