Fetva Meclisi

Selamünaleyküm. Canlı hayvan veya insan figürlerinin heykel şeklinde yapılması caiz değildir. Sadece kız çocukları için bebek oyuncak üzerinde bir ruhsat bulunabilir. Bunun dışındakiler caiz değildir.

Aleykümselam. Haram olan bir şeye hizmet de haramdır. Yaptığınız işteki haramlık oranı kadar siz de vebal almış olursunuz. Mesela yaptığınız faizli bir bankanın reklamı ise hem resim yapmak hem de faize hizmet etmek vebali katlanırsınız.

İnsan resmi çizmek caiz değildir. Özellikle de çizilen resimdeki boyut, o canlının yaşayabileceği kadarki bölümünü oluşturuyorsa caiz olmama durumu daha kati olur. Mesela sadece kafa ve boyun ile insan yaşamadığı için kafa ve boyun resmi için bir caizlik ihtimali olabilir. Her türlü sonuç, resim çizmenin iş olarak tercih edilmemesi şeklinde ortaya çıkar.

Allah'ın haramlarından bir harama direkt veya dolaylı destek anlamına gelen bir iş için 'caiz' denemez.

Canlı bir mahluku yansıtan heykel şeklindeki ürünlerin caiz olacağını söylemek zordur. İlk bakışta bir canlıyı yansıtmayan şekiller yapılmalıdır ya da canlının o yapılmış şekliyle yaşamayacağı kadar kırpılmış şekilde yapılmış olması gerekir. Bazı âlimler kız çocuklar için bebek yapımına izin vermişlerdir ama genel bir görüş olarak anlaşılması zordur.

Yaptığınız şey, canlı olsaydı o haliyle yaşayabilecek idiyse caiz olmaz. Mesela sadece tavşan kafası yapsanız o şekilde yaşayamayacağı için o yasak olmaz. Tabiatta bulunmayan bir uydurma canlının haram olmayacağını zannederim ama siz şüpheden uzak kalın.

Resimlerini yapmak ne ise onların şekillerini yapmak da o olur. Belki de o şekiller resimden daha riskli de olabilir. Allah Teâlâ size daha helal ve bereketli rızık nasip buyursun.

Konusu haram olan şey roman veya başka bir şey olmakla helal olmaz. Meseleye konu olarak bakınız. Resim meselesine gelince tam insan veya yaşayabilir kadarı ile çizilmiş insan resmi için caizlik yoktur.

Ev hanımı tipi de olsa bayan resmi teşhirine fetva bulmak mümkün olmaz. Resim için ise şöyle bir kural koyabiliriz: Var olan mesela tavşanı simgeleyen ama aslında o çizimdeki gibi bir şeytanın yaşaması mümkün olmayan resim çizilebilir. Bakıldığında doğada var olan bir canlıyı resmeden ve yaşayabileceği kadarki organlarını gösteren resim ancak eğitim gibi bir maksatla caiz olabilir. Dinimizde böyle bir hassasiyet vardır. Allah yardımcımız olsun.

CANLI HAYVAN/İNSAN resminin bulunduğu eve meleğin girmeyeceği hadisle sabittir. Bu konuda bir tereddüdümüz yoktur. Sadece, uzaktan bakıldığında anlaşılamayacak kadar küçük resim veya o çizilmiş şekli ile biyolojik olarak yaşaması mümkün olmayacak şekilde çizilmiş resim (mesela sadece başı olan gibi) bu kuralın dışında olabilir.

Bu durum, namazınız açısından bozma anlamında bir sakınca oluşturmaz. Ancak çocuklarımızın bu tür nesnelerden uzak bir ortamda eğitilmeleri için gayret etmemiz gerekiyor. Her ne kadar zor gibi ise de biz gayret etmeliyiz.

Üzerinde tam bir hayvan resmi bulunan bir eşyanın (kıyafet, bardak…) kullanımı tahrimen mekruhtur. Resim yapmak ise aslen sakıncalı bir iştir. Canlı resmini çizmenin haram olduğunu söyleyen âlimlerimiz vardır. Ancak uzaktan bakıldığında tek başına yaşayamayacak kadar organın çizilmesini caiz görmüşlerdir.