Fetva Meclisi

Doğum kontrol hapı kullandığınız sürece adet kanının gelmesi tıbben mümkün değilse gelen lekelenmelerin istihaze/özür kabul edilmesi gerekmektedir. Gelen kanamanın adet olup olmadığını öğrenebilmek için doktorunuza muayene olmanız gerekmektedir. Âdet değilseniz gelen lekelenmelerin oruca bir etkisi de olmayacaktır.

Rabbim arkadaşınıza umre ibadetini en güzel şekilde eda edebilmeyi nasip etsin. Sizin de belirttiğiniz gibi iki âdet/hayız dönemi arasındaki temizlik süresi, hayız bittiği andan itibaren 15 gündür. 15 gün içerisinde gelen lekelenmeler istihaze/özür kabul edilir. Âdet geciktici ilaç kullanması durumunda; ilaç kullanmasına rağmen kanaması gelirse ilacın işe yaramadığı var sayılarak özür/istihaze, âdet günleri normal düzenine göre tayin edilir. Ancak tıbben, doğum kontrol hapları kullanıldığında gelen ara lekelenmeler âdet kabul edilmemektedir. Böyle bir durumda ilaç kullanma sürecinde gelen lekelenmeler istihaze kabul edilir, her namaz vakti abdest alarak namazını eda eder. İlacı bıraktıktan sonra gelen kanamaları da âdet olarak tespit eder. İlaç kullanmadığı halde oluşan düzensizlikler sebebiyle devamlı lekelenmeler görürse; en son görmüş olduğu âdet ve temizlik günlerine bakarak hüküm verir. Mesela; en son görmüş olduğu adet günü 7, temizlik günü 26 ise devamlı kanamada bu günlere itibar ederek hareket eder. ancak herhangi bir düzeni olmadıysa âdetin en fazla müddeti olan 10 gün içerisinde gelen kanamaları âdet, 10 gün 240 saat dolduktan sonraki lekelenmeleri istihaze kabul eder. 15 gün boyunca da temizliğinin devam ettiğine hükmeder.

Aleykümselam. Sizden gelen kan adet kanı ise -ki bunu doktordan öğrenebilirsiniz- dört gün boyunca adetli sayılırsınız. Adet kanı değil de sıradan bir kanama gibi ise özürlü kabul edilebilirsiniz.

Gebeliği önleyici tedbirlere başvurarak doğumu kontrol altında bulundurmak bireysel düzeyde kaldığı ve sağlık açısından zararlı olmadığı müddetçe caiz görülmektedir. Uzmanların verdiği bilgiye göre doğum kontrol hapları ile ertesi gün hapları ise; yüksek doz hormon içerdiğinden, hormonal dengesizliklere ve âdet düzensizliklerine sebep olmakta, ayrıca döllenen yumurtanın rahime tutunmasına engel olabilmektedir. Bu itibarla söz konusu hapların doğum kontrol yöntemi olarak kullanılmaması uygun olur.

Âdetiniz beyaz akıntıyla bittikten sonra tekrar bir lekelenme gelirse ve henüz âdetinizin başladığı günden itibaren 10 gün dolmadıysa gelen akıntı âdet kabul edilir. 10 gün aşmadıkça da âdetiniz devam eder. 10 gün bitmesine rağmen geliyorsa o zaman istihaze/özür kabul edilir ve geçen ayki âdet günlerinizden fazlası istihaze/özür kabul edilir. Şu anda eğer 10 gün içerisindeyseniz tamamen temizlendiğinizden emin olmak için beyaz akıntıyı görene kadar beklemeniz gerekir. Dolayısıyla ibadetlerinize devam edemezsiniz. Eğer 10 günü aşmışsa o zaman özür kabul edip bir önceki âdet günlerinizden fazlasını istihaze/özür kabul edip, her vakit abdest alarak ibadetlerinize devam edebilirsiniz. Rabbim ibadetlerinizi kabul buyursun.

Düzenli âdeti olan bir kadının âdet dönemi öncesinde gördüğü lekelenmeler âdet hükmünde kabul edilir ve o andan itibaren âdet günü sona erene kadar âdetli sayılır. Dolayısıyla lekelenmelerin olduğu günlerde de namaz kılınmaz ve oruç tutulmaz. Ancak on gün geçtiği hâlde kanama devam ediyorsa mutat olan âdetten sonraki kanamalar âdet değil özür kanıdır. Kanaması on günden fazla devam eden bir kadın, “özür sahibi” kimselerin yaptığı şekilde abdest alır ve namazını kılar. (Mevsılî, el-İhtiyâr, 1/30) Fıkıh kaynaklarında yer alan genel hüküm bu olmakla birlikte, âdet döneminden önce görülen lekelenmelerin âdet öncesi hormonal değişikliklerden kaynaklandığı bilinir ve doktor kararıyla bunların âdet kanaması olmadığı tespit edilirse, âdet günleri sabit olan kadınların bu günlerinden önce ve sonra görecekleri lekeler, özür kanaması sayılır.

Hayızın bitmesinin iki alametinden biri olan tam kuruluk; bezin iç çamaşıra konup bir müddet beklenmesiyle değil rahim ağzına tampon yapılması ile tespit edilir. Özellikle evli olan hanımlar âdet bitimini bu şekilde de tespit edebilirler. Sizin belirttiğiniz hiçbir şey gelmeme hali âdetin bittiğini göstermez, hatta çoğu durumda âdetin devam ettiğini gösterir. Gusül abdesti aldıktan sonra gelen kahverengi lekelenme âdetin en fazla müddeti olan 10 gün içerisinde geliyorsa âdet devam ediyordur. 10 gün bitmesine rağmen geliyorsa o zaman istihaze/özür kabul edilir ve geçen ayki âdet günlerinizden fazlası istihaze/özür kabul edilir.

Âdetiniz beyaz akıntıyla bittikten sonra tekrar bir lekelenme gelirse ve henüz âdetinizin başladığı günden itibaren 10 gün dolmadıysa gelen akıntı âdet kabul edilir. 10 gün aşmadıkça da âdetiniz devam eder. Mesela; âdetiniz 7. günde bitmesine rağmen o günün akşamında, sahurda gelen akıntılarla o ayki âdetinizin 7.5 ya da 8 gün olduğuna karar verirsiniz. Böyle bir durumda da oruca niyetlenemezsiniz. Ancak sabah uyandığınızda âdetinizin bittiğini görürseniz o an bittiğine hükmeder, imsak vaktinden önce bitmediği için de o günün orucunu tutamazsınız. Gusül abdesti alıp edeben iftar anına kadar bir şey yiyip içmezsiniz. Ramazan sonrasında da tutmadığınız günlerin oruçlarını kaza edersiniz.

Eğer doktoru menopoz döneminin başladığını belirttiyse, aradan geçen yedi aylık süre menopozun tespiti için oldukça yeterlidir. Bu nedenle, gördüğü akıntı siyah veya kırmızı renkli olmadığı sürece adet (hayız) kanı olarak kabul edilmez. Menopoza giren kadınların yeniden adetli sayılabilmeleri için kırmızı veya siyah renkte kan görmeleri gerekir. Ancak doktor tarafından henüz menopoza girmediği söylenmişse, bu durumda gelen kahverengi akıntı adetin başlangıcı sayılır. Henüz doktora gitmemişse menopaza girdiğine de hükmedemez bu sebeple en kısa sürede bu durumun tespiti için doktora müracaat etmesi gerekir.

Eğer beyaz akıntıyı gördüyseniz, gusül abdesti alıp namaz gibi ibadetlerinize başlamanız gerekir. Ancak kanamanız sabit adet düzeninizden (8-9 gün) erken kesildiği için, evliyseniz cinsel yakınlaşma (cima) konusunda normal adet günleriniz dolana kadar beklemelisiniz. Çünkü bu süre zarfında kanamanın tekrar başlama ihtimali vardır. Bugünkü orucunuzun geçerli olabilmesi için ise şu iki şartın gerçekleşmiş olması gerekirdi: 1. Temizlendiğinizi imsak vaktinden önce görmüş ve kesin olarak bilmiş olmanız. 2. Zeval vaktinden (öğle ezanına yaklaşık 40-45 dakika kalana kadar) önce oruca niyet etmiş olmanız. Sabah uyandığınızda temizlendiğinizi fark ettiğiniz için (âdetinizin bittiğini gördüğünüz ana göre karar vermelisiniz) bugünkü orucunuz geçerli olmaz. Bugünü Ramazan'dan sonra kaza etmeniz gerekir. Ancak bittiği an gusül abdesti aldıktan sonra Ramazan ayına hürmeten günün geri kalanında yiyip içmeyerek oruçlu gibi davranmanız gerekir. Rabbim ibadetlerinizi kabul buyursun.