Fetva Meclisi
Soru
Hocam arkadaşlar arasında bir konuda kararsız kaldık. Bankada karşılaşan iki kişi selamlaşamaz mı, amaçları sadece maaş çekmek olsa da selam verip almak caiz değil midir?
Cevap
Benzer fetvalar
Aleykümselam. Sözünü ettiğiniz kurumları faizci kurumlar gibi görmemeliyiz. Evet, adına İslam ilave edeceğimiz bir durumda da değildirler ama faizci dememiz de aşırılık olur. Orada çalışan biri için de bu kuralı uygulayabilirsiniz.
Kastederek, faizi basit görerek selam veren için öyle bir tehlike söz konusudur. Eşinizin yaptığı için istiğfar yeterlidir.
Selamünaleyküm. Finans kurumlarının tam İslamî olduğunu söylemek anlamsız bir söz olur. Yüzde yüz haram çalıştıklarını da söylemek doğru olmaz. Söylenebilecek şudur: Alenen faizci olanlarla çalışmaktansa onlarla çalışılabilir. Gereksiz işlere de girilmez.
Selamünaleyküm. Herkesin kaçtığından kaçmakla bir farklılık gösterilemez. Siz tek kalarak da olsa hakkı ayakta tutabilirseniz farklı biri olursunuz. Âdem aleyhisselamın zamanından beri insanların mazereti hep aynıdır; herkes yapıyor! Siz farklı olan biri olarak Rabbinizin huzuruna çıkmaya bakın.
Selamünaleyküm. Faizin ve zorunlu olmayan sigortanın haram olduğunu bilmeyen ya da öyle inanmayana söylenebilecek bir söz yoktur. Meselenin faizin haramlığı üzerine kurulması gerekiyor. Özel sigortalara da ulema olur gözüyle bakmamaktadır. Allah'a emanet olun.
Faizle iştigal eden bir kurumda çalışmak, o kuruma mekân kiralamak veya herhangi bir şekilde o kurumun ağları içinde bulunmak caiz değildir. Günlerce aç kalmış birinin yaşadığı zaruret için böyle bir iş caiz olabilir. Allah Teala muhafaza buyursun.
banka konusundaki diğer fetvalar
Tevbe etti ve tevbesine sadık kaldı ise böyle birine yardım edilebilir. Sadaka verenler mesela “Kudüs için” diye şartlı bir sadaka vermemiş iseler o sadakalardan da verilebilir.
Bataklıkta iş yapmaya çalışmayın. Evet, para bulmanız zor ama ilk etapta siz diplomanızı, parası olan biri de parasını ortak etsin ve ortak bir şirket kurun. Çaresizliğe iman etmeniz gerekmiyor. Faizle başlamak ehir yiyerek yaşamaya çalışmak gibidir.
Sizin çalıştığınız iş yeriniz faiz veya domuz mamulü gibi esasen haram olan bir iş yapıyorsa orada çalışmanız caiz olmaz. Eğer iş konusu helal ise onların sizin maaşınızın kaynağını nasıl elde ettiklerini tetkik etmeniz gerekmez. Maaşınızı alabilirsiniz.
Şu ana kadar o kurumlarla ticari bir ilişkim olmadı, zaruret gerektiren ödeme ve benzeri durumlar için sadece oralara giriyorum. Zaruret durumunda sıkışırsanız, o kurumları kullanmanız doğru olur.
Bu bankalarla alakalı bir makalemizin veya videomuzun olmadığı doğrudur. Olabileceğini de zannetmiyorum. Zira mezkûr kurumlar, “kâğıt üzerinde” denebilecek bir helallik oluşturabilmektedirler. Bizim onları tezkiye etmemiz, muhtevasını bilmediğimiz bir şeyi tezkiye etmemiz olur ki, bu doğru bir tavır olmaz. Onları yok kabul etmeye de mevcut şartlarımız yani Müslümanların para ile ilişkiye mecbur olmaları gibi durumlar müsait değildir. Bu nedenle onların yürüttüğü işlemleri helaldir/haramdır şeklinde bir sınıflamaya alamıyorum. Bazı hoca efendiler daha sıcak bakabilmektedirler. Benim ihata alanımda kalmıyor onların işleyişleri. Belirttiğiniz ilişkideki kredilendirme için de bu muğlaklığı tekrar size beyan etmek zorundayım. Allah yardımcımız olsun.
Bu sorudaki ifadede hiçbir mani yok, alınabilir tarzında bir anlam çıkıyor. Bu doğru olmaz. Devletin vatandaşı iş üretmeye teşvik için faizsiz olarak verdiği teşvik alınabilir. Bunu bankanın vermesi ve devletin ona kendi aralarında bir ödeme yapıyor olması açısından direkt kredi almak gibi değildir diyebiliriz. Alan el olmak sorundur. Bankadan almak çeşidi ne olursa olsun sorundur. Uzak durulması tercih edilmelidir. Zaruretler söz konusu olursa bu açıdan bakılabilir sadece.