Fetva Meclisi
Soru
Ben elektrik-elektronik mühendisiyim ve şu anda bir kamu kuruluşunda başörtülü olarak (oda arkadaşım da bayan ama erkeklerle muhatap olmak zorundayım) çalışmaktayım. Ailem beni yokluk içinde çok zor şartlarda okuttu. Annemler için maalesef krediyle ev aldım ve onun taksitlerini ödüyorum. Bu kredinin bitmesine on dört ay kaldı. Kredili ev aldığım için çok çok pişmanım ama evi aldığım dönem maalesef bu kadar bilinçli değildim. Bilseydim yapmazdım. Aldığım dönem Diyanet ilk evinizse alabilirsiniz diye fetva vermişti ama ben şu anki aklım olsa kesinlikle almazdım. Evliyim ve on beş aylık bir kızım var. On dört ay sonra (kredinin bitmesi için) hem kızıma annelik yapabilmek için hem de dini eğitim alabilmek için işten ayrılmayı düşünüyorum. Allah nasip ederse borcum bittiğinde işten ayrılacağım ama bazen, "başörtülü çalışabiliyorum, aileme yardım edebilmek için çalışmalı mıyım acaba" diye düşünüyorum. Bu konuda bana fikir verirseniz çok memnun olurum.
Cevap
Benzer fetvalar
Değerli hanım kardeş, 'Müslüman kadın çalışamaz' şeklinde bir kural koyamayız. Çalışmayı, rızık temin etmeyi erkeklere tahsis etmenin bir dayanağı yoktur. Kadın da çalışabilir, kazanabilir, servet sahibi olabilir. Sonunda da sadakalar veren, hayırlar yapan bir kadın olarak Rabb’ine gidebilir. Bunun hiçbir dinî engeli yoktur. Tekrar ediyorum: Kadının çalışmasının dinen bir engeli yoktur. Engel, kadının, kadınlığının zarar görmesindedir. Zira Müslüman toplumun, kadınını kaybetmesi ile topraklarını kaybetmesi arasında fark görmeyecek kadar önemli bir yerde görüyoruz kadını. Müslümanlar, kadınlarını iş yerlerine gönderdikten sonra nesil yetiştirme kabiliyetlerini zedelemektedirler. Bireysel şartlar, istisnai durumlar bu genel kuralı aşamaz. Kadının çalışması ile alakalı olarak şu üç tespiti yapabiliriz. Birinci tespit: Kadının fiilen bulunması zorunlu alanlar vardır. Tıp da bunların başında gelmektedir. Doğumu teşvik eden, önünde çocuk doğurmuş bir kadına, cepheden gelmiş bir gaziye dizilen övgüleri dizen, onun doğumuna katkıda bulunmaktan sevaplar uman bir 'kadın doğumcu' doktorun ne büyük bir hizmet yaptığını takdir edebiliyor musunuz? Sadece kadın doğumcular da değil. İnsan sıhhati ile alakalı her branş, kadının da o branşta bulunmasını gerektiriyor. Bunun için kadınların, zekâ ve özel şartları izin veriyorsa, Allah'ın Şeriat'ının aşılmadığı zeminlerde tıp öğrenmelerini ve ibadet niyeti ile bu işi icra etmelerini tavsiye etmekte bir sakınca görmüyoruz. İkinci tespit: Kadının, şu veya bu nedenle çalışması zorunlu olabilir. Rızkını temin etme zorluğu veya kendisinin takdir edeceği bir zorunluluk, kadını çalışmaya mecbur edebilir. Bu da olur diyeceğimiz alanda kalmaktadır. Bu durumda Müslüman hanım, en zararsız, en az yıpratan işi tercih eder ve çalışır. Buna da zaruret dairesi içinde tutabiliriz. Üçüncü tespit: Kadın çalışınca ne oluyor? Ya da kadının çalışmasını sürekli canlı bir konu olarak önümüze getirenler ne amaçlıyorlar? Bunu düşünmemiz gerekmez mi? Mesele sadece kadının da para kazanması ile sınırlandırılabilecek kadar basit görülebilir mi? Şu çıkmazlar, kadının çalışmasının ürünüdür; biz de bir mü'min olarak konuyu, daha geniş bir pencereden görmek zorundayız: - Kadının çalışması, erkeğe göre daha narin olan bedeninin yıpranması demektir. İşin sekreterlik veya santralde görevli olması ile bu sonuç değişmiyor. Bedeni yıpranan kadın insanlık için bir kayıptır. - Kadının çalışması, doğum oranının azalması demektir. Ne kadar doğurma yanlısı olursa olsun, çalışan kadın zor doğurur. - Kadının çalışması, doğurduğu çocuğu istediği gibi büyütememesi demektir. Ya eksik büyütecek ya da anne olmayan birine çocuğunu büyüttürecek. Kreşe, anaokuluna ve okula annelik yaptıracak. Bu da olduğu gibi zarardır. Kimse, anne gibi anne olamaz. - Kadının çalışması, eşi açısından yetersiz bir kadınla yaşama sonucunu getirecektir. Bu da, aile içi sorunları ateşleyecek, erkeği kadın düşmanı, kadını erkek düşmanı yapacaktır. Elinde, hesabında parası olan kadınla, eşinin kazancını yiyen kadının psikolojisi aynı değildir. Gencecik kızlar, daha baliğa olmadan boşandığında nasıl yaşayacağını hesaplayarak diploma sahibi olmayı düşünüyorlarsa önümüzde ciddi bir sorun var demektir. Neden ne olursa olsun, çalışan her kadın Ümmet için bir kayıptır. Meselenin bir de ahlâk boyutu vardır ki ona değinmeye gerek görmüyorum. Sıhhat ve afiyet içinde olmanızı dilerim.
Selamünaleyküm. İki kalpli insan olmanız mümkün değildir. Tek kalbin kaldırabildiği kadarının altına girin. Orijinal olanı tercih etmelisiniz. Bayan için orijinal olan anneliktir. En mübarek yeri evdir. Aç ve açıkta değilseniz evinize dönün. Yavrunuzu bağrınıza basın. Annelik her zaman en değerlidir. İş ise emekliliğe kadar iştir sonrası ise boşluktur. Anneliğin ucu ise cennettir.
Şöyle yapabilirsin kızım, a- Evlilik için akraba veya değil yerine UYGUN VEYA DEĞİL kuralı getir kendin için. Uygunluk da din ve göz beğenisi üzerine kurulu olsun. Bunalır ve eleme kabiliyetini yitirecek olursan maazallah, kurallarını bir bir düşüreceğin bir evlilik yaparsın. b- Dine hizmet konusunda da önce kendi dinini ayakta tutacağın bir evlilik ilkesi peşinde ol. Sen iyi olursan din, bir kale kazanmış olur zaten ve senin bereketin sen göremeden bile çoğalır. c- Evlilik için yaşa değil de ihtiyaca takıl, ne kadar zarurettir senin için ne kadar da normaldir düzeyine bak. d- Memur olman için senin aile şartlarını bilemediğimden ne ol ne de olma diyebilirim sana. Ama bir harama bulaşmadığın sürece görev yapabilirsin derim. Allah yardımcın olsun.
Aleykümselam. Eşinizin aydınlanmasını sağlamamız mümkün olmayabilir. Bizim bakışımız din açısından olur, eşiniz ise meseleyi ekonomik değerlendirecektir. İkna ederek meseleyi çözmenizi tavsiye ederiz size. Bizim kanaatimize çalışan kadın için kaybettikleri kazandıklarından çok daha fazladır. Siz bu durumu dillendirdiniz, pek çok kadın ise gürültüde kaybolup gitmektedir. Allah yardımcınız olsun.
Eşinizin aydınlanmasını sağlamamız mümkün olmayabilir. Bizim bakışımız din açısından olur, eşiniz ise meseleyi ekonomik değerlendiecektir. İkna ederek meseleyi çözmenizi tavsiye ederiz size. Bizim kanaatimize çalışan kadın için kaybettikleri kazandıklarından çok daha fazladır. Siz bu durum dillendirdiniz, pek çok kadın ise gürültüde kaybolup gitmektedir. Allah yardımcınız olsun.
Kısa süre ayrı kalmanız nedeniyle dinen bir sakıncası olmaz. Evliliğinizin aktif muhabbet kaynağı olması, birbirinizin iffetini koruma hamlesi açısından eksiklik nedeni olabilir. Bunu da siz belirleyebilirsiniz. Dinen değil, kendiniz için değerlendirme yapın. Bilhassa eşinizin, bir eksiklik hissedip hissetmediğini iyi tespit edin. Eksiklik hissedecek olursanız hiç tereddüt etmeyin. Memurluk veya başka bir görev, sizin evliliğinizle karşılaştırılamaz. Allah mübarek etsin.
annelik konusundaki diğer fetvalar
Selamünaleyküm. Bir kere doktorluk mesleği, ciddi düzeyde bir eşlik ve annelik yapmaya mani olabilir. Esasen olması şart değildir ama siz olabileceğini kabul edin. Bunu kabul ediyorsanız böyle bir evlilikte hiçbir olumsuzluk yoktur. Yeter ki vereceğiniz evlilik kararında duygusal olmadığınızı iyi test edin. Evliliğin ayrıntılarında gerekiyorsa geniş istişareler yapın. İlahiyatçıların da doktorların da meslek olarak kendi içlerinde topluma göre farklı idrakleri vardır. Allah yardımcınız olsun.
Aleykümselam. Annenin neden böyle yaptığını sormaya bile gerek yoktur. Doğurduğundan kira istemek annenin işi olmamalı ama bunu yaparken de önünde bir hukuk engeli yoktur. Ekmeğe muhtaç durumun yoksa dediğini yapacaksın ve asla ona küsmeyeceksin. Ya da evini terk et ama onu terk etme. O ezilsin sonunda ve hatasını anlasın sen hata etme sakın. Kırılma da. Dünya bu, başı dibi imtihandır.
Önce doktorunuza bir çocuk daha doğurma açısından kontrol ettirin kendinizi. Yani sağlığınızı öne alın. Sonra da eşinizin ve sizin arzunuzu dengelemeye çalışın. Gerekiyorsa bunun için uzun zaman bile olsa bekleyin. Sonra da kimin ne dediğine bakmayın ve kendinizi kaderin kollarına salın. Allah mübarek etsin.
Eşinizle istişare içinde olun. Allah yarattığının rızkını da elbet verecektir. Müsterih olun. Allah'a emanet olun.
Bir: Buna alışacaksın, hiç merak etme. Belki de bugünlere gülüp geçeceksin de. İnşaallah. İki: Cennet ucuz değil. Bunlar da cennetin fiyatına dâhildir biiznillah. Üç: Eşinle özel beraberliklerine ağırlık ver, bir tür derdini onunla dağıt. Allah yardımcın olsun.
Kıymetli kardeşim, Rabbimiz, Allah’tan başka gayesi olmadan yaşama gayretini arttırsın. Rabbimiz her birimizi farklı farklı kabiliyetlerde yaratmıştır. Tercih edeceğin bölümle ilgili karar verirken bu kabiliyetlerini, zekânı, kendi özel durumlarını, gelecek planlarını göz önünde bulundurman daha sağlıklı olacaktır. Bu konuda sana yardımcı olacak bir meslek danışmanı ile görüşme sağlaman işini daha da kolaylaştırabilir. Unutmayasın ki en önemli mesleğimiz mü'min oluşumuzdur. Hangi bölümü seçmiş olursan ol, nerede bulunursan bulun beraberinde imanını, ahlakını, mü'min kimliğini koruma ve haramlardan uzak kalma mücadelen hep devam etmelidir. Evlilik ile ilgili soruna gelecek olursak, okul elbette evliliğe engel değildir. Kimin ne zaman ve kiminle evleneceği kaderin sonucu olduğunu bilerek Rabbimize teslim olmak imanımızın gereğidir. Rabbimiz seni muhafaza buyursun ve umduklarından daha güzeline erdirsin. Dua eder dua bekleriz. Allah yardımcımız olsun.