Fetva Meclisi
Soru
Hocam ben grafik tasarımcıyım. Ambalaj tasarımları yapıyorum yerli bir deterjan firması için. Yaptığım tavşan çizimi deterjanların üzerinde olacak ve marketlere girecek. Sizce bu tasarımdan vazgeçmeli miyim? Gerçekten güzel bir çalışma olacak ama dinimizce doğru olup olamayacağını kestiremiyorum. Bu anlamda reklam için maskot çizmek, bunu sergilemek, yaymak ne kadar doğru acaba? Bir de çok açık saçık olmadığı sürece ev kadını tarzında resimleri afişlerde kullanabilir miyim acaba?
Cevap
Benzer fetvalar
Başka bir noktayı öncelikle size hatırlatmam gerekiyor. Bayan veya erkek bu tür faaliyetleri yapanların ayak kayması, yanlış yapması diğer insanlara göre daha yüksek bir ihtimaldir. Aman dikkat edin, şeytan sizi maddi/manevi yardıma muhtaç duruma getirmesin. Çocukların ve kadınların bu tür faaliyetlerde resimlerinin alınması faaliyetin hızlanması bakımından güzel sonuçlar veriyor ama bilhassa çocukların geleceği bir daha düzelmeyecek şekilde damgalanıyor olabilmektedir. Benim kanaatim bu tür reklamlarda çok yaşlı olanların yani geleceğinde iz bırakma ihtimali olmayanların resimleri alınsın, diğerleri alınmasın. Onur kaybı açlıktan da ağır olabilir.
Çocuk ve aile eğitimi gibi 'eğitim amaçlı' resim çizebilirsiniz. Bunda bir vebal olmaz. Üstelik faydanız da olur, ecir kazanırsınız. Böyle bir araştırma yapın.
Selamünaleyküm. Ders olarak çizmeniz için belki ruhsat bulunabilir, meslek olarak işe başladığınızda yapacağınız işin canlı resmi olması durumunda haram olacağını bilin.
Yaptığınız şey, canlı olsaydı o haliyle yaşayabilecek idiyse caiz olmaz. Mesela sadece tavşan kafası yapsanız o şekilde yaşayamayacağı için o yasak olmaz. Tabiatta bulunmayan bir uydurma canlının haram olmayacağını zannederim ama siz şüpheden uzak kalın.
Resimlerini yapmak ne ise onların şekillerini yapmak da o olur. Belki de o şekiller resimden daha riskli de olabilir. Allah Teâlâ size daha helal ve bereketli rızık nasip buyursun.
Selamünaleyküm. Kalbinizde bir reklam uru oluşmadıkça bunlara takılmayın. Başka türlü bir şey toplayamazsınız.
canlı figürü konusundaki diğer fetvalar
CANLI HAYVAN/İNSAN resminin bulunduğu eve meleğin girmeyeceği hadisle sabittir. Bu konuda bir tereddüdümüz yoktur. Sadece, uzaktan bakıldığında anlaşılamayacak kadar küçük resim veya o çizilmiş şekli ile biyolojik olarak yaşaması mümkün olmayacak şekilde çizilmiş resim (mesela sadece başı olan gibi) bu kuralın dışında olabilir.
Konusu haram olan şey roman veya başka bir şey olmakla helal olmaz. Meseleye konu olarak bakınız. Resim meselesine gelince tam insan veya yaşayabilir kadarı ile çizilmiş insan resmi için caizlik yoktur.
Üzerinde tam bir hayvan resmi bulunan bir eşyanın (kıyafet, bardak…) kullanımı tahrimen mekruhtur. Resim yapmak ise aslen sakıncalı bir iştir. Canlı resmini çizmenin haram olduğunu söyleyen âlimlerimiz vardır. Ancak uzaktan bakıldığında tek başına yaşayamayacak kadar organın çizilmesini caiz görmüşlerdir.
Logonuz caiz olabilir. Canlıların heykel gibi şekillendirilmesi caiz olmayan bir durumdur. Caiz olabilmesi için söz konusu şekillerin CANLI OLSA İDİ YAŞAMAZ şekle büründürülmesi ile belki caizlik oluşabilir. Mesela kafa ile beden arasında kopukluk olması gibi.
Bu durum, namazınız açısından bozma anlamında bir sakınca oluşturmaz. Ancak çocuklarımızın bu tür nesnelerden uzak bir ortamda eğitilmeleri için gayret etmemiz gerekiyor. Her ne kadar zor gibi ise de biz gayret etmeliyiz.