Fetva Meclisi
Soru
Ben İmam Hatip 3. sınıftayım. Bana okuldan burs veriyorlar, bu bursla ihtiyaçlarımı karşılıyorum, bir kısmı da artıyor. Bu artan burs paramdan sadaka vermek istiyorum, caiz midir böyle yapmam?
Cevap
Benzer fetvalar
Selamünaleyküm. Aynı miktarı bir yolla kursun bütçesine aktarın, yeter.
Başka bir insanın hakkını gasp edecek şekilde bir işlemle elde ettiğiniz kazanç şüphesiz size helal olmaz. Veren kaynağa ulaşmak için ve evrakta sahtecilik gibi bir hileye başvurmadan elde ettiğiniz kazanç size helaldir. Allah yardımcınız olsun.
Kalbiniz size, onların parasına bulaşmamanızı tavsiye ediyor. İşte o kalp mü'min insanın kalbidir. Bu hususta sizi tebrik etmeliyiz. Onlardan alıp bir yere vermeniz, yapabileceğiniz bir iş ise iyi olur ama tereddüt edecekseniz almamanız daha iyidir.
Allah Teâlâ babanıza rahmet etsin. Babanızdan kalan malı, varisleri arasında taksim etmeden herhangi bir harcama sadaka da olsa yapmayın. O malda bütün varislerinin hakkı vardır. Hepsinin izin vermesi durumunda öyle bir harcama yapabilirsiniz. Eğer varislerden biri çocuk ise o büyüyene kadar yine harcama yapamazsınız. Önce varislerin payını verin sonra dilediğiniz kadar sadaka verin.
Siz kurum olarak talep ettiğiniz ücreti “sadece şurada kullanacağız” diye daralttığınız bir hibe olarak almıyorsunuz. Bir ücret niteliğinde alıyorsunuz. Dolayısıyla onu şeffaf bir şekilde benzer yerlerde kullanmanızda sakınca olmaz.
Selamünaleyküm. Arkadaşınız haksız değil, kızlarımız ilim adına tuzağa düşüyorlar. Çok özel programlar ve yönlendirmeler dışında kızlarımızın amfilerde çürümesinden başka bir işe yaramayan bu duruma destek olmayalım.
burs konusundaki diğer fetvalar
Şunu kesin bir kural olarak bilmek gerekir: Üst el alt elden iyidir. Yani almak iyi bir şey değil. Başkasından alan, almaya alışan, para alabilir, girdisi artabilir; fakat onun kaybettiklerini düşünmesi gerekir. Müslüman, izzeti nefsi olan insandır. Müslüman’ın onuru yüksektir. Paraya değiştiremeyeceği özellikleri vardır. Almak, nasıl olursa olsun bu özelliklerden kaybettirir. Onurumuza, yüzsuyumuza değer biçilmesine razı olamayız. Burs almak ilke olarak helal bir yoldur. Kurallara uyulduğunda burs ve başka isimli yardım almanın sakıncası yoktur. - Öğrenciye yardım etmekten çok öğrenci avlamak için burs veren, verdiği bursu izleyen yabancı kurumlardan ve şahıslardan burs alamayız. Burs talep formu doldurulurken, Müslüman kimliğini gizlemeye mahkûm eden zelil soruların sorulduğu bir yerden burs talep etmek için, domuz eti yemenin helal olacağı kadar aç ve sefil kalmak gerekir. - Burs verenin öne sürdüğü uygunluk şartlarına sadık kalırız. O şartlarla oynamamız halinde aldığımız mubah olmaz. Eğer, ‘ikinci bir kurumdan burs almamış olmak’ diye bir şart ileri sürüyorsa, başka yerden burs alan, aldığını gizleyemez. - Öğrenciye tahsis edilen bir yardımı başkasının alması da caiz olmaz. Müslüman aldanmaz ve aldatmaz. Öyle veya böyle almaya alışmak hiç iyi bir durum değildir. Gündüz öğrenci, gece bir yerde işçi olup kazananın kazandığı daha bereketli ve daha kalıcıdır. Öğrenci iken yüzsuyu dökmeye, eğilip bükülmeye alışmış insanlar daha sonra anne-baba olup doğurduklarında, izzetli insanlar yetiştirmekte zorlanacaklardır.
Burslarla ilgili olarak haramdır dememiz zor ama ileride siz o kadar bir rakamı sadaka olarak vermeye karar verin.
Müracaat şartlarında hile yapmadı ise verileni alabilir.
‘Almak’ sözcüğünü hayatınızdan silmeniz en ideal olandır. Alan, kaybetmeye daha yakındır. Özellikle kamu malından almak daha başka bir külfettir. Biz, aç ve açıkta kalmayan bir mü'minin devletten bir şey almamasını tavsiye ederiz.
Burs verenin kazancının alenen haram bir iştenzolduğu bilinmiyorsa özellikle araştırılması gerekmez.