Fetva Meclisi
Soru
Ailemizde bipolar hastası biri var, çok yoruyor bizi. Kendisini de yoruyor. Okutuyoruz fayda etmiyor. Büyükler tehdit ediyor fayda etmiyor. Öyle bir hastayı deli kabul edebilir miyiz?
Cevap
Benzer fetvalar
Aleykümselam.Bu, onun sağlık durumuna göre değişecek bir hükümdür. Tıbben mesela yüzde ellinin üzerinde bir özürlü durumuna geçiyorsa o günlerinde mesul olmaz. Değilse mesuliyeti vardır ama siz her durumda ona hasta gibi muamele yapın ve ecir kazanın. Allah yardımcınız olsun.
Allah size sabır versin. Annenizin hastalık sebebi ile yaptığı bir şeyi boşamanın dışında bir ceza ile cezalandırmak isabetli olmayabilir. Neticede hasta bir insandan söz ediyoruz. Babanızın da kendisinin ve sizin onurunuzu düşünmesi hakkıdır. Bu durumun ortasının bulunması için bir psikoloğu araya sokmanız yani ona danışmanız sizi rahatlatır zannederim.
Geçmiş olsun. Durumunuzu doktorlarımızla da görüştüm. Sizinle ilgili şu kanaate vardık: Sizin oruç tutmamanız gerekir. Doktorunuzun sözünü dinleyin. Uzun süre, belki ömür boyu da tutmasanız sakıncası olmaz. Uyku düzensizliği ve sıvı alımı yetersizliği sizin için sakınca oluşturuyormuş, ilaçların da yan tesirini artırıyormuş diye tespit yaptılar. Tutamadığınız günler için de bir fitre miktarı demek olan FİDYE verirsiniz. Ramazan sonunda fitre verir gibi verin. Böylece sizin oruçla ilgili bir sorumluluğunuz olmaz biiznillah. İleriki dönemde tam iyileşme olursa o zaman tutamadıklarınızı kaza etme söz konusu olabilir. Oruç tutmadığınızı da çevrenizde alenileştirmemeye dikkat edin. Allah yardımcınız olsun.
Selamünaleyküm. Kardeşiniz belli ki tam anlamı ile 'hastadır.' Hastanın idare edildiği gibi idare edeceksiniz. Bu birinci. Devletin size verebileceği destek ne ise onu araştırın. O desteği muhakkak alın. Bu ikincisi. Üçüncü olarak da, kardeşinizden önce onun bir çevresi vardır muhakkak, o çevre ile ilgilenin. Çevresini daraltmaya çalışın. Bu üçüncüsü. Ve sabredin. Bu da sonuncusu ve en önemlisi.
Bir kere devlet hastanede yazılan her ilacı neredeyse kayıt altına alıyor, almalıdır da. Bunda bir sakınca görülmemelidir. İkinci olarak da bu bir hile ve yalanın karıştığı iştir. Bu açıdan caiz olması mümkün olmaz. Üçüncü olarak da şu ayrıntıyı bilmemiz gerekiyor: Memur alımında sorun oluşturuyor diye endişe ediliyor ama bu tür ilaçlarla tedavi görmüş birinin iyileşti veya iyileşmedi, toplumun içinde gizlenmiş olması ne kadar kabul edilebilir bir iştir? Bu kimselerin sadece evlenmesi ile oluşabilecek sorun bile vebale girmek açısından yeterli kabul edilmelidir. Netice olarak başkasının adına ilaç yazdırıp almak hiledir, helal olamaz.
Hastalık da Allah'ın kaderi iledir. Allah Teâlâ, bize hastalık yazdığı gibi şifa yollarını da yazmıştır. Her mü'min, başına gelen musibetin çarelerini aramak zorundadır. Bu tıpkı namaz kılmak için cami aramamız gibi bir durumdur. Herhangi bir hastalıkla imtihan olunan mü'min, o hastalığın çarelerini araştırmalı, tıbbın elindeki imkânları kullanmalıdır. Tıbben tavsiye edilenleri ihmal etmek caiz olmaz. Sabredip sonuna kadar ilaçları kullanacağız. Allah size acil şifalar ihsan etsin.
bipolar konusundaki diğer fetvalar
Bu soru bizzat o kişi üzerinden doktoruna sorulmalıdır. Zira o hastalığın çok farklı boyutları vardır. Kararı doktor vermelidir. Dinen bir sakınca olmaz.
Kızım, Allah Teâlâ sana afiyetler versin, geçmişler olsun. İnsanlara faydalı olmayı düşünmen çok güzel ama sen önce kendi sağlığını ve afiyetini düşün. Sen iyi olursan insanlara daha çok faydan dokunur. Meslek seçimini de seni tedavi eden psikolog veya doktora sor, daha sağlıklı bir cevap alırsın. Dua ederim senin için.
Bir kimsenin kendi başına, başkalarına zararı olmayan bir günahı varsa, bunu araştırmak, ifşa etmek, yaymak açıkça haramdır. Bu kişiye karşı yapılan, psikolojik baskı, işinden etmek, sosyal çevresinde itibarını zedelemek, ağır bir kul hakkıdır. Kimin ne günahı varsa Allah ile arasında kalır. Başkalarına zarar vermeyen, hele ki hasta bir insanı hedef alarak onu toplumdan dışlamak ne adalettir ne de dindarlık. Eğer bu kişi kimseye gözle, sözle zarar vermiyorsa, cinsel bir sapkınlığı dışarı vurmuyorsa, insanların arasında ahlaka aykırı bir tavrı yoksa onun gizli halini araştırmak, bunu konuşmak, onu işinden etmek günahtır. Ayrıca bu yapılanlar kişinin psikolojisini daha da bozarak daha kötü sonuçlara yol açabilir. Bu kardeşimizi tekmelemek yerine ona düzelmesi için yardımcı olmak müminin sorumluluğundadır.