Fetva Meclisi
Soru
Bir arkadaşımın kitabından belirli bir kısmı not alsam ve o not aldığım bilgiyi araç olarak kullanarak, para kazanacağım bir işlerde uygulasam; o kitaptan not aldığım bilgiden dolayı yazarın kul hakkına girmiş olur muyum? Bu durumun, Üniversite hocalarının derse gelip ellerindeki kitaptan harfi harfine not tutturmasından farkı nedir? Saygılarımla.
Cevap
Benzer fetvalar
İnternette PDF şeklinde bulunan bir eserin internet ortamında kullanılıp istifade edilmesinde sakınca olmaz. İndirilerek kullanılmasında ise özellikle bir indirme yasağı konmamış ise yine indirilebilir. Bütününün indirilmesi yasaklanıyorsa bütünü, belli bölümlerinin yasağı varsa o bölümleri, ticari maksat için indirilmesi yasaklanıyorsa o şekilde indirilmesi caiz olmaz. Telif haklarına saygı gösterilmesi dini bir vecibedir.
İnternetten veya başka bir kaynaktan 'telif hakkı' kovalanan bir eseri kullanmak doğru değildir. Eğer bu kullanıma ona sahip olan firma sessiz kalıyorsa kullanılabilir. Özellikle izin verilmeyeceği belirtilen nesneleri kullanmamak gerekir. Kartla alışveriş, ikinci bir harama aracı olmayacaksa yapılabilir. Mesela, zamanında ödenmediği için üzerine faiz getirilmesi bir tür harama alet olmak olacağı için caiz olmaz. Allah'a emanet olun.
Selamünaleyküm. Evet, şu andaki 'telif hakkı' mantığını eski kitaplarımızda bulmak mümkün değildir. Yeni bir mesele olarak, kitaplarımıza girmiştir. Bu husus, muasır ulemanın görüş beyan ettiği, içtihat etmeye çalıştığı konulardandır. Bu nedenle âyet veya hadisle direk desteklenmesi mümkün değildir. Ama dolaylı yollarla âyet ve hadis desteği ile belgelendirilmektedir. Sizin belirttiğiniz yönü ise, size göre doğru olan bir mantığa dayanmaktadır. Nihayetinde bir içtihat meselesidir bu, ehli olan içtihat eder. Allah'a emanet olunuz.
Bunu kul hakkı noktasında görmekten çok ahlak zafiyeti noktasında görmek sonucu bulmak bakımından daha isabetli olur. İstiğfar etmeniz yeterli olur.
Fotokopide caiz olmayan şeyler de çekilebiliyor diye sizin öyle bir işe girmeniz yasak olmaz. Siz helal olanları yaptıktan sonra ne sakıncası olacak? Yasal olarak suç işlemiş sayılacağınız bir telif hakkı ihlali yapmazsınız, o mesleği de icra etmenizde sakınca olmaz.
Bahsettiğiniz şekilde olursa sakıncası olmaz.
bilgi konusundaki diğer fetvalar
Selamünaleyküm.Böyle bir bilgi vardır ama sahih hadis kitaplarında yoktur.
Selamünaleyküm. Kabiliyeti ve talebi olan birisini eksik göremeyiz. Hepimiz kusurlu oluruz yeter ki inatla batık olarak kalmayalım. Bu tavırların size karşı bir politika olup olmadığına bakın ona göre karar verin. Tespitinizde haklısınız, imkânsız değil ama erkeğin kadından yön alması pek zordur.
Selamünaleyküm. Gerek Peygamber aleyhisselam efendimiz ve gerekse diğer peygamberler hakkında Kur'an ve hadislerde geçmeyen bilgilerin doğruluğu veya yanlışlığı hakkında hiçbir tartışma yapmayız. Doğru olması muhtemel bilgiler olarak da görebiliriz batıl hikâyeler olarak da görebiliriz. Bizi sadece Kur'an ve Sünnet bağlar.
Selamünaleyküm. Bilerek ve inatla bir hata yapmayın. Öğreteni bulunca önüne diz çökmeye hazır olun. İkaz edilince geri dönüş yapmayı bilin. Gerisine aldırmayın; şeytan sizi meşgul etmeye çalışıyor.
Selamünaleyküm. Mezkür yerde Resûlullah sallallahu aleyhi ve sellemin Kur'an'ı ve Ehli Beyt'ini ashabına tavsiye buyurduğuna dair sahih rivayetler vardır. Bu tavsiye onların halife olmalarından ziyade takdir ve tazim görmelerine yönelik bir tavsiyedir. Zira Resûlullah sallallahu aleyhi ve sellemin emirlerine titizlikte eşsiz örnekler veren ashabının oradaki emri ihmal etmeleri tasavvur bile edilemez. Meseleyi Diyanet Vakfı Ansiklopedisinden okuyabilirsiniz.