Fetva Meclisi
Soru
Benim size iki sorum olacak. Dua yaptıktan veya Kur'an okuduktan sonra "el-fatiha" diyor halkımız, bu bidat mıdır? Bidatı hasen diyorlar, böyle bir şey var mıdır? Camilerde farz namaz sonrası yapılan toplu tesbihat konusunu da aynı şekilde merak ediyorum.
Cevap
Benzer fetvalar
Asıl olan herkesin bu duayı okumasıdır. Bir kişinin eğitim ve teşvik maksadı ile okuması ise yeni bir uygulamadır. Aslı böyle imiş gibi inanmak ise doğru olmaz. Ona bid'at denebilir.
Selamünaleyküm. Bid'at, dine ilave yapmaktır ve tehlikelidir. Eğer sizin okuduğunuzu söylediğiniz duayı, yapmak istediğiniz bir dua olarak görüyor ve okuyorsanız, içeriği sakıncalı olmadıkça yapılmasında sakınca olmaz. Ama aynı duayı, 'namazdan sonra ya da filan durumda yapılması gereken dua' hâline getirirseniz bu bir bid'attir, yapılması günah olur. Meseleyi bu şekilde anlayabilirsiniz.
Selamünaleyküm. Tesbihat, farz bittikten sonra yapılabilir, ertelenmesinde de sakınca olmaz. Kılınan namazdan sonra o mekânı terk etmeden yapılmasında sakınca yoktur.
Namazdan sonraki tesbihatın müezzin kontrolünde yapılma şeklinde Sünnet'te yoktur; sadece bizim ülkemizde bulunduğu da doğrudur. Ya da bunun bir Osmanlı uygulaması olduğu söylenebilir. Bu bir bid'at olarak anılabilir. Böyle bir bid'atin artıları eksileri olması da tartışılabilir. Bunun sayesinde bir Sünnet'in ihya edildiği söylenebileceği gibi karşı tezleri savunan için de söylenebilecek sözler olabilir. Bu nedenle, böyle meselelerde herkes içtihadını izlediği kişiye ittiba etmeli ama karşı görüşle tartışmamayı yeğlemelidir. Birbirimizle uğraşacak mecal ve vaktimiz yoktur.
Peygamber aleyhisselam zamanında bulunmaması açısından bid'at bir uygulamadır. Ama yöremiz uleması, bir sünnetin ihyası açısından icra edilmesini uygun görmektedirler. Allah yardımcımız olsun.
Farz namaz sonrasındaki tesbihat konusunda farklı rivayetler vardır. Sizin belirttiğiniz şeyler arasında yasak olan yoktur. Tertip açısından da yasak düzeyinde bir durum yoktur. Dünya kelamı konuşmadan yapılabilen kadar yapılabilir bu zikirler yeter ki bir hadiste tavsiye edilmiş olsun.
bid'at konusundaki diğer fetvalar
Böyle bir tembih yoktur. Ulema arasında hoş görüldüğü için yapılagelmiştir.
Bid'atleri sayamazsınız. Çünkü bid'at üreyen yenilik demektir, sürekli ürer. Siz Sünnetler nelerdir onlara bakın. Sünnetleri öğrenmek için de Riyazussalihin'i iyi okuyun. İşe onunla başlayın, büyük bir bereket bulursunuz.
Müezzinlik, sadece ezan ve ikametle ilgilidir. Ülkemizde uygulanan şekil ise Sünnet'le sabit değildir. İyi görenler bulunduğu için uygulana gelmektir.
'Bidat', Sünnet'te olmayan şeyi ibadet maksadı ile yapmaktır. Namazdan sonra da musafaha etmek Sünnet'te yoktur.
Herhangi bir ibadetin ibadet olması ancak onu, ashabın yapması ile yani Peygamber aleyhisselamdan görmesi ile mümkündür. Kandil tebrikleşmesi ise ashabın yaptığı iş değildir. Dolayısıyla ibadet olarak bir değeri yoktur ama örf olarak, sevgi ve kaynaşmaya zemin hazırlaması bakımından yapılabilir. Ne yazık ki bu da bıktıracak bir şekil almıştır. Diğer sorunuza gelince, farz ibadetlerde kandilde ya da başka bir zamanda diye bir şey olamaz. Nafileler ise her zaman nafiledir.