Fetva Meclisi
Soru
Hocam farklı bir şehirde okumak için ailemden mahrem olan bir kişi beni oraya götürüp yerleştirir ve güvende olduğumu teyit eder ancak daha sonrasında benim tekrar oradan yapacağım ve 90 km’yi aşan yolculuklarda bana eşlik etmez. Ben ailemdeki bu kişiden beni yapacağım diğer yolculuklarda da yalnız bırakmaması için rica etsem de bu kişi rıza göstermez. Bu doğrultuda ilim almak için gittiğim ve o ilmin yaşadığım şehirde bulunmadığı için farklı şehir tercih etmek zorunda kaldığım bu bölümde okumamın ve yapacağım yolculukların dini açıdan hükmü nedir?
Cevap
Benzer fetvalar
Aleykümselam. İlim maksatlı yolculuğa izin veren ulema bulunmaktadır. Bu ruhsattan istifade edebilirsiniz. Ne kadar 'ilim maksadı' taşıdığınız ise sizin meselenizdir.
Yolculuk konusunda hüküm bellidir. Doksan km mesafelik bir yolu mahremsiz olarak kadının gitmesi caiz değildir. Yolculuğun hangi amaçla yapıldığı, nasıl gidildiği, zaruret içerip içermediği gibi hususlar da hükme etki eden faktörlerdendir. Bahsettiğiniz ilim maksatlı yolculuğa izin veren ulema da bulunmaktadır. Bu ruhsattan istifade edebilirsiniz. Ne kadar “ilim maksadı” taşıdığı, sizin için bu ilmin ne ifade ettiği hususu ise tamamen sizin kararınız, bunu kalbiniz belirleyecektir. Rabbim yardımcımız olsun.
İlim değerlidir ama başka bir değeri, farzı ezemez. Allah'ın emirlerinden bir emri yok sayacağımız bir yerde bulunamayız.
İlim, farz olan ilimler açısından sınırı bellidir. İman, namaz gibi konuları ihtiva eden bilgiyi almalısınız. Onun dışında kalan ilmi herkes kabiliyeti doğrultusunda alacaktır. Marketten eşya seçer gibi ilim seçilmez. Kabiliyetiniz ve merakınız önemlidir. Bunun ne yönde olduğunu da sizinle yüz yüze görüşen birinin yapabileceği bir yardım olarak görüyorum.
Bulunduğunuz yerde ve devam ettiğiniz kurumda dininiz ve ahlakınız açısından bir risk oluşmuyorsa bu yaptığınızda fıkha aykırı bir durum yoktur. Zira yasak olan, bayanın seferîlik mesafesinden uzun bir yere tek başına mahremi yanında olmadan gitmesidir. Şehirde mahremi yanında olmadan yaşaması bu yasağa dâhil değildir.
AleykümselamDoksan km’den uzak bir mesafeye kadının tek başına gitmesi caiz değildir. Ağır bir zaruret olmadıkça kural böyledir. İlim için yapılabilecek bir yolculuk umumiyetle ZARURET kurallarına girmez. Yalnız yolculuk gerçekleştikten sonra orada kalması için bir kural yoktur. Güvenlik açısından sorun olmadıkça kalabilir. Buna göre bir bayan Almanya’dan Türkiye’ye mahremi ile beraber gelip Türkiye’de güvenli bir ortamda kalabilir. İlim de tahsil eder.
doksan km konusundaki diğer fetvalar
Yaş bir esneme nedeni değildir. Böyle bir umre yolculuğu teyzeniz için fıkhın caizlik kurallarına aykırıdır.
Eşinizin böyle bir izin vermeme hakkı vardır. Mesafe olsa da olmasa da bu hak onun hakkıdır. Bunu takdir etmeli idiniz. Eşinizin sizinle beraber gelip öyle bir yolculuğu size yaptırma konusundaki anlayışı ise eşler arasındaki ilişki düzeyi ile alakalı bir durum olmalıdır. Zaruri bir durum olmadıkça kadınların beraberlerinde bir mahremleri olmadan doksan km’den uzun bir mesafeye yolculuk yapmaları caiz değildir.
Mesafe ölçülürken evden gideceğiniz yere olan mesafeyi ölçersiniz. Namaz kısaltma gibi seferîlik hükümleri için de il sınırlarını çıkmayı ölçü alırsınız.
Kapıdan kapıya mesafe doksan iki km ise seferisiniz. Türkiye'de yerleşik bir eviniz yoksa yani İsviçre'de oralı biri olarak yaşıyorsanız, Türkiye'ye de turist gibi geliyorsanız seferisiniz. Hayır, kendinizi hâlâ Türkiye'de de yeri olan ve oraya dönebilecek biri olarak görüyorsanız sadece yolculuk esnasında seferi olursunuz.