Fetva Meclisi
Soru
Erkek bir kere ‘boşadım’ dedikten sonra tamamen ayrılmış olmuyor mu kadın? Bazı cevaplarınızda, üç temizlik döneminde üç defa boşayın tamamen bitsin yoksa ilk ikisinde geri dönüş imkânınız vardır, demişsiniz. Ama kız, erkeği üç ayda bir bulup ‘beni boşa’ diyemez, bunu yapabilecek kimse de yok. Bir defa denmesiyle tüm bağ bitip kadın boşanmış olmaz mı?
Cevap
Benzer fetvalar
Bir kimse henüz zifafa girmediği karısına peş peşe üç kere “seni boşadım/boş ol” veya “üç talâkla boşsun/boşadım” derse bu durumda, Din İşleri Yüksek Kurulunun benimsediği içtihada göre, eşini bir bâin talâkla yani geri dönüşü ancak yeni bir nikâh akdi yapmakla mümkün olacak şekilde boşamış olur. (bk. İbn Âbidîn, Reddü’l-muhtâr, 3/284; İbn Rüşd, Bidâyetü’l-müctehid, 3/84) Söz konusu boşama üçüncü boşama değilse, eşler istemeleri durumunda iddet bitimini beklemeleri gerekmeksizin yeni bir nikâhla evliliklerini sürdürebilirler.
Selamünaleyküm. Üç aybaşı süresi kadar bir zaman geçti ise hiçbir sorun öyle veya böyle yoktur. Evlenebilirsin.
Anlattıklarınıza istinaden/dayanarak bir ric'î talak (geri dönülebilir boşanma) gerçekleşmiştir. Bunun anlamı şudur: İddet süresi içinde (3 hayız dönemi), eşiniz sizinle barışıp evliliğe devam edebilir. Bu durumda yeni bir nikâha gerek kalmaz. Eğer iddet süresi bitene kadar eşiniz geri dönmez ve sizi tekrar eş olarak kabul etmezse, boşanma kesinleşir ve tekrar evlenmek için yeni bir nikâh gerekir. Şu an sizin ve çocuklarınızın huzuru ve geleceği açısından bir yol haritası belirlemeniz önemlidir. Eşinizin gerçekten boşanmayı isteyip istemediğini anlamaya çalışın. Sakin bir ortamda, mümkünse bir aile büyüğü ya da güvenilir bir kişi aracılığıyla konuşmayı deneyin. "Bu sözü baskıyla söyledi, gerçekten istemedi" diyorsa, evliliği kurtarmak için çaba harcanabilir. Çocuklarınızın bu süreçten en az zararla çıkması için onların yanında sakin olmaya çalışın. İstihare namazı kılabilir, Rabbimize bu konuda hayırlı bir kapı açması için dua edebilirsiniz. "Allah’ım, eğer bu evlilik hayırlıysa bize birlik ve huzur ver. Eğer hayırlı değilse, en az zararla bizi bir çıkış kapısına ulaştır." diye dua edebilirsiniz.
Kadını erkek boşayabilir. Kadının boşanması ise ancak mahkeme kararı ile olur. Erkek boşadığında üç hayız dönemi bekler. Boşama esnasındaki duruma göre de bir talak mı üç talak mı olduğu değişir. Yalnız bu durum erkek içindir, kadın boşama yetkisini kullanamaz.
Bu sorunun cevabı bir kelime ile verilemez. Çünkü fıkhımızda boşama kademeler üzerinden yürür. Şöyle özetleyebiliriz: Erkeğin boşaması birinci ve ikinci kademelerde gerçekleşti ise yani üçüncü kademe kullanılmadı ise boşadığı kadınla YENİ BİR NİKÂH YAPARAK tekrar evlenebilir. Boşama üç kademede gerçekleşti ise bu durumda aynı kadınla tekrar nikâhlanabilmesi için kadının BAŞKA BİR ERKEKLE NORMAL BİR EVLİLİK YAPIP NORMAL BİR BOŞANMA yaşaması gerekir. O boşanmadan sonra günü gelince eski kocası onunla evlenebilir. Bu boşama kademelerinin muhakkak bir bilenden kişiye özel öğrenilmesi gerekir.
Eşler arasında boşa(n)ma dinen üç kere ile sınırlandırılmıştır. Birinci ve ikinci boşa(n)ma sonrasında eşlerin yeniden bir araya gelme imkânı vardır. (el-Bakara, 2/229) Kişi ric‘i talak ile boşadığı eşine, iddet süresi içinde nikâha gerek kalmadan, iddet süresi bitmiş ise yeni bir nikâh akdi ile dönebilir. Bâin talakta ise iddet içinde bile olsa yeni bir akitle aile tekrar kurulabilir. Üçüncü boşa(n)madan sonra ise kesin ayrılık gerçekleşir. Bu ayrılıktan sonra kadın, başka bir erkek ile hileli olmayan bir evlilik yapmadıkça ve bu evlilik boşama ya da ölüm ile sona ermedikçe ilk eşi ile tekrar bir araya gelmesi mümkün değildir. (el-Bakara, 2/230)
boşamak konusundaki diğer fetvalar
Nikâhla oynanmaz. Acilen bir müftülüğe gidip durumu sözlü olarak anlatın ve kendinize çıkış bulun.
Nikâh meselesi gayet ağırdır. Erkeğin kadına vekâlet veya yetki vermesi mümkündür. Verilen yetki ne kadar ise kadın onu o kadarı ile kullanabilir. Ne anlaşmıştı iseniz o şu anda geçerlidir. Sizin talakı kullanmanız gibi bir kullanma olmuştur şu anda. Meseleyi bir müftünün huzurunda konuşmanızı tavsiye ederiz size. O zamana kadar da eşinize karşı ihtiyatlı olun.
Asla böyle bir şey olamaz. Nikâh ve talakla ilgili hususlarda müsamaha değil ciddiyet esas alınmalıdır.
İddet, kadının kocasının ölümünden veya onu boşamasından sonraki bekleme süresine verilen isimdir. Kocası ölen kadın DÖRT AY ON GÜN iddet bekler. Boşanan kadın da ÜÇ AYBAŞI geçinceye kadar bekler. Bu iddetlerden birini bekleyen kadın başka bir erkekle evlenemeyeceği gibi evlenmeyi görüşmesi bile haramdır.
İki cevabınız var. Birincisi, babanız Ömer olursa hiç tereddüt etmeyin; boşayın. Ömer dediğin o Ömer! İkincisi de, sebepsiz diye bir şey yok ortada; oğlunun genç olmaktan ötürü göremediğini gören bir baba olarak müdahale etti oğluna Ömer. Yapması gereken de o idi. Öyle olmasa peygamber aleyhisselam izin vermezdi.
Kadının böyle bir tehdidinin nikâha zararı yoktur. Dikkatli olmak ve aileyi muhafaza etmek gerekiyor yine de.