Fetva Meclisi
Soru
Hocam üniversite okuyan bir öğrencinin laik bir devletten burs alması takvaya uygun mudur? Âlimlerimiz ilmin vakarını koruyarak kendi el emekleriyle geçindiler ama ihtiyacım olmasına rağmen burs almamalı mıyım?
Cevap
Benzer fetvalar
Selamünaleyküm. Böyle bir burs almanız caizdir. İlk fırsatta da 'almayan' bir mü'min olmaya azimli olun.
Selamünaleyküm. Arkadaşınız haksız değil, kızlarımız ilim adına tuzağa düşüyorlar. Çok özel programlar ve yönlendirmeler dışında kızlarımızın amfilerde çürümesinden başka bir işe yaramayan bu duruma destek olmayalım.
Şunu kesin bir kural olarak bilmek gerekir: Üst el alt elden iyidir. Yani almak iyi bir şey değil. Başkasından alan, almaya alışan, para alabilir, girdisi artabilir; fakat onun kaybettiklerini düşünmesi gerekir. Müslüman, izzeti nefsi olan insandır. Müslüman’ın onuru yüksektir. Paraya değiştiremeyeceği özellikleri vardır. Almak, nasıl olursa olsun bu özelliklerden kaybettirir. Onurumuza, yüzsuyumuza değer biçilmesine razı olamayız. Burs almak ilke olarak helal bir yoldur. Kurallara uyulduğunda burs ve başka isimli yardım almanın sakıncası yoktur. - Öğrenciye yardım etmekten çok öğrenci avlamak için burs veren, verdiği bursu izleyen yabancı kurumlardan ve şahıslardan burs alamayız. Burs talep formu doldurulurken, Müslüman kimliğini gizlemeye mahkûm eden zelil soruların sorulduğu bir yerden burs talep etmek için, domuz eti yemenin helal olacağı kadar aç ve sefil kalmak gerekir. - Burs verenin öne sürdüğü uygunluk şartlarına sadık kalırız. O şartlarla oynamamız halinde aldığımız mubah olmaz. Eğer, ‘ikinci bir kurumdan burs almamış olmak’ diye bir şart ileri sürüyorsa, başka yerden burs alan, aldığını gizleyemez. - Öğrenciye tahsis edilen bir yardımı başkasının alması da caiz olmaz. Müslüman aldanmaz ve aldatmaz. Öyle veya böyle almaya alışmak hiç iyi bir durum değildir. Gündüz öğrenci, gece bir yerde işçi olup kazananın kazandığı daha bereketli ve daha kalıcıdır. Öğrenci iken yüzsuyu dökmeye, eğilip bükülmeye alışmış insanlar daha sonra anne-baba olup doğurduklarında, izzetli insanlar yetiştirmekte zorlanacaklardır.
Almayan Müslüman olmak en iyisidir. Hususi hatim vaadi de isabetli değil. Verenin bunu istememesi gerekir. İhtiyacın varsa al, vaatte bulunma. Ders çalışırken okuduğun Kur'an zaten oraya ulaşır biiznillah.
Devlet geri ödemesiz burs olarak verirse ve bu burs da herhangi bir şekilde yalan, hile, adam kayırma gibi bir durum olmadan alınırsa daha sonra iade edilmesi gerekmez. Bu kul hakkı da olmaz.
Size helal olarak ulaşan burs sizin öz malınızdır. O malı dilediğiniz gibi kullanmanızda sakınca yoktur. Sadaka verirseniz o da bir kullanma türüdür.
burs konusundaki diğer fetvalar
Devletimiz öğrenci olduğunuz için size bahsettiğiniz ödemeyi yapıyorsa ancak öğrenci iseniz o parayı alabilirsiniz. Muhtaç durumda olmanız da bu ödemeyi helal kılmaz. Bu konuyu yetkililere bildirip onların tavsiyesi doğrultusunda adım atmanızı tavsiye ederim.
Size verilen bursu elde etmede bir hile söz konusu değilse serbest olarak verilenin “şurada kullanılacak” denmeyen bursu helal olan alanlarda istediğiniz gibi kullanabilirsiniz.
Yaşadığın ülkede yasal kimliği olan bir kurumu dış görüntüsü itibariyle incelediğin hâlde bir sakınca bulmuyorsan onun sana vereceği bursun kaynağını özellikle araştırman gerekmez. Sana verilen burs daha sonra senden onların etkisinde kalacak bir zemine çekilmen için kullanılıyorsa sen de burstan imtina edersin. Ama burs almayan biri olman her zaman daha iyidir.
Hak edilerek alınmış bir burs haram değildir. Karşılıksız almaya alıştırması açısından hoş görülmemiştir demeliyiz. Bursunuzu alın, hakkını da verin. İyi ders çalışın. Vakit artırıp ibadet yapın, kendinizi daha iyi yetiştirin. Allah yardımcınız olsun.