Fetva Meclisi
Soru
Hocam ben yirmi sekiz yaşındayım ve yeni hafızlık yapmaya başladım. Kıymetli dualarınıza talibim. Evden kursa gidip geliyorum. Kurstaki hocalar zengin hayırseverlerin bazı öğrencilere burs verdiğini ve o öğrencilerden biri olarak da beni düşündüklerini söylediler. Burs verdikleri öğrencilerden her ay kendileri için hatim yapmalarını istiyorlarmış. Bu şekilde para karşılığında Kur’an okumak gibi mi olur? O bursu almam uygun olur mu?
Cevap
Benzer fetvalar
Selamünaleyküm. Aynı miktarı bir yolla kursun bütçesine aktarın, yeter.
Hak edilerek alınmış bir burs haram değildir. Karşılıksız almaya alıştırması açısından hoş görülmemiştir demeliyiz. Bursunuzu alın, hakkını da verin. İyi ders çalışın. Vakit artırıp ibadet yapın, kendinizi daha iyi yetiştirin. Allah yardımcınız olsun.
Şunu kesin bir kural olarak bilmek gerekir: Üst el alt elden iyidir. Yani almak iyi bir şey değil. Başkasından alan, almaya alışan, para alabilir, girdisi artabilir; fakat onun kaybettiklerini düşünmesi gerekir. Müslüman, izzeti nefsi olan insandır. Müslüman’ın onuru yüksektir. Paraya değiştiremeyeceği özellikleri vardır. Almak, nasıl olursa olsun bu özelliklerden kaybettirir. Onurumuza, yüzsuyumuza değer biçilmesine razı olamayız. Burs almak ilke olarak helal bir yoldur. Kurallara uyulduğunda burs ve başka isimli yardım almanın sakıncası yoktur. - Öğrenciye yardım etmekten çok öğrenci avlamak için burs veren, verdiği bursu izleyen yabancı kurumlardan ve şahıslardan burs alamayız. Burs talep formu doldurulurken, Müslüman kimliğini gizlemeye mahkûm eden zelil soruların sorulduğu bir yerden burs talep etmek için, domuz eti yemenin helal olacağı kadar aç ve sefil kalmak gerekir. - Burs verenin öne sürdüğü uygunluk şartlarına sadık kalırız. O şartlarla oynamamız halinde aldığımız mubah olmaz. Eğer, ‘ikinci bir kurumdan burs almamış olmak’ diye bir şart ileri sürüyorsa, başka yerden burs alan, aldığını gizleyemez. - Öğrenciye tahsis edilen bir yardımı başkasının alması da caiz olmaz. Müslüman aldanmaz ve aldatmaz. Öyle veya böyle almaya alışmak hiç iyi bir durum değildir. Gündüz öğrenci, gece bir yerde işçi olup kazananın kazandığı daha bereketli ve daha kalıcıdır. Öğrenci iken yüzsuyu dökmeye, eğilip bükülmeye alışmış insanlar daha sonra anne-baba olup doğurduklarında, izzetli insanlar yetiştirmekte zorlanacaklardır.
Selamünaleyküm. Kur'an öğretmekten ücret almak caizdir. Almamak daha uygun ise de almakta sakınca yoktur. Yeter ki yaptığınızı Mus'ab gibi yapın.
İsterseniz buna HAFIZLIK demeyin. Kur’an ezberleme, yaşamaya çalışma deyin. Böyle derseniz, yapabildiğiniz kadarını yapıp bıraktığınızda yarım kalmamış olur. Yaptığınız da sizi biiznillah cennete yürütür. Bir anne olarak tamamlamakta zorlanabileceğiniz bir iş için böyle bir siyaset gütmeniz faydalı olur zannederim. Mübarek olsun.
Aleykümselam. Sizi tebrik ederim. Yeni hayatınız mübarek olsun. Bulunduğunuz ortam sizi ürkütmesin. Asıl siz, orada iyi yetişeceksiniz. Hani fırında pişmek denir ya, sizin için de öyle olacak biiznillah. Kendinizi koruyun, tehlikede olduğunuzu hiç unutmayın. Ciddiyetinizi muhafaza edin. Arkadaş edinmemeye gayret edin. İkinci bir ortam yani fakülte dışında bir ortam muhakkak bulunsun. Sabredin ve kazanın. Allah yardımcınız olsun.
burs konusundaki diğer fetvalar
Müslümanın birilerinin avucuna üç-beş kuruş vermesi için beklenti içerisinde olması izzet açısından doğru değildir. Müslüman elindekini çevresiyle paylaşan olmayı tercih etmesi daha onurlu bir davranıştır. Fakat yokluk içerisinde ve çalışma imkânı zayıf olan kimsenin devletin sınıfı fark etmeksizin yardım/burs almasında sakınca yoktur. Böyle durumlarda devletin vergi almış olduğu halkını gözetmesi sorumluluğunun gereğidir. Ulemanın izinden gitmenizi tavsiye ederim.
Devletimiz öğrenci olduğunuz için size bahsettiğiniz ödemeyi yapıyorsa ancak öğrenci iseniz o parayı alabilirsiniz. Muhtaç durumda olmanız da bu ödemeyi helal kılmaz. Bu konuyu yetkililere bildirip onların tavsiyesi doğrultusunda adım atmanızı tavsiye ederim.
Devlet geri ödemesiz burs olarak verirse ve bu burs da herhangi bir şekilde yalan, hile, adam kayırma gibi bir durum olmadan alınırsa daha sonra iade edilmesi gerekmez. Bu kul hakkı da olmaz.
Size verilen bursu elde etmede bir hile söz konusu değilse serbest olarak verilenin “şurada kullanılacak” denmeyen bursu helal olan alanlarda istediğiniz gibi kullanabilirsiniz.
Yaşadığın ülkede yasal kimliği olan bir kurumu dış görüntüsü itibariyle incelediğin hâlde bir sakınca bulmuyorsan onun sana vereceği bursun kaynağını özellikle araştırman gerekmez. Sana verilen burs daha sonra senden onların etkisinde kalacak bir zemine çekilmen için kullanılıyorsa sen de burstan imtina edersin. Ama burs almayan biri olman her zaman daha iyidir.