Fetva Meclisi
Soru
Hocam finans kurumları için İslam’ın bakışı nedir? Finans kurumları bankacılığın sevimlileştirilmiş hali midir? Bir cemaatin finans kurumu sahibi olması benim kafamı biraz karıştırıyor. Acaba biz de finans kurumuna başvursak ne olur?
Cevap
Benzer fetvalar
Selamünaleyküm. Finans kurumu veya bir başka kurum, helal çalışıp çalışmadığı ile değerlendirilmelidir. Kime ait olduğu ile değil. Şu kadar ki, Müslümanların hassasiyetlerini suiistimal eden idrake teslim olmak zaafiyettir en azından.
Faizli bir kurumda ancak zaruretten bulunulabilir. Orası en ağır haramlardan birinin işlendiği yerdir. Orada zaruretten bulunan müminlerin bulundukları yer, manen temiz olmadığı için selam gibi mübarek bir kelimeyi telaffuz etmemeleri, bilhassa o işlemlerle meşgullere bu kelimeyi sunmamaları yönünde fikir beyan eden âlimler oldukça güzel bir tespitte bulunmuşlardır.
Maalesef, faiz ve faizin bağlantıları konusunda hadislerde belirtilen afet dönemine girdik ya da o süreçteyiz. Allah bizi, O'nun haramlarına düşmekten muhafaza buyursun. Adına 'finans kurumu' ya da başka bir şey denen kurumların İslam'a göre olmadığını tartışmaya bile gerek yoktur. Herhalde sahipleri de bunu iddia etmezler. Fakat diğerleriyle aynı demeyi zorlaştıracak bir durumdan da söz edebiliriz. O nedenle yüzde yüz helaldir demediğimiz gibi saf haram olduğunu da iddia edemiyoruz. İlla bir banka ile çalışılacaksa onlarla çalışılmasını söyleyebiliyoruz. Takva yönü ile bakıldığında uzak durulması gerekmektedir. Tenkitte ölçülü davranmamızın nedeni, o kurumların Türkiye'de saygın ilim adamı olarak bilinen isimlerle danışarak iş yaptıklarını beyan etmiş olmalarıdır. Allah'a yalvarır, bizi nefislerimize esir etmemesini dileriz.
Aleykümselam. Sözünü ettiğiniz kurumları faizci kurumlar gibi görmemeliyiz. Evet, adına İslam ilave edeceğimiz bir durumda da değildirler ama faizci dememiz de aşırılık olur. Orada çalışan biri için de bu kuralı uygulayabilirsiniz.
Faizi yaşam tarzı olarak gören bir ortamda, o ortamın şartlarına göre kurulmuş ve işleyen bir kurumdan yüzde yüz helallik beklemek doğru değildir. Bu birinci gerçek. İkinci gerçek ise şudur: Bankadan, faizden tamamen tecrit edilmiş bir hayat neredeyse mümkün bile değildir. En azından dumanı bizi gelip buluyor. Buna göre Müslüman, illa uğrayacaksa sahiplerinin Müslüman ve faizin haram olduğuna inandığını bildiği kurumlara uğrayabilir. Bu bir tür alkolden üretilmiş ilacı kullanmaktaki zarurete benzemektedir. Yoksa: 'Şu kurumlar mubahtır.' diyebileceğimiz bir ortamda yaşamıyoruz. Helal yiyip iffetli yaşamayı Allah Teala hepimize müyesser kılsın.
Bir kurumun İSLAMÎ olarak adlandırılması onu İslamî yapmaz. Sözünü ettiğiniz bankalar için söylenebilecek en muteber iki söz şu olabilir: - Sahipleri, diğer bankaların sahipleri gibi faizi helal gören insanlar değildirler. - Bu çerçevede iş yapılabilecek en ehven kurumlar onlardır. Bu iki sözden başka söylenebilecek bir söz yoktur. Bu nedenle de onlarla çalışmayı en azından direkt haram olarak görmemek istiyoruz. Buna rağmen de dikkatli olmaya mecburuz. Allah yardımcımız ola.
dini sorular konusundaki diğer fetvalar
Selamünaleyküm. Kul hakkı olanın borcu, şehit olsa bile kaybolmaz. Cihada çıkanın, çıktığı cihat farzı ayın değilse borçlarını ödeyip çıkmalıdır.
Selamünaleyküm. Memur, belli bir sözleşmeyi imzalayarak memur olmaktadır. O sözleşmeye açık bir aykırılık olmayan işleri yapabilir. Açık aykırılık olan işleri yapmamalıdır. Sağlık bakanlığının yasaklamadığı helal olan her şeyi kullanabilirsiniz.
Selamünaleyküm. Yaşınız itibariyle sizden büyük olan aile büyükleri ile bu işi çözün. Üç kişiyi kendinize hakem yapın, onlar ne tavsiye ederlerse öyle yapın. Allah size sabır versin.
Selamünaleyküm. Ebu Hanife rahmetullahi aleyh hakkında pek çok bilgi vardır. İyi bir ilmihal kitabının girişini bile inceleyebilirsiniz. Onun ilim dünyasına dalmanız için ise iyi bir Arapça bilmeniz gerekir ki, bunun için İstanbul’da medrese hayatınız olması doğru olur. Bizim, KADIN FIKHI OKULU derslerimizin giriş bölümlerini izlerseniz size yararı olur zannederiz. İbni Teymiye ile alakalı olarak da Türkçe kitap takip etmiyorum. Allah'a emanet olunuz.
Selamünaleyküm. Mü'min, kalbinin huzur bulmadığı bir yerde durmaz. Daha iyi bir ortam buluncaya kadar orada kalın, sonra da kalbinizin huzur bulacağı, ibadetlerinizi eda edebileceğiniz bir yere intikal edin.
Selamünaleyküm. Bizim Allah Teâlâ ile olan kulluk ilişkimizin, insanlarla olan ilişkimizde hataya gerekçe olması kabul edilemez. İnsanî ilişkilerimiz kesinlikle hakka dikkat ederek yürümelidir. Sizin üzerinizde bir yanlışlık varsa ve bunda duygusal davranmadığınızdan emin iseniz önce haksızlık edenleri ikaz edin. İkazınız işe yaramazsa makul ve yasal olan bütün yöntemleri kullanın.