Fetva Meclisi
Soru
Cuma namazına gittiğimde dışarıdaki cemaatten bir adam bayılmış birkaç kişide ilk yardımda bulunuyor, (ayaklarını kaldırmış) adamla ilgileniyorlardı. Sonra, ‘doktor var mı?’ diye sordular. Hutbeden dolayı seslerini yetiştiremediklerini düşünerek ben de tekrarladım sorularını. Sonra dışarıda bir yer bulup yerleştim ve önümdeki cemaatte doktor tipli birilerinin olmadığını düşünerek sormadım doktor var mı diye, bir süre sonra ambulans geldi ve adamı aldı gitti. Bir tedbirsizlik mi yapmış oldum? İlgilenen birileri olduğu için farz-ı kifaye misali bir sorumluluğum yok muydu? Bir tedbirsizlik yaptıysam ne yapmalıyım?
Cevap
Benzer fetvalar
İnsan mükerremdir. İnsana dokunan bir zararı gidermek de Allah'ın Şeriat'ının gayelerindendir. Bir insana gelen muhakkak bir zararı görenin namazı bozup onunla ilgilenmesi namaz kadar önemlidir. Namazın kazası var, canın bedeli yoktur. Allah'a emanet olun.
Bu durum daha çok tıbbidir. Hemen bir doktora gitmelisin. Doktorun tedavisinden sonra devam ederse tekrar bize yazabilirsin.
Selamünaleyküm. Bu tespitiniz doğrudur, herkesin ekmek ticareti yaptığını düşündüğümüz bir pazar yerini andırıyor bu çalışma. Ortada bir eksiklik vardır ama eksiklik var diye de olanı reddetmemiz gerekmiyor. Başta siz olmak üzere eksiklik görenler gördükleri eksikliği gidermek için çalışacaklardır. Ayrıca yaygın olan sizin tespitinizdir ama İslam'ı bir bütün olarak ele alanların da varlığını inkâr etmemiz gerekmez. En iyisini bulmaya çalışırız, buluncaya kadar da eldekini değerlendiririz, böylesi daha iyidir. Allah yardımcımız olsun.
Eğer doktorun hastanedeki görevi camiye gidip gelmesi ile aksamayacak ise camiye çıkmasını fazilet olarak öncelikli buluruz. Hastaların tedavisi gecikmek veya hastanın durumunda risk olmak gibi bir durum söz konusu ise kesinlikle doktora camiye gitmemesi gerektiğini söyleriz. O bulunduğu yerde ve durum gerektiriyorsa sadece farzları kılarak namazını eda etmelidir. Aynı durum ortaya çıkan riske göre Cuma namazı için dahi geçerlidir. Bu hüküm evinde hasta bakan için de böyledir. Hastanın ağırlığı ve aciliyeti oranında Cuma namazına bile gitmeyebilir.
Selamünaleyküm. Sabah namazına giden bir Mü'min, cemaate bir noktada yetişebileceğine inanırsa arkada bir yerde Sünnet'i kılar. Cemaati kaçıracağını anlarsa hemen farza durur. Hüküm böyledir.
Selamünaleyküm. Namaz dinimizdir. Sürekli abdestli bulunun. Muhakkak bir çay molası kadar vaktiniz olacaktır. Sadece farzı kılarsınız. İnşaallah sorun olmaz. Ne işsiz kalın ne de namazsız, ikisini de yapın. Allah yardımcınız osun.
cuma konusundaki diğer fetvalar
Peygamber aleyhisselamın emirleri yerine göre farz olur, vacip olur, sünnet olur, müstahap olur. Hangi emrinin ne anlama geldiğini usul ilmine göre fukaha belirler. Cuma günü gusletmekle alakalı emri Sünnet olarak kabul edilen emirlerindendir. Cuma günü guslü mecbur kılacak bir durum yoksa sadece cuma günü olduğu için gusletmek sünnettir, farz vacip değildir.
Şehirden uzak yerlerde ya da yerleşim yeri olmayan mekânlarda Cuma namazı kılmak farz değildir. Orada öğlen namazını kılarsınız. Belli bir sayıdaki mü'min bir araya gelip birinizi imam yaparak Cuma kılacak olsanız onun da sakıncası yoktur. Allah yardımcınız olsun.
Öğlen ezanı vakti girdiğinde öğlen namazı da kılınabilir demektir. Cuma namazı kılmayacak olanlar mesela kadınlar ezan saati ile beraber öğlen namazını kılabilirler. Onların öğlen namazı kılabilmeleri için Cuma namazının camide kılınmış olması gerektiğine dair kati bir görüş yoktur. Bir caminin hemen yakınında öğleyi kılacak biri ise bu kişi camide cumanın kılınmasını beklemesi, Cuma hutbesinden istifade etmesi açısından beklemesi tavsiye edilmiştir. Bunun dışında bir mani yoktur.
Yeterli kalabalık ve kıldıran bir imam varsa orada, fabrikaya ait bir yerdir diye namaza mani olmaz. Biiznillah cumanız tamamdır.
Şeriatımız, namazını güneşe endeksli, oruç ve haccı ise aya endeksli kılmıştır. İbadetlerde ‘neden?’ sorusunun tek karşılığı vardır. O karşılık da şudur: Allah Teâlâ imtihanı böyle murat etmiştir.
Sizin tatlı bir dille ve samimi bir üslupla ikaz etmekten başka bir vazifeniz olmaz. Bir de babanız için dua edin. Allah yardımcınız olsun.