Fetva Meclisi
Soru
Hocam biz durumu iyi olmayan bir aileyiz ve bunun için devletten çeşitli yardımlar alıyoruz. Bunlardan biri de eğitim materyali yardımıdır. Okula giden çocuklara veriliyor ama depremden sonra ben okulu bıraktım. Bu para yatmaya devam etti. Haliyle biz de parayı kullandık. Zaten ihtiyaç sahibiyiz diye haram helal kısmını hiç düşünmedik. Bu durum bu aralar beni çok rahatsız etmeye başladı. Haram mı yedik, aldığımız yardımı iade etmeli miyiz? İade etmeliysek kime ve nereye vermemiz gerekir?
Cevap
Benzer fetvalar
Size o yardımı yapan kurumun kurallarına uymak zorundasınız. Parayı verenin koyduğu kural dinen uyulması gereken kurallardır.
Devletin böyle bir kesintiye gidip sonra da iade etmesinde sizin bir katkınız olmadığına göre o para size helaldir. Allah yardımcınız olsun.
Bunun için tevbe et, tekrar etmemeye karar ver. İlk fırsatta ondan kurtulmaya bak. Gerisi hallolur inşaallah.
Selamünaleyküm. Aynı miktarı bir yolla kursun bütçesine aktarın, yeter.
Devletin aradığı şartları belirlemede bir hile yapmıyorsanız bir sıkıntı olmaz, helal olur.
Hile ile alınan mal kimden alınırsa alınsın haramdır. Devleti kandırarak aldığınız destek de haramdır. Bunu elinizden çıkarmanız gerekir. Asıl olan aldığınız yere geri vermektir. Bu mümkün değilse yine devletin vatandaşına harcama yaptığı alanlardan birinde faaliyet yapan mesela bir vakfa verebilirsiniz. Bu hatanız için de tevbe ve istiğfar etmeyi ihmal etmeyin.
burs konusundaki diğer fetvalar
Devlet geri ödemesiz burs olarak verirse ve bu burs da herhangi bir şekilde yalan, hile, adam kayırma gibi bir durum olmadan alınırsa daha sonra iade edilmesi gerekmez. Bu kul hakkı da olmaz.
Almayan Müslüman olmak en iyisidir. Hususi hatim vaadi de isabetli değil. Verenin bunu istememesi gerekir. İhtiyacın varsa al, vaatte bulunma. Ders çalışırken okuduğun Kur'an zaten oraya ulaşır biiznillah.
Müslümanın birilerinin avucuna üç-beş kuruş vermesi için beklenti içerisinde olması izzet açısından doğru değildir. Müslüman elindekini çevresiyle paylaşan olmayı tercih etmesi daha onurlu bir davranıştır. Fakat yokluk içerisinde ve çalışma imkânı zayıf olan kimsenin devletin sınıfı fark etmeksizin yardım/burs almasında sakınca yoktur. Böyle durumlarda devletin vergi almış olduğu halkını gözetmesi sorumluluğunun gereğidir. Ulemanın izinden gitmenizi tavsiye ederim.
Size verilen bursu elde etmede bir hile söz konusu değilse serbest olarak verilenin “şurada kullanılacak” denmeyen bursu helal olan alanlarda istediğiniz gibi kullanabilirsiniz.
Yaşadığın ülkede yasal kimliği olan bir kurumu dış görüntüsü itibariyle incelediğin hâlde bir sakınca bulmuyorsan onun sana vereceği bursun kaynağını özellikle araştırman gerekmez. Sana verilen burs daha sonra senden onların etkisinde kalacak bir zemine çekilmen için kullanılıyorsa sen de burstan imtina edersin. Ama burs almayan biri olman her zaman daha iyidir.
Hak edilerek alınmış bir burs haram değildir. Karşılıksız almaya alıştırması açısından hoş görülmemiştir demeliyiz. Bursunuzu alın, hakkını da verin. İyi ders çalışın. Vakit artırıp ibadet yapın, kendinizi daha iyi yetiştirin. Allah yardımcınız olsun.